Ukraina i dorëzon SHBA-së një propozim të rishikuar për planin e paqes

Kancelari gjerman Friedrich Merz tha se drafti i fundit i planit të paqes për Ukrainën i është paraqitur Presidentit të SHBA-së Donald Trump – duke përfshirë një propozim mbi lëshimet territoriale që Kievi mund të jetë i përgatitur të bëjë.

Por Merz theksoi se çështja territoriale ishte “një pyetje që duhet të përgjigjet kryesisht nga presidenti ukrainas dhe populli ukrainas”.

“Ne ia bëmë të qartë këtë edhe Presidentit Trump,” theksoi Merz.

Në javët e fundit, udhëheqësit evropianë kanë punuar ngushtë me Ukrainën për të hartuar një version të ri të një plani paqeje që adreson interesat dhe shqetësimet e Kievit.

Trump duket se është frustruar me ndërlikimet e çështjes së sovranitetit mbi territoret ukrainase të pushtuara nga Rusia.

Meqenëse ekipi i tij negociator ka punuar më parë ngushtë me Moskën, aleatët evropianë të Kievit kanë frikë se presidenti amerikan mund të kërkojë përfundimisht të imponojë një zgjidhje të udhëhequr nga Rusia në Ukrainë.

“Do të ishte një gabim ta detyronim presidentin ukrainas të binte dakord për një paqe që populli i tij nuk do ta pranonte pas katër vitesh vuajtjesh dhe vdekjesh”, tha Merz në një konferencë të përbashkët për shtyp me shefin e NATO-s, Mark Rutte.

Ai shtoi se në telefonatën “konstruktive” të së mërkurës me Trump, ai, Emmanuel Macron i Francës dhe kryeministri i Mbretërisë së Bashkuar Sir Keir Starmer e kishin “bërë të qartë” se evropianëve duhej t’u dëgjoheshin edhe interesat e tyre.

Nga ana e tij, Trump tha se pjesëmarrësit kishin “diskutuar për Ukrainën me fjalë mjaft të forta” dhe shtoi se ende nuk kishte vendosur nëse do të merrte pjesë në një takim në Evropë. “Nuk duam të humbasim kohë”, tha ai.

Presidenti i Ukrainës, Volodymyr Zelensky, ka sinjalizuar prej kohësh se do të ishte i përgatitur të fliste drejtpërdrejt me Trumpin për të diskutuar pikat ngërçuese të një marrëveshjeje, por presidenti amerikan ka sugjeruar që të gjitha çështjet duhet të sqarohen përpara se të zhvillohet një takim i tillë.

Çështja territoriale është një nga më të ashpra. Rusia kërkon që Ukraina të tërhiqet tërësisht nga pjesët e rajoneve lindore të Luhanskut dhe Donetskut të cilat i mban ende – diçka që Kievi refuzon ta bëjë, si në parim, ashtu edhe sepse ka frikë se kjo do t’i lejonte Moskës një pikëmbështetje për pushtime të ardhshme.

“Ne nuk kemi të drejtë ligjore për të [hequr dorë nga territori], sipas ligjit ukrainas, kushtetutës sonë dhe ligjit ndërkombëtar”, tha Zelensky më parë këtë javë. “Dhe nuk kemi asnjë të drejtë morale gjithashtu.”

Zelensky pritet të zhvillojë më shumë bisedime me aleatët e tij sot, ndërsa bashkëkryeson një koalicion të të ashtuquajturve “të gatshëm” së bashku me Merz, Macron dhe Starmer.

Ndërsa aktiviteti diplomatik i nivelit të lartë dhe i furishëm i javëve të fundit ka ndodhur midis zyrtarëve amerikanë, evropianë dhe ukrainasë, me deklarata të shpeshta nga të gjitha anët, Moska ka mbetur jashtëzakonisht e heshtur.

Çdo koment nga Rusia ka synuar të çimentojë përshtypjen se Moska dhe Uashingtoni janë të njëanëshme në shpresat e tyre për kushtet e një marrëveshjeje paqeje.

Të enjten, Ministri i Jashtëm Sergei Lavrov vlerësoi Trumpin për përpjekjen e tij për të ndërmjetësuar një marrëveshje dhe tha se takimi i fundit midis Vladimir Putinit dhe të dërguarit të SHBA-së Steve Witkoff në Kremlin kishte “eliminuar” “keqkuptimet” që kishin lindur që nga samiti Trump-Putin i verës së kaluar në Alaska.

Në atë kohë, Rusia dhe SHBA-të ranë dakord që Ukraina duhet të kthehej në një status të paangazhuar, neutral dhe pa armë bërthamore, deklaroi Lavrov.

Ministri i jashtëm gjithashtu hodhi poshtë sugjerimet se Kievit mund t’i jepen garanci sigurie në formën e trupave të huaja të stacionuara në Ukrainë.

“Ky është një tjetër kthim në logjikën e trishtueshme të të ashtuquajturës formulë paqeje të Zelensky-t”, tha Lavrov, duke shtuar se Moska i kishte dorëzuar SHBA-së propozime “shtesë” mbi sigurinë kolektive dhe se Rusia ishte gati të jepte garanci ligjore për të mos sulmuar vendet e NATO-s ose të BE-së.

Megjithatë, Kievi dhe aleatët e tij evropianë besojnë se pa garanci sigurie, çdo zgjidhje paqeje mund të bëhet e pakuptimtë.

Por, për shkak se Rusia ka shkelur më parë armëpushimin dhe marrëveshjet e armëpushimit, as Ukraina dhe as Evropa nuk ka gjasa ta marrin asnjë premtim nga Moska si të mirëqenë. Në javët e fundit, zyrtarët evropianë dhe ukrainasë kanë kërkuar që SHBA-të të përfshihen në garantimin që Kievi të mos bëhet shënjestër e sulmeve të reja.

Më herët këtë javë, Zelensky tha se ishte gati të mbante zgjedhje nëse SHBA-të dhe vendet evropiane mund të garantonin sigurinë e Ukrainës gjatë votimit. Mandati i tij pesëvjeçar si president duhej të përfundonte në maj 2024, por zgjedhjet janë pezulluar në Ukrainë që kur u shpall gjendja e jashtëzakonshme pas pushtimit në shkallë të plotë të Rusisë në shkurt 2022.

Jo për herë të parë, shefi i NATO-s, Mark Rutte, tha të enjten se shumë aleatë të aleancës nuk e ndienin urgjencën e kërcënimit të Rusisë në Evropë.

“Ne jemi objektivi i radhës i Rusisë”, paralajmëroi ai, duke shtuar se NATO duhet të bëjë të gjitha përpjekjet për të parandaluar një luftë që mund të jetë “në shkallën e luftës që kanë duruar gjyshërit dhe stërgjyshërit tanë”./TheGeopost.