Kina është e zemëruar pasi NATO-ja e akuzoi për herë të parë për përfshirje në luftën e Rusisë në Ukrainë

Kina “nuk mund të lejojë luftën më të madhe në Evropë në historinë moderne pa pasur një ndikim negativ në interesat dhe reputacionin e saj”, tha NATO në një komunikatë.

Kina kritikoi NATO-n të enjten, duke e akuzuar atë për shpifje ndaj vendit pasi aleanca perëndimore e quajti atë një “mundësues kyç” të luftës së Rusisë në Ukrainë. Është hera e parë që Pekini akuzohet për përfshirje në konflikt.

Kina “nuk mund të lehtësojë luftën më të madhe në Evropë në historinë moderne pa pasoja negative për interesat dhe reputacionin e saj”, tha NATO në një komunikatë të mërkurën në samitin e saj të 75-vjetorit në Uashington DC dhe sugjeroi pasoja të paspecifikuara nëse Pekini vazhdon kursin e saj.

Komunikata i bëri thirrje Kinës që “të ndërpresë çdo mbështetje materiale dhe politike për përpjekjet luftarake të Rusisë”. Kjo përfshin të gjitha “transferimet e materialeve me përdorim të dyfishtë” – furnizime që mund të konvertohen për luftë – “të tilla si komponentët e armëve, pajisjet dhe lëndët e para që shërbejnë si inpute për sektorin rus të mbrojtjes,” tha ai.

Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Jens Stoltenberg më vonë u tha gazetarëve se ky ishte “mesazhi më i fortë që aleatët e NATO-s kanë dërguar ndonjëherë për kontributin e Kinës në luftën e paligjshme të Rusisë kundër Ukrainës”.

Përgjigja e Kinës ishte e shpejtë dhe e prerë.

Deklarata e NATO-s ishte “karakterizuar nga një mentalitet i Luftës së Ftohtë dhe retorikë luftarake” që ishte “provokuese” dhe përmbante “gënjeshtra dhe shpifje të hapura”, tha një zëdhënës i misionit të Kinës në Bashkimin Evropian në një deklaratë herët të enjten. “Ne i refuzojmë dhe shprehim keqardhje për këto akuza dhe kemi ndërmarrë hapa seriozë brenda NATO-s.

Më vonë, zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme kineze Lin Jian akuzoi NATO-n për “qëllime dashakeqe” në një konferencë të përditshme shtypi në Pekin.

Shtetet e Bashkuara kanë akuzuar Kinën për furnizimin e Rusisë me materiale me përdorim të dyfishtë prej muajsh. Aleatët evropianë, shumica e të cilëve janë shumë më të varur ekonomikisht nga Pekini sesa Uashingtoni, kanë hezituar t’i bëjnë këto akuza.

Megjithatë, komunikata e kësaj jave do të thotë se NATO në tërësi pajtohet me pikëpamjen e Uashingtonit.

“Udhëheqësit autoritarë në Iran, Korenë e Veriut dhe Kinë mbështesin të gjithë luftën brutale të Rusisë,” tha Stoltenberg të martën në fjalimin e tij në hapjen e samitit. “Ata të gjithë duan që NATO të dështojë, kështu që rezultati i kësaj lufte do të formësojë sigurinë globale për dekadat e ardhshme.”

Fabrice Pothier, një ish-kreu i planifikimit të politikave për dy sekretarët e përgjithshëm të NATO-s, i tha NBC News se komunikata përfaqësonte një “intensifikim” të kritikave të mëparshme të aleancës ndaj Kinës. “Megjithatë, tensionet brenda NATO-s mbeten,” shtoi ai, “për shkak të dështimit për të llogaritur kostot ose për të demonstruar pasoja për sjelljen e Kinës,” shtoi ai.

Ka shenja të mëtejshme që disa anëtarë të aleancës besojnë gjithnjë e më shumë se lidhjet e Kinës me Kremlinin e bëjnë atë të lidhur pazgjidhshmërisht me misionin e tyre, edhe nëse ai nuk bie nën kompetencën e tyre.

Presidenti çek Petr Pavel paralajmëroi në samit se fitorja e Rusisë në Ukrainë do ta inkurajonte Kinën të vepronte më me vendosmëri dhe agresivitet. Ai u bëri thirrje anëtarëve të NATO-s që të mbështesin Amerikën në “konkurrencën e saj me Kinën në të gjitha fushat anembanë globit”.

Përveç vetë anëtarëve të NATO-s, Australia, Japonia, Zelanda e Re dhe Koreja e Jugut gjithashtu morën pjesë në samit për të diskutuar “rritja e lidhjes” midis Evropës dhe Azisë, sipas një shënimi të Shtëpisë së Bardhë. Çështja më e ngutshme është “marrëdhëniet gjithnjë e më shqetësuese ushtarake dhe ekonomike” midis Kinës, Rusisë dhe Koresë së Veriut, vazhdoi deklarata.

Pekini dhe Moska janë afruar gjithnjë e më shumë me njëri-tjetrin vitet e fundit. Presidenti kinez Xi Jinping dhe presidenti rus Vladimir Putin deklaruan një “partneritet pa kufij” disa ditë pas pushtimit të Ukrainës në vitin 2022. Kina mban një pozicion neutral në konflikt dhe akuzon Shtetet e Bashkuara dhe NATO-n për provokimin e pushtimit duke injoruar shqetësimet e Rusisë për zgjerimin e aleancës.

Fokusi i aleancës ka ndryshuar që nga viti 1949, kur u themelua si një mburojë ushtarake dhe politike kundër Bashkimit Sovjetik të atëhershëm. Pas rënies së perandorisë komuniste në vitin 1991, zgjerimi i kompetencave të NATO-s ka prodhuar rezultate të përziera.

Roli udhëheqës i NATO-s në Afganistan pas pushtimit të udhëhequr nga SHBA në 2003 ishte sulmi i saj i parë jashtë Evropës. Afganistani u fundos në një moçal të kryengritjes së përgjakshme dhe korrupsionit qeveritar përpara se talibanët të merrnin përsëri kontrollin e vendit në vitin 2021.

Një shembull më i suksesshëm ishte ish-Jugosllavia, ku NATO kreu një fushatë bombardimi 78-ditore për të ndaluar qeverinë serbe të Sllobodan Millosheviçit nga kryerja e mizorive në Kosovë.

Sot, zgjerimi në Azi është ende duke u diskutuar brenda NATO-s.

Disa aleatë, përfshirë Suedinë, madje kanë konsideruar hapjen e një zyre ndërlidhëse në Tokio. Megjithatë, presidenti francez Emmanuel Macron tha në qershor të vitit të kaluar se një zgjerim i tillë gjeografik jashtë oborrit të NATO-s do të ishte një “gabim i madh”.

Për Keir Giles, një këshilltar i lartë në Chatham House, një institut me bazë në Londër, komunikata nuk ishte “një tregues i orientimit të NATO-s në Azi, por më tepër i problemeve që Kina po shkakton në mjedisin e saj”.

Ai shtoi se komunikata “lë shumë pyetje pa përgjigje, si për shembull çfarë do të bëjnë 32 anëtarët e NATO-s për t’u marrë me këtë çështje tani që Kina njihet si problem”.

/www.nbcnews.com