Skip to content
The Geopost

The Geopost

  • LAJME
  • FACT CHECKING
  • ANALIZA
  • INTERVISTA
  • BALKAN DISINFO
  • RRETH NESH
  • Siguri

Belgjika paralajmëron për rreziqet e luftës hibride: Roli i kibernetikës, dezinformimit dhe AI

The Geopost December 25, 2025 3 min read
Share the news

Lufta hibride, veçanërisht në dimensionin kibernetik dhe atë të informacionit, po paraqet sfida gjithnjë e më komplekse për sigurinë kombëtare dhe ndërkombëtare.

Këto ishin disa nga mesazhet kryesore të një Fireside Chat virtual të organizuar nga IWI Project Europe, ku i ftuar ishte Gjeneral-major Pierre Ciparisse, Komandant i Forcës Kibernetike të Belgjikës dhe drejtues i Belgian Cyber Command brenda Shërbimeve të Inteligjencës Ushtarake belge.

Gjeneral Ciparisse, i emëruar në këtë post në shtator, theksoi se kërcënimet hibride karakterizohen kryesisht nga paqartësia (ambiguity) dhe asimetria.

Sipas tij, atribuimi i sulmeve hibride kërkon kohë dhe analiza të thella, duke lënë shpesh një nivel të caktuar pasigurie. Kjo i detyron shtetet mbrojtëse të investojnë burime të mëdha për të ruajtur një qëndrim efektiv mbrojtës ndaj një spektri të gjerë kërcënimesh.

Duke reflektuar mbi pyetjen nëse kërcënimet hibride janë vërtet të reja apo thjesht “verë e vjetër në shishe të reja”, Ciparisse pranoi se ekzistojnë precedentë historikë, si operacionet e SOE gjatë Luftës së Dytë Botërore.

Megjithatë, ai theksoi se hapësira kibernetike ka ndryshuar rrënjësisht shkallën dhe ndikimin e këtyre aktiviteteve.

Ai shtoi se hapësira kibernetike duhet kuptuar në tri nivele: fizik, logjik dhe kognitiv, të cilat së bashku zgjerojnë ndjeshëm potencialin e operacioneve hibride.

Teknologjia, veçanërisht inteligjenca artificiale (AI), po shërben si një multiplikator force për aktorët armiqësorë, sidomos në luftën e informacionit dhe krimin kibernetik.

AI mundëson prodhimin e shpejtë të përmbajtjeve bindëse dhe fushata më të sofistikuara phishing.

Në të njëjtën kohë, Ciparisse vlerësoi se AI ka potencial të madh edhe për mbrojtjen, por sfida kryesore mbetet ritmi i shpejtë i zhvillimit teknologjik, i cili kërkon investime të vazhdueshme në personel të kualifikuar dhe kapacitete analitike.

Gjenerali bëri dallim mes evoluimit të teknikave të sulmit dhe aktorëve që i kryejnë ato. Meqë mjetet dhe malware-t riciklohen dhe përshtaten lehtësisht, numri i sulmeve është rritur ndjeshëm, duke sjellë një përshpejtim të sulmeve kibernetike dhe fushatave dezinformuese.

Rusia u përmend si një aktor i rëndësishëm, por jo i vetmi. Belgjika, sipas tij, përjeton rregullisht sulme DDoS pas deklaratave publike në mbështetje të Ukrainës, ndërsa Kina lidhet kryesisht me spiunazh kibernetik.

Megjithatë, Ciparisse mbeti me optimizëm të kujdesshëm, duke theksuar se deri tani shumica e sulmeve nuk kanë shkaktuar dëme sistemike.

Ai paralajmëroi se sulmet e koordinuara, shumë-dimensionale, veçanërisht kundër infrastrukturës kritike, mund të kenë pasoja katastrofike.

Qasja belge ndaj sigurisë kibernetike

Në Belgjikë, përgjegjësitë përballë kërcënimeve hibride ndahen mes disa aktorëve:

Centre for Cybersecurity Belgium, që harton strategjinë kombëtare;

Shërbimi Shtetëror i Sigurisë, i fokusuar në kërcënimet e brendshme;

Cyber Command brenda Inteligjencës Ushtarake, që merret me kërcënimet e jashtme.

Kur rreziku kalon një prag të caktuar, aktivizohet Qendra e Krizave për koordinim më të gjerë. Mediat dhe komunikimi strategjik luajnë gjithashtu rol kyç në demaskimin e dezinformimit.

Gjeneral Ciparisse theksoi rëndësinë e një qasjeje gjithëpërfshirëse shoqërore, duke rritur ndërgjegjësimin kritik të qytetarëve për përdorimin e AI dhe konsumimin e informacionit. Ai vlerësoi rolin e industrisë së madhe në forcimin e reziliencës kibernetike, duke theksuar se “duhet një rrjet për të mposhtur një rrjet”. Në Belgjikë, kjo filozofi reflektohet në iniciativën “Cyber Made in Belgium” të Agoria-s.

Në fund, diskutimi u fokusua në rolin e forcave kibernetike në fushatat ushtarake, veçanërisht nën pragun e konfliktit të armatosur. Duke iu referuar luftës në Ukrainë, Ciparisse identifikoi tre faza:

Operacione destabilizuese nën pragun e luftës;

Një fazë e shkurtër në fillim të pushtimit me sinkronizim më të madh mes operacioneve kibernetike dhe atyre kinetike;

Përdorimi i vazhdueshëm i kapaciteteve kibernetike për mbështetje të procesit të shënjestrimit ushtarak.

Përfundimisht, ai theksoi se domeni kibernetik është thelbësor, por i pamjaftueshëm më vete për të përcaktuar fatin e luftërave moderne./TheGeoPost.

Tags: Belgjika Lufta hibride

Continue Reading

Previous: Çfarë është ‘Parandalimi’ dhe pse mbetet shtylla kryesore e strategjisë së NATO-s?
Next: “Defekte serioze dhe rreziqe sigurie”: Kina po tërheq nga tregu mijëra vetura elektrike

Shqipëria dhe Kroacia thellojnë bashkëpunimin në mbrojtje, hedhin poshtë pretendimet e Serbisë 3 min read
  • Ballkan
  • Siguri

Shqipëria dhe Kroacia thellojnë bashkëpunimin në mbrojtje, hedhin poshtë pretendimet e Serbisë

The Geopost April 16, 2026
Raporti i CEPA-s: Rusia po zhvillon “luftë në hije” në Evropë, rritet rreziku i përshkallëzimit 3 min read
  • Lajme
  • Siguri

Raporti i CEPA-s: Rusia po zhvillon “luftë në hije” në Evropë, rritet rreziku i përshkallëzimit

The Geopost April 5, 2026
Ambasada amerikane paralajmëron se Shqipëria mund të jetë cak i grupeve të lidhura me Iranin 3 min read
  • Ballkan
  • Siguri

Ambasada amerikane paralajmëron se Shqipëria mund të jetë cak i grupeve të lidhura me Iranin

The Geopost April 2, 2026
NATO përgënjeshtron Rusinë për militarizimin e Ballkanit Perëndimor 9 min read
  • Ballkan
  • Siguri

NATO përgënjeshtron Rusinë për militarizimin e Ballkanit Perëndimor

The Geopost March 31, 2026
Përballë Rusisë dhe Kinës, NATO aktivizon strategjinë e re në Arktik 4 min read
  • Botë
  • Siguri

Përballë Rusisë dhe Kinës, NATO aktivizon strategjinë e re në Arktik

The Geopost March 29, 2026
Raporti vjetor i NATO-s: Rusia mbetet kërcënimi më i madh për sigurinë 3 min read
  • Siguri

Raporti vjetor i NATO-s: Rusia mbetet kërcënimi më i madh për sigurinë

The Geopost March 26, 2026

Përkthimi i përmbajtjeve në gjuhët tjera bëhet në mënyrë automatike dhe mund të ketë gabime!

  • [email protected]
  • +383-49-982-362
  • Str. Ardian Krasniqi, NN
  • 10000 Prishtina, KOSOVO
X-twitter Facebook

Corrections and denials

Copyright © The Geopost | Kreeti by AF themes.