Raporti i Soufan Center zbulon strategjinë hibride ruse në Evropë – përdoren kriminelë të rekrutuar nga Serbia, Moldavia dhe Bullgaria

Një raport i publikuar nga The Soufan Center zbulon mënyrën se si Rusia ka përdorur taktika hibride për të dobësuar shtetet perëndimore gjatë periudhës 2022–2025, duke shmangur përplasjen e drejtpërdrejtë ushtarake.

Bazuar në analizën e 255 incidenteve në gjashtë vende evropiane, raporti tregon një model të qartë veprimi: operacione të lira, fleksibile dhe shpesh të padukshme, që synojnë shterimin e burimeve të shteteve, rritjen e mosbesimit dhe thellimin e ndarjeve të brendshme.

Sipas raportit, ndonëse taktikat ndryshojnë nga një shtet në tjetrin, objektivi mbetet i njëjtë – destabilizimi pa luftë të hapur.

Përdorim i individëve nga vende të treta (moldavë, serbë, bullgarë), kriminelë të rekrutuar për vandalizëm ose sabotazh me pagesë të ulët, nga 2024 e tutje, outsourcing-u u rrit ndjeshëm.

Francë – Nxitja e tensioneve përmes ndarjeve ekzistuese

Në Franca, operacionet ruse nuk synonin krijimin e krizave të reja, por amplifikimin e atyre ekzistuese. Incidentet përfshinin vendosjen e kokave të derrave para xhamive, vizatimin e yjeve të Davidit dhe vendosjen e arkivoleve false të mbuluara me flamuj francez pranë Kulla Eiffel.

Këto veprime kishin për qëllim të nxisnin tensione shoqërore dhe mosbesim reciprok mes komuniteteve.

Numri i incidenteve u rrit deri në 240% gjatë viteve 2022–2024, me një kohëzim të qartë përpara ngjarjeve të rëndësishme si Lojërat Olimpike Verore 2024, zgjedhjet parlamentare dhe ato për Parlamentin Evropian. Në total, u regjistruan 43 incidente, shumica pjesë e një fushate të koordinuar.

Franca ka ndryshuar qasje, duke filluar të atribuojë publikisht përgjegjësinë Rusisë – një zhvillim i rëndësishëm në politikën e saj ndaj Moskës.

Gjermani – “Përgatitja e terrenit” për inteligjencën

Gjermania rezulton të jetë objektivi kryesor, me 57 incidente – numri më i lartë mes vendeve të analizuara.

Fokusi i operacioneve ishte në përgatitjen e terrenit të inteligjencës: hartimin e rrugëve ushtarake, monitorimin e trajnimeve të ushtarëve ukrainas dhe identifikimin e dobësive në infrastrukturën kritike.

Rusia përdori një kombinim të spiunazhit tradicional, dronëve dhe zbulimit logjistik, duke u mbështetur edhe në rrjete historike të ndërtuara që nga periudha e Lufta e Ftohtë.

Këto aktivitete sinjalizojnë një strategji afatgjatë dhe përgatitje për përshkallëzime të mundshme, veçanërisht duke pasur parasysh rolin e Gjermanisë si ekonomi kryesore e BE-së dhe qendër logjistike e NATO-s.

Mbretëria e Bashkuar – Sabotazhe dhe kërcënime “të padukshme”

Në Mbretëria e Bashkuar, operacionet ruse përfshijnë sabotazhe, zjarrvënie, sulme kibernetike dhe aktivitete të avancuara të inteligjencës.

Veçanërisht shqetësuese janë lëvizjet e anijeve ruse pranë kabllove nënujore dhe rrugëve të nëndetëseve bërthamore, ku dyshohet për vendosjen e sensorëve mbikëqyrës.

Janë regjistruar 38 incidente, shumica me nivel të lartë sigurie të atribuara Rusisë. Megjithatë, raporti thekson mungesën e transparencës si problem kryesor në reagimin britanik, pasi publiku informohet vetëm pjesërisht.

Kjo, sipas raportit, dobëson rezistencën shoqërore dhe jep sinjal se operacionet e tilla nuk kanë pasoja serioze, ndërsa njëkohësisht shteron burimet e shërbimeve të sigurisë.

Estoni – Rezistencë ndaj presionit të vazhdueshëm

Estonia paraqitet si një nga shtetet më të ekspozuara, por edhe më rezistente ndaj operacioneve hibride.

Rusia ushtron presion përmes dezinformatave ndaj popullsisë rusofone, sulmeve kibernetike, sabotazheve dhe shkeljeve të herëpashershme të hapësirës ajrore dhe tokësore.

Në total, janë regjistruar 46 incidente. Megjithatë, reagimi estonez karakterizohet nga qetësia, shpejtësia dhe stabiliteti institucional.

Përvoja e fituar që nga sulmet kibernetike të vitit 2007 ka ndihmuar në ndërtimin e sistemeve të forta mbrojtëse dhe bashkëpunimit të ngushtë mes sektorit publik dhe privat.

Moldavi – Ndikim në zgjedhje dhe hapësirë informative

Në Moldavia, aktivitetet ruse janë përqendruar në politikë dhe informacion, me synim pengimin e integrimit evropian.

Metodat përfshijnë blerjen e votave, financimin e aktorëve politikë, manipulimin e mediave dhe shpërndarjen e dezinformatave.

Janë regjistruar 41 incidente, shumë prej të cilave synonin ndikimin direkt në procese zgjedhore. Roli i rajonit të Transnistria mbetet kyç, duke i dhënë Rusisë ndikim politik, ushtarak dhe energjetik.

Megjithatë, në vitin 2025, forcat proevropiane arritën të sigurojnë shumicën parlamentare, falë një qasjeje transparente që ekspozoi publikisht ndërhyrjet dhe ndërpreu rrjetet e blerjes së votave.

Gjeorgji – Ndikim afatgjatë pa konflikt të hapur

Gjeorgjia paraqet një rast ku objektivat ruse janë arritur kryesisht pa luftë.

Nga 30 incidente të regjistruara, një pjesë e konsiderueshme lidhet me fazën e “detyrimit”, përmes ndikimit afatgjatë në territoret e Abhazia dhe Osetia e Jugut.

Përmes operacioneve të zgjatura informative dhe përdorimit të narrativave konservatore e fetare, janë krijuar kushte për ndryshime politike që kanë çuar në ngrirjen e procesit të integrimit në Bashkimin Evropian.

Miratimi i ligjeve sipas modelit rus, krizat politike dhe protestat masive dëshmojnë thellësinë e këtij ndikimi.

Strategjia e kostos së ulët dhe ndikimit të lartë

Raporti i The Soufan Center thekson se strategjia ruse mbështetet në asimetri kostosh: operacionet janë të lira dhe të vështira për t’u zbuluar, ndërsa përgjigjja e shteteve është e kushtueshme dhe komplekse.

Dy tendenca kryesore janë identifikuar:

Rritja e përdorimit të ndërmjetësve, shpesh të rekrutuar përmes rrjeteve sociale;

Kalimi nga operacionet digjitale në ato fizike, veçanërisht gjatë vitit 2025.

Sipas raportit, shembujt e Estonisë dhe Moldavisë tregojnë se transparenca, fuqia institucionale dhe rezistenca shoqërore mund të zbusin ndjeshëm efektet e këtyre operacioneve.

Në të kundërt, rasti i Mbretërisë së Bashkuar paralajmëron se mungesa e komunikimit publik mund të ketë efekt të kundërt, duke dobësuar reagimin ndaj kërcënimeve hibride./The Geopost/