Pozicionimi i Irakut në një botë të polarizuar: Mes perëndimit dhe lindjes

Në një kohë kur dinamika globale po ndikohet gjithnjë e më shumë nga lufta në Ukrainë dhe nga rritja e dezinformimit rus, Iraku gjendet në një pozicion delikat mes fuqive të mëdha me interesa të thella në rajon.

Politologu Rahman Al-jebouri, president i Akademisë së Zhvillimit Politik dhe Qeverisjes në Irak, në një intervistë për The Geopost, flet hapur për sfidat me të cilat përballet vendi i tij, për përpjekjet për të ruajtur ekuilibrin mes ndikimit amerikan dhe atij iranian, si dhe për rolin që Iraku mund të luajë në kundërshtimin e narrativave të rrezikshme në rajon. Në këtë bisedë të thelluar, Aljebouri ndan qëndrimet e tij mbi sigurinë rajonale, marrëdhëniet me fqinjët, dhe ndikimin e konflikteve globale në politikën e jashtme të Irakut.

Intervista e plotë:

The Geopost: Sa e shqetësuar është qeveria irakiane për përhapjen globale të dezinformimit rus dhe çfarë roli sheh Iraku për veten në kundërshtimin e narrativave të tilla në rajon?

Al-jebouri: Në Irak, ne gjindemi në mes të Iranit, ndikimit të Rusisë dhe ndikimit të SHBA-së. Pra, politikat tona janë vërtet të përziera. Ne jemi me popullin ukrainas, me lirinë e tyre dhe duke luftuar Putinin dhe Rusinë. Në të njëjtën kohë, nga ana qeveritare, duhet të jesh i kujdesshëm, të mos shkosh kundër iranianëve dhe kundër rusëve dhe kinezëve. Pra, publikisht, populli irakian mbështet ukrainasit. Qeveria është në një farë mënyre duke u futur në mes.

Ne e kuptojmë luftën e ukrainasve. Ne gjithashtu publikisht, nuk po dënojmë rusët për pushtimin e tyre në Ukrainë ose në atë luftë.

The Geopost: Cili është qëndrimi zyrtar i Irakut ndaj luftës në Ukrainë dhe si ka ndikuar konflikti në politikën e jashtme të Irakut ose në bashkëpunimin e sigurisë?

Al-jebouri: Si ndikon në Irak? Iraku ishte më parë në qendër. Kur erdhi lufta e Ukrainës, Iraku nuk merr më vëmendje. Por gjithashtu ndikon në ekonominë irakiane, ndikon në situatën irakiane brenda vendeve perëndimore. Pra, në përgjithësi, mendoj se Iraku u prek shumë, veçanërisht në pjesën specifike të tij, sepse shumë nga fondet evropiane dhe amerikane shkuan në Ukrainë në vend të Irakut. Pra, ne jemi të ndikuar mjaft shumë.

The Geopost: Duke pasur parasysh paqëndrueshmërinë e vazhdueshme në pjesë të ndryshme të botës, si do ta përshkruanit peizazhin aktual të sigurisë globale dhe cilat janë kërcënimet kryesore që Iraku po monitoron nga afër?

Al-jebouri: Globalisht, ne jemi në një situatë të vështirë, sepse tani Shtetet e Bashkuara përpiqen të imponojnë vullnetin e tyre mbi botën. Pra, të gjithë po luftojnë, nga Evropa në Irak. Ajo që ne monitorojmë është se si mund të kthehemi në rrugën e duhur për paqe, si të kthehemi në rrugën e duhur për të bërë atë që bënim më parë, konsultime ndërkombëtare, ne shikojmë se çfarë bëjnë SHBA-të në Evropë, ne shikojmë Bashkimin Evropian, ne shikojmë kinezët dhe iranianët nga njëra anë. Pra, të gjitha janë të lidhura dhe duke vëzhguar, si t’i mbrojmë vendet tona nga lufta midis këtyre dy fuqive.

The Geopost: Cilat janë prioritetet strategjike të Irakut në marrëdhëniet e tij me vendet fqinje si Turqia, Siria, Arabia Saudite? Dhe si po punon qeveria për të nxitur bashkëpunimin dhe stabilitetin rajonal?

Al-jebouri: Tani, në Irak, fqinjët, kemi kaq shumë probleme. Kemi me turqit burimet ujore sepse uji ynë vjen kryesisht nga Turqia. Dhe në Siri, me qeverinë e re nuk ndihemi ende rehat. Të shikojmë këto dy gjëra dhe pastaj edhe marrëdhënien e SHBA-së me Iranin, sepse të gjitha ndikojnë në brendësi të Irakut. Po u kushtojmë vëmendje fqinjëve tanë, që është përparësia. Dhe së dyti, cila është politika midis Iranit dhe Amerikës, sepse kjo është ajo që ndikon vërtet në vendin tonë, nëse ka paqe midis Iranit dhe Amerikës apo është lufta në pragun tonë.

The Geopost: Dhe si e mban Iraku ekuilibrin delikat midis ndikimit të SHBA-së dhe pranisë iraniane në vend, veçanërisht në aspektin e bashkëpunimit ushtarak, shtrirjes politike dhe interesave ekonomike?

Al-jebouri: Gjeografikisht, kemi një kufi prej 1,000 kilometrash me Iranin. Historikisht, kemi shumë marrëdhënie brenda vendit. Politikisht, nuk duam ndikimin ose politikat iraniane në Irak. Por, nga ana kulturore, në një aspekt të sigurisë, ekonomisë, disi, duhet të koordinohemi me ta ose të punojmë diçka me ta. Por kjo ndikon në marrëdhënien tonë me SHBA-në. Pra, përpiqemi të balancojmë marrëdhëniet me dy vende. Nga njëra anë, iranianët janë ende nën sanksione. Nga ana tjetër, duhet të merremi me energjinë elektrike, me gazin, me sigurinë kufitare me iranianët. Pra, jemi në një situatë të vështirë, për të balancuar këto politika.

The Geopost: Si i shihni lidhjet e Iranit me Rusinë në luftën e Ukrainës?

Al-jebouri: Si irakianë, ne e dimë që iranianët në thelb janë në anën e Rusisë në Ukrainë. Pra, kjo na ndikon sepse e kuptojmë luftën e ukrainasve. Si qytetarë, ne gjithashtu duam të ndihmojmë ukrainasit.

Sa i përket qeverisë, mendoj se ka një presion nga iranianët, për të ndaluar të paktën ndihmën humanitare për ukrainasit. Ne përpiqemi ta menaxhojmë atë, përpiqemi të jemi në mes sepse e dimë, një ukrainas i shëndetshëm është i mirë për Irakun.

/The Geopost