Rusia dhe rritja e industrisë së dezinformimit me pagesë

Shfaqja e një industrie globale dhe në shkallë të gjerë të dezinformimit ka privatizuar operacionet e ndikimit, duke u dhënë shteteve shtrirje strategjike me mohueshmëri të besueshme.

Sipas një analize të Euvsdisinfo, një revolucion i qetë ka ndodhur në botën e propagandës. Operacionet që dikur drejtoheshin nga qeveri autoritare dhe agjenci inteligjence tani u janë dhënë firmave private që shesin dezinformim dhe mashtrim si shërbim.

Nga ushtritë e rreme të mediave sociale te fushatat e shpifjes të drejtuara nga inteligjenca artificiale, dezinformimi dhe Manipulimi dhe Ndërhyrja e Informacionit të Huaj (FIMI) janë bërë një biznes global, duke u dhënë regjimeve autoritare mënyra të reja për të ndikuar të tjerët dhe për të mohuar gjithçka.

Nga propaganda shtetërore te dezinformimi me pagesë

Për dekada të tëra, operacionet e informacionit kontrolloheshin rreptësisht nga shtetet.

Bashkimi Sovjetik e përsosi zanatin e dezinformatizimit më vonë, Rusia e institucionalizoi atë përmes operacioneve moderne dixhitale, siç është Agjencia e Kërkimit në Internet (IRA).

Por gjatë dekadës së fundit, ky model është komercializuar. Dezinformimi dhe mashtrimi janë bërë një shërbim fitimprurës i ofruar nga kompani me prejardhje në inteligjencë, ushtri ose marketing. Këto firma, që operojnë në të gjithë botën, shesin paketa të plota fushatash FIMI që përfshijnë fushata të rreme në mediat sociale, hakime, rrjedhje të dhënash dhe ‘menaxhim narrativ’ me qëllim përhapjen e përmbajtjes së rreme dhe të manipuluar në vendet demokratike.

Delegimi i operacioneve, si mburojë për shtetet

Kjo siguron efikasitet ashtu edhe mohim. Shtetet autoritare tani po përpiqen në mënyrë aktive t’ia eksternalizojnë operacionet e informacionit ndërmjetësve privatë, ndërkohë që mbrohen nga pasojat diplomatike dhe ligjore.

Përmes këtij modeli, aktorët keqdashës mund të eksperimentojnë gjithashtu me taktika të rrezikshme, të tilla si përmbajtja e gjeneruar nga inteligjenca artificiale, hakimi ose falsifikimet e thella – operacione që do të ishin politikisht ose diplomatikisht shpërthyese nëse do të kryheshin drejtpërdrejt nga institucionet shtetërore.

Duke vepruar kështu, ata mund të synojnë popullatat e huaja përmes fushatave të personalizuara të ndikimit, duke ruajtur mohimin e besueshëm duke pretenduar se nuk kanë lidhje me entitetet private që i drejtojnë ato.

Gjithashtu, ‘outsourcing-u’ mundëson pastrimin e informacionit, fshehjen e origjinës së vërtetë të dezinformimit duke e kaluar atë përmes firmave private, llogarive të rreme dhe mediave të ndërmjetme. Ndërsa këta aktorë e përsërisin dhe e amplifikojnë mesazhin, ai fillon të duket organik dhe i prodhuar në vend. Kjo i lejon aktorët keqdashës të përhapin narrativa të synuara, duke mohuar çdo përfshirje.

E gjithë kjo është ekuivalenti informativ i përdorimit të mercenarëve: klienti shijon rezultatet pa mbajtur fajin.

Rusia vazhdon të jetë një lojtar i rëndësishëm në këtë ekosistem të outsourcuar. Kompani private si Agjencia e Dizajnit Social (SDA) dhe struktura tani drejtojnë operacione ndikimi në shkallë të gjerë që pasqyrojnë, dhe në shumë mënyra zëvendësojnë, funksionet e fabrikave të vjetra të trollëve të Shën Petersburgut.

Këto firma menaxhojnë asete të fshehta online, shtyjnë përpara narrativa të lidhura me shtetin dhe i ofrojnë Kremlinit një shtresë shtesë mohimi.

Gazetarët e fshehtë e regjistruan firmën duke demonstruar teknikat e hakerimit, infiltrimin në media dhe mbjelljen e lajmeve të fabrikuara. Shkalla e këtyre operacioneve dhe aksesueshmëria e tyre për klientët që paguajnë zbuluan se si dezinformimi është bërë një mall global.

Operacione hibride

Fushatat moderne të ndikimit nuk jetojnë më vetëm në internet, por veprojnë në hapësirën hibride midis realiteteve dixhitale dhe fizike.

Agjencia e Kërkimeve në Internet (IRA) e demonstruan këtë gjatë zgjedhjeve të vitit 2016 në SHBA, kur operativë rusë që paraqiteshin si aktivistë amerikanë organizuan tubime në botën reale, paguanin pjesëmarrës dhe koordinonin amplifikimin online rreth tyre. Ajo që filloi si luftë memesh përfundoi si mobilizim fizik.

Hakerimi i përzierjes së operacioneve hibride të sotme, ndikues vendas të financuar fshehurazi dhe fronte të fshehta mediatike. Operatorët e fushatave ndërtojnë faqe lajmesh që duken të besueshme dhe personazhe influencues për të futur narrativa të përshtatura në sferën publike.

Pasi qarkullojnë, këto narrativa përzihen me përmbajtje autentike dhe përhapen si në median dixhitale ashtu edhe në atë tradicionale, duke e bërë manipulimin të vështirë për t’u zbuluar.

Automatizimi dhe IA: shumëzuesi i ri i forcës

Modeli origjinal i fermës së troll-eve – qindra punëtorë të rinj që postojnë manualisht në turne – po zëvendësohet nga automatizimi i drejtuar nga inteligjenca artificiale.

Sisteme si AIMS i Ekipit Jorge, ose mjete më të reja të mundësuara nga modele të mëdha gjuhësore, tani mund të menaxhojnë mijëra llogari të rreme dhe të gjenerojnë përmbajtje shumëgjuhëshe të përshtatura për audiencat e synuara në kohë reale. Inteligjenca artificiale lejon që fushatat që dikur kërkonin qindra njerëz të drejtoheshin nga një grusht operatorësh ose edhe nga një individ i vetëm. Ajo që dikur kërkonte një fermë trollësh dhe një ndërtesë të tërë në Shën Petersburg, tani kërkon vetëm një laptop.

Shfaqja e këtyre firmave me ndikim për punësim ka krijuar një çekuilibër të ri strategjik, luftën asimetrike të informacionit.

Në këtë asimetri, autokracitë gëzojnë shtrirje maksimale me rrezik minimal. Në vend, ato mbrohen nga censura, kontrolli dhe mohimi. Megjithatë, demokracitë janë më të ekspozuara. Të lidhura nga transparenca dhe ligji, ato përballen me cenueshmëri maksimale me mbrojtje të kufizuara.

Ky çekuilibër nuk është vetëm politik, por edhe strukturor. Regjimet autoritare mund të përdorin dezinformimin dhe mjetet e inteligjencës artificiale për të formësuar narrativat globale, për të ndikuar në zgjedhjet jashtë vendit dhe për të minuar besimin, ndërkohë që përpiqen të shmangin llogaridhënien e drejtpërdrejtë. Ndërkohë, demokracitë duhet të luajnë mbrojtje në rrjetet e hapura të projektuara për shprehje të lirë.

Rreziqet për demokracinë dhe rruga përpara

Këto operacione tashmë po riformësojnë realitetet politike. Firmat me ndikim për punësim kanë synuar zgjedhjet në Afrikë, Evropë dhe Amerikën Latine.

Fushatat e dezinformimit e përforcojnë polarizimin, i delegjitimojnë institucionet mediatike dhe shfrytëzojnë përçarjet sociale për të dobësuar kohezionin demokratik.

Tregtimi i dezinformimit rrezikon të krijojë një zonë gri globale ku e vërteta është opsionale dhe llogaridhënia është e pakapshme.

Ndërsa mjetet e inteligjencës artificiale bëhen më të lira dhe më të afta, këto operacione ka të ngjarë të rriten vetëm në shkallë dhe sofistikim.

Njohja e kësaj asimetrie dhe reagimi me qëndrueshmëri dhe rregullim është e vetmja mënyrë për të parandaluar që vetë e vërteta të bëhet një mall./TheGeopost.