Serbia glorifikoi Mlladiqin, Vuçiqi viktimizohet pas reagimit të BE-së

Presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, ka reaguar ndaj kritikave të Bashkimit Evropian pas funeralit të Ratko Mlladiqit në Beograd, duke e zhvendosur vëmendjen nga glorifikimi publik i një të dënuari për gjenocid te ajo që ai e paraqiti si presion ndaj Serbisë.

Mlladiqi, i dënuar me burgim të përjetshëm nga mekanizmi gjyqësor i Hagës për gjenocid, krime kundër njerëzimit dhe krime lufte, u varros të hënën në Beograd në një ceremoni ku u shfaqën elemente të qarta nderimi ndaj tij. Ai njihet gjerësisht si “Kasapi i Ballkanit”.

Funerali nxiti reagim të ashpër nga krerët e dy institucioneve kryesore të Bashkimit Evropian, presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, dhe presidenti i Këshillit Evropian, Antonio Costa.

Të dy i cilësuan “shokuese” pamjet nga funerali dhe shprehën keqardhje për praninë e disa zyrtarëve serbë, duke e lidhur këtë me dështimin e Serbisë për t’u përballur me të kaluarën e saj dhe me vlerat evropiane drejt të cilave pretendon të ecë.

“Elementet e mbështetjes zyrtare dhe prania e disa zyrtarëve serbë në varrim është për keqardhje të thellë”, thanë Von der Leyen dhe Costa në deklaratat e tyre.

Në vend që të përqendrohej te kritikat për mënyrën se si u përcoll Mlladiqi, Vuçiqi zgjodhi të sfidojë vetë reagimin evropian.

Në një prononcim për RTS, presidenti serb tha se ka respekt për Von der Leyen dhe Costan, duke i cilësuar ata si persona që, sipas tij, “kanë qenë gjithmonë në anën e Serbisë”.

Por, duke komentuar reagimin e tyre për funeralin e Mlladiqit, Vuçiqi pyeti:

“Si mendoni t’u përcaktoni njerëzve se kush mund të shkojë në funeral dhe kush jo, e pastaj të tronditeni nga pamjet nga Beogradi?”

Me këtë deklaratë, Vuçiqi e zhvendosi debatin nga çështja kryesore – glorifikimi i një figure të dënuar për gjenocid – te e drejta e qytetarëve për të marrë pjesë në funeral.

Megjithatë, kritika e udhëheqësve evropianë nuk lidhej thjesht me pjesëmarrjen e qytetarëve në funeral. Në fokus ishte mënyra se si një person i dënuar për gjenocid u përcoll me nderime dhe, veçanërisht, prania dhe mbështetja e elementeve zyrtare serbe.

Pas kësaj, Vuçiqi e zgjeroi retorikën edhe në çështjen e sigurisë, duke thënë se Serbia duhet të jetë e vetëdijshme për “fuqinë e saj” dhe raportin e saj me Evropën.

Ai pretendoi gjithashtu se Serbia po përballet me krijimin e “aleancave ushtarake” në rajon.

“Ata kanë krijuar aleanca ushtarake! Kroacia, Prishtina dhe Tirana, jo ne! Dhe tani thonë: Serbia po armatoset?”, deklaroi Vuçiqi.

Presidenti serb tha se vendi i tij do të vazhdojë të ruajë paqen dhe stabilitetin, të përparojë dhe të forcojë ushtrinë.

Kështu, reagimi i Vuçiqit pas kritikave të BE-së ndjek një narrativë të njohur të Beogradit: në vend që debati të përqendrohet te përgjegjësia për mënyrën se si Serbia e trajton trashëgiminë e luftërave të viteve ’90 dhe figurat e dënuara për krime, vëmendja zhvendoset te pretendimet për kërcënime ndaj Serbisë dhe te viktimizimi i saj përballë Perëndimit.

Funerali i Mlladiqit e riktheu në qendër të vëmendjes pikërisht këtë kontrast: ndërsa institucionet evropiane kërkuan që një person i dënuar për gjenocid të mos glorifikohet, nga Beogradi u panë skena nderimi dhe prani zyrtare.

Dhe pas reagimit të Brukselit, Vuçiqi nuk dha llogari për këtë kontrast, por e paraqiti Serbinë si palë të kërcënuar dhe nën presion.

The GeoPost