Senatori amerikan thekson përparimin në Senat ndërsa projektligji për sanksione ndaj Rusisë dhe Iranit i afrohet votimit

Një koalicion dypartiak në Senatin amerikan po punon për të ruajtur vrullin pas një pakete gjithëpërfshirëse sanksionesh kundër Rusisë dhe Iranit, ndërsa ligjvënës nga të dyja partitë thonë se projektligji do të dërgojë një mesazh më të gjerë për vendosmërinë e Shteteve të Bashkuara për t’u përballur me regjimet autoritare.

Senatori republikan John Curtis nga Utah, anëtar i Komisionit për Marrëdhënie me Jashtë të Senatit, beson se mbështetja jashtëzakonisht e gjerë për këtë masë pasqyron pranimin në rritje në Kongres se lufta e Rusisë kundër Ukrainës nuk është vetëm një konflikt rajonal, por një provë e rendit ndërkombëtar.

Javën e kaluar, Senati hodhi një hap të rëndësishëm procedural përpara duke avancuar Projektligjin për Sanksionet ndaj Rusisë dhe Iranit, ndërsa Curtis kryesoi seancën e votimit. Në një intervistë për Radion Evropa e Lirë (REL) më 5 gusht, ai tha se niveli i mbështetjes dypartiake ishte domethënës.

“Nuk ndodh shpesh që në Senat të shohim çështje me një mbështetje kaq të madhe nga të dyja partitë”, tha Curtis. “Kur shihni se kaq shumë kolegë të mi nga të dyja anët bien dakord, duhet t’i kushtoni vëmendje, sepse kjo do të thotë se jemi seriozë dhe se diçka do të ndodhë.”

Projektligji do të vendoste sanksione gjithëpërfshirëse ndaj sektorëve financiar dhe energjetik të Rusisë, do të synonte flotën ruse në hije që përdoret për t’iu shmangur sanksioneve dhe do të zgjeronte kompetencat për vendosjen e sanksioneve ndaj Iranit. Ai gjithashtu përfshin dispozita që i japin presidentit amerikan mundësinë të vendosë tarifa doganore ndaj vendeve që vazhdojnë të blejnë naftë dhe gaz rus.

Curtis tha se pret që projektligji të miratohet pavarësisht agjendës së paparashikueshme të Senatit.

“Ka shpresë që kjo të ndodhë këtë javë”, tha ai. “Nuk jam tepër i shqetësuar nëse bëhet fjalë për këtë javë apo javët e ardhshme. Siç e dini, këtu në Senat gjërat kanë ritmin e tyre dhe nuk mund t’i detyrosh, ndaj besoj se do ta kalojmë këtë. Është vetëm çështje kohe.”

Lufta në Ukrainë, një provë përtej kufijve të Evropës

Curtis argumentoi se lejimi i Rusisë për të triumfuar në Ukrainë do të kishte pasoja shumë përtej Kievit dhe Moskës, veçanërisht në mënyrën se si Kina do ta vlerësonte çështjen e Tajvanit.

“Nga këndvështrimi im, që nga fillimi kjo ka qenë një luftë në të cilën nuk është e pranueshme të lejohet Rusia të fitojë”, tha Curtis. “Falë Zotit që nuk ka ndodhur. Ne duam të theksojmë se qëndrojmë në anën e lirisë. Qëndrojmë me Ukrainën dhe nuk mund të tolerojmë që një diktator të sulmojë një komb mik.”

I pyetur se çfarë do të thotë fitore për Ukrainën, Curtis iu referua përkufizimit të presidentit ukrainas Volodymyr Zelenskyy.

“Nëse e pyesni presidentin Zelenskyy, fitorja do të thotë thjesht që Ukraina nuk humb sot, nuk humb nesër dhe nuk humb as pasnesër”, tha ai.

Ai kujtoi se objektivi fillestar i Moskës ishte shumë më i gjerë.

“Në fillim Rusia e përkufizoi fitoren si pushtimin e Ukrainës”, tha Curtis. “Prandaj çdo rezultat më i vogël se ai është fitore për Ukrainën. Vetë fakti që ajo ka arritur t’i rezistojë katër vjet e gjysmë kësaj agresioni është një fitore e madhe.”

Curtis pranoi se brenda Partisë Republikane ka ndarje lidhur me shkallën e angazhimit të SHBA-së jashtë vendit, por theksoi se Ukraina mbetet thelbësore për interesat e sigurisë amerikane.

“Realiteti është se nuk mund të bëjmë gjithçka dhe mendoj se ata kanë argumente të vlefshme”, tha ai. “Megjithatë, do t’i kthehem kësaj: dështimi nuk është një opsion.”

Ai paralajmëroi se dobësimi i mbështetjes amerikane do të ndikonte tek kundërshtarët në mbarë botën.

“Nëse Putini fiton në Ukrainë, kjo do të ketë pasoja dramatike në shumë rajone të tjera të botës”, tha Curtis. “Nëse shikoni Kinën dhe Tajvanin, e dimë mirë se presidenti Xi po vëzhgon atë që po ndodh në Ukrainë. Nëse tërhiqemi këtu, ai do të besojë se do të tërhiqemi edhe për Tajvanin. Prandaj, kjo ka pasoja shumë më të mëdha sesa vetë Ukraina.”

Kina, Irani dhe konteksti më i gjerë strategjik

Curtis tha se Pekini po ndjek me kujdes mënyrën se si Uashingtoni reagon ndaj pushtimit rus, duke e parë konfliktin si një tregues të reagimit amerikan në një krizë të mundshme në Indo-Paqësor.

“Nuk ka asnjë dyshim se ata po e ndjekin reagimin tonë”, tha ai. “Ata do të donin të arrinin në përfundimin se reagimi ynë ndaj Rusisë dhe Ukrainës do të ishte i ngjashëm me reagimin ndaj Kinës dhe Tajvanit. Kjo është një nga arsyet pse duhet të dërgojmë një mesazh shumë të qartë se jemi në anën e lirisë.”

Ai e përshkroi Rusinë, Iranin dhe Kinën si pjesë të një sfide më të gjerë ndaj rendit demokratik.

“Kushdo që mendon se kjo nuk është një përballje mes së mirës dhe së keqes, gabon”, tha Curtis. “Ne e dimë në cilën anë është Irani. E dimë në cilën anë janë diktatorët. E dimë në cilën anë janë demokracitë dhe liria. Vijat ndarëse janë shumë të qarta.”

“Nuk duhet të pretendojmë se jo vetëm Irani, por edhe Kina, nuk janë të përfshirë në këtë konflikt”, shtoi ai. “Kjo është një mundësi shumë e qartë për të parë se kush janë miqtë tanë dhe kush jo.”

Përfshirja e Iranit në projektligj pasqyron shqetësimet e Kongresit për bashkëpunimin ushtarak të Teheranit me Moskën dhe për përpjekjet e të dy qeverive për t’iu shmangur sanksioneve perëndimore.

Senatorët Shaheen dhe Kennedy kërkojnë ruajtjen e vrullit

Përpjekjet për një vendim përfundimtar në Senat u intensifikuan më 4 gusht, kur ligjvënës nga të dyja partitë theksuan nevojën për të ruajtur vrullin pas paketës së sanksioneve.

Senatorja Jeanne Shaheen nga New Hampshire, demokratja më e lartë në politikën e jashtme të Senatit, deklaroi se projektligji është një nga mjetet më të fuqishme të Kongresit për të shtuar presionin ndaj Kremlinit. Ajo tha se sanksionet ndaj sektorit energjetik rus, institucioneve financiare, projekteve të gazit natyror të lëngshëm në Arktik dhe flotës në hije do të godisnin bazën ekonomike të luftës së presidentit Vladimir Putin.

Shaheen gjithashtu theksoi dispozitat që do të lejonin tarifa doganore deri në 100 për qind ndaj importeve nga vendet që vazhdojnë të financojnë Rusinë duke blerë naftë dhe gaz rus, veçanërisht Kina. Ajo tha se Ukraina ka nevojë për këtë ligj dhe se republikanët e demokratët janë të bashkuar për t’i dërguar një paralajmërim të qartë Moskës.

Po atë ditë, senatori republikan John Kennedy iu drejtua Senatit duke u bërë thirrje kolegëve të veprojnë shpejt, duke thënë se Kongresi tashmë ka votat e nevojshme për miratimin e projektligjit.

“Ndaloni së foluri dhe filloni të votoni”, tha Kennedy.

Ai shtoi se inovacioni i Ukrainës në fushën e betejës, veçanërisht përdorimi i dronëve, ka ndihmuar ta vendosë Rusinë në vështirësi dhe se ulja e të ardhurave energjetike të Moskës do ta kufizonte aftësinë e Kremlinit për të vazhduar luftën pa pasur nevojë për burime shtesë amerikane.

Grupi dypartiak që mbështet projektligjin tani është i përqendruar në ruajtjen e këtij vrulli dhe arritjen e miratimit pas muajsh negociatash. Mbështetësit thonë se koalicioni i gjerë që qëndron pas tij tregon se presioni ndaj Rusisë mbetet një nga fushat e rralla ku demokratët dhe republikanët vazhdojnë të gjejnë gjuhë të përbashkët.

Teknologjia ukrainase e dronëve, një mësim për aleatët

Curtis theksoi gjithashtu zhvillimin e shpejtë të teknologjisë së dronëve në Ukrainë si shembull se si bashkëpunimi mes aleatëve mund të jetë i dobishëm për të dyja palët.

“Ukraina na ka impresionuar me përparimin që ka arritur në katër vjet e gjysmë në aftësinë për t’u mbrojtur”, tha ai. “Një nga këto fusha është teknologjia e dronëve.”

“Fakti që kemi mundësi ta ndajmë këtë përvojë me ta dhe të mësojmë prej tyre tregon se sa mirë mund të bashkëpunojnë aleatët dhe sa përfitime të ndërsjella mund të kenë”, shtoi Curtis. “Prandaj jam optimist se mund të bëjmë punë të mirë në këtë drejtim dhe të përfitojmë nga përparimi që ata kanë arritur.”

Curtis mbështeti gjithashtu përpjekjet për kthimin e fëmijëve ukrainas të larguar gjatë luftës, duke e quajtur mbrojtjen e tyre një prioritet humanitar.

“Lufta ka shumë pasoja të tmerrshme dhe, për fat të keq, fëmijët janë shpesh viktima. Ky nuk është përjashtim”, tha ai. “Nuk duhet të kursejmë asnjë përpjekje për t’i kthyer ata në shtëpi dhe për të mbrojtur të gjithë fëmijët në Ukrainë.”

Duke iu referuar sulmeve të fundit ruse ndaj zonave civile, Curtis tha se bashkësia ndërkombëtare duhet të vazhdojë të ushtrojë presion për llogaridhënie.

“Së fundmi pamë se disa njerëz humbën jetën nga bombardimet ruse mbi ndërtesa banimi”, tha ai. “Kjo është e papranueshme dhe ne duhet të mbetemi të vendosur për të garantuar që fëmijët në mbarë botën të ndihen të sigurt.”

Ndarja e popullit iranian nga qeveria

Megjithëse mbështeti masa më të ashpra ndaj Teheranit, Curtis tha se sanksionet duhet të bëjnë dallim mes udhëheqjes iraniane dhe popullit të saj.

“Është e qartë se populli iranian dhe udhëheqja e tij ndodhen në pozicione të ndryshme”, tha ai.

“Është e qartë se SHBA-ja, madje edhe e gjithë bota, dëshiron një marrëdhënie të shëndetshme me Iranin. Në shumë raste, populli iranian është po aq viktimë e kësaj diktature sa edhe të tjerët, gjë që nuk është e pazakontë në regjimet diktatoriale.”

Curtis tha se shpreson që një ditë Irani të bëhet partner dhe jo kundërshtar./RSE/