Trump në Pekin, ndërsa lufta me Iranin hedh hije mbi samitin me Kinën

Presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, mbërriti në Pekin më 13 maj për një samit të ndjekur nga afër me udhëheqësin kinez, Xi Jinping, ndërsa lufta në Iran dhe pasojat e saj në tregjet globale të energjisë hedhin hije mbi përpjekjet për të stabilizuar marrëdhëniet midis dy ekonomive më të mëdha në botë.

Trump, i cili po viziton Kinën për herë të parë që nga viti 2017, do të fillojë dy ditë bisedimesh zyrtare me Xi më 14 maj. Ndërsa tensionet tregtare, Tajvani, inteligjenca artificiale dhe eksportet e metaleve të rralla pritet të dominojnë axhendën, konflikti i vazhdueshëm në Iran dhe paraliza pothuajse totale e trafikut detar përmes Ngushticës së Hormuzit i kanë shtuar urgjencë – dhe kompleksitet – takimit.

Duke folur para se të largohej nga Uashingtoni, Trump i minimizoi pretendimet se Pekini mund të luante një rol vendimtar në përfundimin e luftës. “Nuk mendoj se kemi nevojë për ndonjë ndihmë me Iranin”, u tha Trump gazetarëve në Shtëpinë e Bardhë më 12 maj. “Ne do të fitojmë në një mënyrë ose në një tjetër, në mënyrë paqësore ose ndryshe.”

Samiti pritet të vërë në provë nëse Uashingtoni dhe Pekini mund të ruajnë një ekuilibër delikat në një kohë të paqëndrueshmërisë globale në rritje. Të dyja qeveritë, thonë analistët, janë të përqendruara në ruajtjen e stabilitetit të një prej marrëdhënieve dypalëshe më të rëndësishme në botë, ndërsa pasiguria ekonomike dhe krizat gjeopolitike rriten globalisht.

“Si Kina ashtu edhe Shtetet e Bashkuara kanë interes në krijimin e një marrëdhënieje të qëndrueshme midis tyre”, tha për Radion Evropa e Lirë Rana Mitter, Kryetare e ST Lee në Marrëdhëniet SHBA-Azi në Shkollën Harvard Kennedy. “Shtetet e Bashkuara kanë interesa aktive edhe diku tjetër, veçanërisht në Lindjen e Mesme tani, dhe Kina është gjithashtu e interesuar në ringjalljen e ekonomisë së saj në vështirësi.”

Armëpushimi tregtar nën presion

Pavarësisht mjedisit gjeopolitik, të dyja palët sinjalizuan se çështjet tregtare dhe ekonomike do të mbeteshin në qendër të samitit.

“Do të flasim me Presidentin Xi për shumë gjëra të ndryshme”, tha Trump para se të hipte në Air Force One. “Më shumë se çdo gjë tjetër, do të jetë tregtia.”

Vizita vjen gjithashtu në një kohë politikisht të ndjeshme për të dy udhëheqësit.

Trump po përballet me kritika në vend për pasojat ekonomike të luftës me Iranin, veçanërisht për rritjen e çmimeve të karburantit dhe shqetësimet rreth inflacionit të lidhura me ndërprerjet në furnizimin me energji nga Lindja e Mesme.

Për Pekinin, ngadalësimi i rritjes së eksporteve dhe shqetësimet në lidhje me kërkesën globale dërgojnë sinjale shqetësuese për ekonominë e vendit dhe kanë rritur presionin për të parandaluar përkeqësimin e mëtejshëm të marrëdhënieve me Uashingtonin.

Zyrtarët e administratës Trump thonë se Shtëpia e Bardhë po kërkon të ruajë një armëpushim të brishtë tregtar të arritur vitin e kaluar, i cili lehtësoi disa tarifa dhe kontrolle të eksportit në këmbim të dërgesave të rinovuara kineze të metaleve të rralla tokësore, zinxhiri i furnizimit i të cilave dominohet nga Kina dhe të cilat janë thelbësore për industritë amerikane të prodhimit dhe mbrojtjes.

Të dyja palët pritet të diskutojnë gjithashtu blerjet e produkteve bujqësore amerikane dhe avionëve Boeing, si dhe mekanizmat e mundshëm për koordinim ekonomik në të ardhmen.

Tajvani, Irani dhe tensionet strategjike

Zyrtarët kinezë pritet të ushtrojnë presion mbi Trumpin lidhur me Tajvanin, të cilin Pekini e konsideron territor të vetin dhe është zotuar ta vërë përfundimisht nën kontrollin e tij.

Përveç Tajvanit, Irani ka të ngjarë të mbetet në qendër të bisedimeve. Kina ka mbajtur lidhje të ngushta me Teheranin gjatë gjithë konfliktit, duke vazhduar të blejë naftë iraniane ndërsa kritikon publikisht lëvizjet amerikane në rajon. Pekini gjithashtu është përpjekur ta portretizojë veten si një faktor stabilizues në diplomaci, duke kundërshtuar qasjen e saj ndaj asaj që zyrtarët kinezë e portretizojnë si unilateralizëm amerikan.

Administrata Trump e ka vënë gjithnjë e më shumë në pikëpyetje këtë marrëdhënie. Në javët e fundit, Uashingtoni ka vendosur sanksione ndaj disa kompanive kineze të akuzuara për përpunimin e naftës bruto iraniane dhe ndaj katër subjekteve kineze që dyshohet se janë të lidhura me mbështetjen satelitore për operacionet ushtarake iraniane. Zyrtarët amerikanë thonë se Trump pritet t’i bëjë presion Xi-t në lidhje me mbështetjen ekonomike të Pekinit për Teheranin gjatë samitit.

Megjithatë, analistët paralajmërojnë se asnjëra palë nuk duket e gatshme për një konflikt të madh.

“Kur bëhet fjalë për Iranin dhe çështje më të gjera gjeopolitike, bisedimet mund të përqendrohen në shmangien e një rritjeje të mëtejshme të çmimeve të naftës dhe në menaxhimin e rreziqeve të përshkallëzimit, por një përputhje më e thellë është e pamundur duke pasur parasysh dallimet themelore strategjike”, tha për Radion Evropa e Lirë Alicia Garcia-Herrero, kryeekonomiste për Azi-Paqësorin në firmën financiare franceze Natixis.

The Geopost