Iryna Drobovych: Propaganda ruse është pjesë e luftës që Rusia po bën kundër nesh, kështu që ne duhet ta kundërshtojmë këtë propagandë në aktivitetet tona të përditshme.

Kohët e fundit, një grup udhëheqësesh ukrainase vizituan Kosovën si pjesë e projektit “TRENDET NË FUSHËN E GRAVE, PAQES DHE SIGURISË: RASTI I BALLKANIT PERËNDIMOR DHE UKRAINËS”.

Ky projekt synon të mbështesë pjesëmarrjen kuptimplote të grave në proceset e pasluftës në Ukrainë, nëpërmjet rrjetëzimit, edukimit dhe shkëmbimit të përvojave me lëvizjet e grave në vendet që kanë kapërcyer sfida serioze të sigurisë dhe janë në rrugën e rimëkëmbjes pas konfliktit.

Bashkëthemeluesja dhe drejtoresha ekzekutive e Fondacionit Day After, Iryna Drobovych, e cila është gjithashtu eksperte në politikat gjinore, fuqizimin e grave dhe pjesëmarrjen politike, foli në një intervistë me The Geopost rreth përvojave që Ukraina mund të mësojë nga Kosova në periudhën e pasluftës.

Lexoni intervistën e plotë këtu:

The Geopost: Mirëdita, znj. Irina. Ju mirëpresim me padurim në Prishtinë. Ju lutemi na tregoni diçka rreth organizatës suaj.

Drobovych: Përshëndetje. Organizata jonë quhet “Fondacioni i Ditës Pas”. Ne i përgatisim gratë ukrainase për rendin e pasluftës.

Ne nuk mbështesim paqen me çdo kusht, por besojmë se nuk është kurrë shumë herët për t’u përgatitur për paqen. Dhe aktualisht po organizojmë udhëtime studimore për udhëheqëset femra ukrainase në vendet që kanë përjetuar luftë ose trazira të mëdha. Aktualisht jemi në një udhëtim të tillë në Ballkan.

Sapo jemi kthyer nga Bosnja dhe Hercegovina, ku vizituam Sarajevën, rajonin e Tuzlës dhe Srebrenicën. Këto ditë jemi në Prishtinë për të studiuar përvojën e pasluftës në Kosovë. Ne jemi një delegacion prej tetë udhëheqësesh femra që përfaqësojnë organizata të ndryshme me ekspertizë të larmishme – nga pjesëmarrja politike e grave dhe ndërtimi i paqes së grave deri te shëndeti mendor, dokumentimi i krimeve të luftës dhe puna në komunitet në rajone të ndryshme të Ukrainës.

Përvojat në Kosovë janë interesante dhe të rëndësishme për ne, veçanërisht në lidhje me mbështetjen e njerëzve që kanë përjetuar dhunë gjatë luftës dhe dhunë seksuale. Si mund të punosh me një grup kaq mbresëlënës, si mund t’i ndihmosh këta njerëz të mbijetojnë përvojat e tmerrshme që kanë pasur në jetën e tyre. Dhe si ta bëjmë këtë mbështetje të qëndrueshme.

Këto janë temat që kemi shqyrtuar këtu. Dhe ne do ta sjellim këtë përvojë dhe njohuri përsëri në Ukrainë. Fatkeqësisht, ne kemi nevojë vërtet për këtë njohuri tani për të ndihmuar grupe të cenueshme në vendin tonë.

The Geopost: Dhe kë keni takuar, çfarë keni parë, çfarë keni mësuar në Kosovë?

Drobovych: Partneri ynë gjatë kësaj vizite është Qendra e Kosovës për Studime Gjinore, shënim i redaktorit. Ed. Ne patëm një numër takimesh me to dhe mësuam rreth hulumtimit dhe punës së tyre në mbështetjen e lëvizjes së grave dhe lidershipit të grave këtu në Kosovë. Ne u takuam me një qendër që kujdeset për njerëzit e torturuar gjatë luftës dhe me një qendër që u ofron atyre mbështetje psikologjike dhe ligjore (KRCT – Qendra e Rehabilitimit të Kosovës për Viktimat e Torturës, shënim i redaktorit).

Ne u takuam gjithashtu me ish-Presidenten e Kosovës, Atifete Jahjaga, e cila është një shembull i lidershipit politik dhe mbështetjes për këtë shoqëri të pasluftës. Ne vizituam gjithashtu qendrën e raportimit dhe ishte një përvojë interesante për ne të shihnim sa e rëndësishme është të dokumentohen krimet kundër njerëzimit, sa e rëndësishme është të ruhen të gjitha informacionet në lidhje me krimet e luftës që ndodhin gjatë trazirave të tilla të mëdha. Ky është programi ynë.

The Geopost: Si do t’ju ndihmojnë përvojat tuaja në Kosovë në punën tuaj në Ukrainë?

Drobovych: Po vazhdoj me atë që në fakt nuk e kam mbaruar ende. Ajo që është interesante këtu janë përvojat me dokumentimin e krimeve të luftës. Metodologjia për regjistrimin dhe ruajtjen e informacionit në lidhje me shkeljet e të drejtave të njeriut që ndodhin gjatë luftës është diçka që do të na duhet gjithashtu.

Mekanizmi Kombëtar për Ndihmë ndaj Viktimave të Dhunës së Luftës është gjithashtu një shembull që mund të jetë me interes për ne, pasi këtu sistemi po ndërtohet në nivele të ndryshme, nga politikat qeveritare deri te përfshirja efektive e shoqërisë civile në këtë proces. Dhe është gjithashtu interesante të kthehemi te përvoja e Reporting House, te roli i medias gjatë luftës, roli i narrativave gjatë luftës, si e tregojmë historinë tonë, historinë tonë ukrainase, si e jetojmë luftën, si ia tregojmë vetes dhe si mund t’ia tregojmë botës. Do ta marrim këtë njohuri me vete në shtëpi dhe do ta zbatojmë në aktivitetet tona të tjera, veçanërisht në punëtoritë që fondacioni ynë organizon për gratë udhëheqëse ukrainase.

Punëtoria jonë e radhës do të zhvillohet në verë dhe ne do ta ndajmë këtë njohuri me ata që do t’i bashkohen komunitetit tonë të fondacionit.

The Geopost: A keni hasur ndonjë ndikim të propagandës apo narrativave ruse në punën tuaj?

Drobovych: Propaganda ruse është pjesë e luftës që Rusia po zhvillon kundër nesh. Prandaj, ne duhet ta kundërshtojmë këtë propagandë në punën tonë të përditshme duke treguar të vërtetën për luftën tonë dhe historitë e grave ukrainase që qëndrojnë në Ukrainë dhe e ndihmojnë Ukrainën nga pjesë të ndryshme të botës. Në këtë mënyrë ne e formësojmë dhe e tregojmë këtë histori dhe kundërveprojmë ndaj propagandës.

The Geopost: Kosova aktualisht nuk njihet nga Ukraina. A mendoni se është e mundur që kjo të ndodhë, dhe çfarë roli luani ju si organizatë në këtë proces? Ukrainasit po vizitojnë vendet e Ballkanit. A janë këto hapat e parë drejt bashkëpunimit midis dy vendeve tona?

Drobovych: Ne jemi përfaqësues të shoqërisë civile dhe është jashtëzakonisht e rëndësishme për ne të krijojmë kontakte ndërpersonale, njerëz me njerëz, dhe ky është në fakt roli ynë, dhe është kjo njohuri përmes kontakteve ndërpersonale dhe bashkëveprimit të shoqërisë civile që ne do të vazhdojmë të ndërtojmë dhe sjellim në Ukrainë.

/ The Geopost