Ish-diplomati amerikan: Moska po rikthen taktikat sovjetike pas stagnimit në frontin e luftës

Ish-diplomati veteran amerikan Daniel Fried, i cili luajti një rol kyç në hartimin dhe zbatimin e politikës së Ukrainës pas rënies së Bashkimit Sovjetik, kritikoi ashpër përpjekjet e Rusisë për të kërcënuar partnerët e Ukrainës.

Ai argumentoi se Rusia po i rikthehet një zakoni të njohur të epokës sovjetike të kërcënimeve për përshkallëzim, ndërsa përpiqet të kundërshtojë aftësitë në rritje të Ukrainës me dronë.

“Rusët, le të themi, janë të prirur të përdorin kërcënime për përshkallëzim. Ky është një zakon i rusëve që daton që nga koha sovjetike”, tha Fried, duke komentuar paralajmërimin e Moskës se rritja e mbështetjes evropiane me dronë për Ukrainën e përfshin Evropën drejtpërdrejt në luftë.

Duke folur për Kyiv Post, ai tha se kërcënimet pasqyrojnë frustrim më shumë sesa forcë, sepse Rusia nuk ka arritur ta mposhtë Ukrainën në fushën e betejës.

“Ata janë të frustruar sepse nuk mund ta mposhtin Ukrainën. Kështu që po përpiqen të pretendojnë se po luftojnë NATO-n, po luftojnë SHBA-në. Po përpiqen t’i trembin evropianët. Nuk mendoj se do të funksionojë”, tha Fried.

Ai shtoi se Rusia tashmë e ka synuar Evropën përmes sulmeve hibride, përfshirë sabotimin, por nuk ka arritur të trondisë vendosmërinë evropiane.

Fried shprehu zhgënjim me bisedimet e paqes që ai tha se “nuk po çojnë askund”, duke argumentuar se vëmendja e Uashingtonit ka ndryshuar.

“Nuk mendoj se bisedimet po [ndodhin] askund”, tha ai. “SHBA-të janë shpërqendruar nga konflikti i Iranit”, tha ai.

Ndërsa javën e kaluar pati raportime se negociatat mund të rifillonin, Fried tha se çdo përpjekje e ripërtërirë duhet të bazohet në një qasje më të ashpër ndaj Rusisë, jo në mesazhe pajtuese që rrezikojnë të inkurajojnë Presidentin rus Vladimir Putin.

“Sa herë që njerëz të lartë në administratën amerikane thonë se SHBA-të kanë ndaluar ndihmën për Ukrainën – nuk është tamam e vërtetë – të gjitha këto lloj deklaratash e inkurajojnë Putinin të vazhdojë luftën”, tha Fried.

Vërejtje të tilla, shtoi ai, minojnë qëllimet e deklaruara të vetë Uashingtonit.

“Nëse SHBA-të do të bënin më shumë për ukrainasit dhe do të punonin me Evropën, ne do të ishim në një pozicion shumë më të mirë në krahasim me rusët dhe ndoshta në gjendje t’i shtynim rusët në negociata serioze për herë të parë”, tha ai.

Ukraina ka të drejtë të refuzojë presionin mbi Donbasin

Fried ishte gjithashtu kritik ndaj çdo sugjerimi se Kievi mund të jetë nën presion për të hequr dorë nga Donbasi.

“Mendoj se ukrainasit kanë të drejtë ta refuzojnë”, tha Fried. “Rusët nuk e kanë pushtuar këtë territor dhe mund të mos jenë kurrë në gjendje ta bëjnë këtë”.

Në vend të kësaj, argumentoi ai, Moska po përpiqet ta bindë Uashingtonin të bëjë punën e vet për të.

“Ata po përpiqen t’i bindin amerikanët që t’ua sjellin ujin, siç thotë shprehja, dhe t’i bindin ukrainasit të tërhiqen”, tha Fried. “Kiev ka të drejtë që i reziston kësaj”.

Fried, i cili ka shërbyer si nën administratat republikane ashtu edhe ato demokrate, mirëpriti vendimin e SHBA-së për të mos rinovuar lehtësimin e gjerë të sanksioneve të naftës për Rusinë, duke e quajtur veprimin e mëparshëm strategjikisht të gabuar.

“Epo, faleminderit Zotit”, tha ai.

“Nëse keni ndjerë nevojën për të lejuar që më shumë naftë ruse të arrijë në tregje për të lehtësuar presionin në rritje mbi ato tregje, atëherë ka mënyra për ta bërë këtë pa i futur kaq shumë para në xhep Putinit”, argumentoi ai.

Ai tha se licenca e përgjithshme ishte shumë e gjerë dhe i jepte Rusisë një avantazh të panevojshëm.

“Mund të kishe pasur kufizime se si mund të përdoreshin paratë”, tha Fried.

“Jam i kënaqur që administrata Trump nuk e ka rinovuar atë. Lajm i mirë”, tha ai.

‘Nuk do të më mungojë Orbán’

Duke iu referuar Hungarisë, Fried tha se rezultati i zgjedhjeve u nxit kryesisht nga zhgënjimi i brendshëm me qeverisjen e Viktor Orbán.

“Epo, hungarezët votuan për arsye hungareze”, tha Fried. “Orban i kishte sjellë vendit stanjacion ekonomik dhe korrupsion masiv, dhe hungarezët ishin të lodhur nga kjo”.

Fried e përshkroi rezultatin si një pengesë jo vetëm për Putinin, por edhe si një hapje të mundshme për Ukrainën. Ai tha se ndryshimi politik në Budapest mund të sjellë përfitime praktike për Kievin dhe argumentoi se Ukraina duhet të veprojë shpejt për të ndërtuar lidhje me udhëheqjen e re të Hungarisë si një mundësi për të rivendosur një marrëdhënie të dëmtuar.

Në një kuptim më të gjerë, tha ai, Hungaria mund të ndalojë së shërbyeri si prishëse e Moskës brenda Evropës.

“Mendoj se Hungaria do të pushojë së qeni agjente efektive e Putinit në Evropë”.

Fried ofroi një vlerësim veçanërisht të mprehtë për vetë Orbánin, duke argumentuar se udhëheqësi hungarez në largim përfaqësonte diçka më të rrezikshme sesa konservatorizmi kryesor.

“Mendoj se Viktor Orban nuk ishte aq shumë konservator, sa ishte një nacionalist radikal me një axhendë që të kujtonte disa pjesë shumë të këqija të kulturës strategjike hungareze të viteve 1930”, tha Fried. “Kështu që nuk do të më mungojë”.

The GeoPost