Kina dhe Rusia përballë krizës në Iran

Kina dhe Rusia, dy partnerët kryesorë të Iran, po përballen me pasoja të mundshme strategjike teksa konflikti me Shtetet e Bashkuara dhe Izrael hyn në javën e katërt.

Sipas ekspertes Zineb Riboua nga Instituti Hudson, zhvillimet e fundit po riformësojnë rolin e Pekinit në Lindjen e Mesme dhe po sfidojnë drejtpërdrejt interesat e tij në rajon.

Në një intervistë për Radio Evropa e Lirë, Riboua vlerëson se sulmet ndaj Iranit po dobësojnë indirekt edhe pozicionin e Kinës. Ajo thekson se Pekini ka përfituar nga një Iran agresiv, i cili përmes rrjeteve të tij dhe milicive ka sfiduar ndikimin amerikan në një rajon kyç për energjinë globale.

Ekspertja nënvizon se Irani ka qenë një partner i rëndësishëm për Kinën edhe për shmangien e sanksioneve ndërkombëtare, si dhe për projektet strategjike si “Brezi dhe Rruga”.

Marrëveshja 25-vjeçare mes dy vendeve, që parashihte investime prej qindra miliardë dollarësh, konsiderohet një shtyllë e rëndësishme e kësaj marrëdhënieje.

Megjithatë, sipas saj, Pekini po mban një qëndrim të kujdesshëm dhe nuk ka ndërhyrë drejtpërdrejt në mbështetje të Teheranit. Riboua argumenton se Kina e sheh regjimin iranian si të dobësuar dhe në rrezik kolapsi, gjë që e bën të paarsyeshme një angazhim më i madh.

“Nuk mund të ndihmosh një regjim në rënie,” thotë ajo, duke përmendur problemet e brendshme të Iranit, si inflacioni i lartë, papunësia dhe menaxhimi i dobët ekonomik.

Nga ana tjetër, Kina po përpiqet të balancojë marrëdhëniet me vendet e Gjirit, përfshirë Arabia Saudite dhe Emiratet e Bashkuara Arabe, të cilat janë thelbësore për interesat e saj energjetike dhe ekonomike.

Sa i përket Rusisë, Riboua vlerëson se Rusia rrezikon të humbasë një partner të rëndësishëm në kundërshtimin e NATO-s. Megjithatë, ajo shton se Moska tashmë është më pak e varur nga Irani sesa në të kaluarën, sidomos pas ndryshimeve në Siri dhe rajone të tjera.

Ekspertja thekson se çdo përpjekje e Iranit për të përshkallëzuar situatën, përfshirë mundësinë e mbylljes së Ngushtica e Hormuzit, do të ishte e rrezikshme dhe me efekt të kufizuar.

Në përfundim, Riboua paralajmëron se edhe nëse konflikti nuk çon në një ndryshim të plotë regjimi në Iran, Kina do ta ketë shumë më të vështirë ta përdorë atë si instrument strategjik, ndërsa balancat e fuqisë në Lindjen e Mesme pritet të ndryshojnë ndjeshëm.