Qeveria serbe është antidemokratike, anti-evropiane dhe anti-perëndimore, thotë Ivan Gjuriq, analist i politikave në CRTA, derisa shton se kjo paraqet problem edhe për shoqërinë civile atje që të fitojë mbështetjen e Perëndimit, për shkak të bashkëpunimit me ekzekutivit.
Në një intervistë për The Geopost, Gjuriq flet për përpjekjet e Serbisë për të portretizuar presidentin rus Vladimir Putin si paqebërës, për rolin e qeverisë serbe në amplifikimin e propagandës ruse, si dhe për sfidat me të cilat përballet shoqëria civile në përpjekjet për t’i rezistuar këtij ndikimi. Thotë se Putin ka mbështetjen më të madhe në Serbi.
Itervistën e plotë mund të gjeni këtu:
The Geopost: Në ç’masë keni vërejtur një rritje të përpjekjeve ruse për dezinformim gjatë muajit të kaluar, veçanërisht në dritën e përpjekjeve të Presidentit Trump për një marrëveshje paqeje midis Rusisë dhe Ukrainës?
Gjuriq: Nëse shikoni lajmet globale, veçanërisht në Ballkan dhe Serbi, është e qartë se ka shumë dezinformim, por ai vjen nga thelbi i mesazhit dhe pastaj nga të gjitha mjetet që ata përdorin në këtë manipulim për ta portretizuar Putinin si një lloj paqebërësi.
Kjo bie ndesh me të gjitha faktet dhe gjithçka që dimë, jo vetëm që nga 22 shkurti, por edhe më parë. Më pëlqen qartësia e termit “Lufta e Putinit”, sepse mendoj se është pikërisht kjo. Dhe shpresoj, shpresoj jo, jam i sigurt se për të arritur paqen, së pari duhet të luftojmë këtë dezinformim, i cili është një lloj vetëmbrojtjeje nga Rusia. Jo, është agresion kundër Ukrainës. Është lufta e Putinit dhe është shumë e rëndësishme të luftohet kjo dezinformim.
The Geopost: Sa i përhapur është dezinformimi në Serbi?
Gjuriq: Shumë e ngjashme me Rusinë, jo vetëm sepse kemi tre transmetues kryesorë rusë në Serbi dhe këtë rrjet lajmesh dhe informacionesh të ndara me portale pro-qeveritare.
Qeveria aktuale serbe nën Presidentin Vuçiq bazohet në përhapjen e dezinformimit dhe shpifjen ndaj të gjithëve të tjerëve: partive opozitare, shoqërisë civile dhe qytetarëve që e kundërshtojnë atë.
Dezinformimi në lidhje me Bashkimin Evropian dhe Perëndimin politik është shumë i pranishëm. Por sigurisht, i tillë është edhe glorifikimi i Presidentit Vuçiç dhe gjithçkaje që ai bën. Ne kemi pesë stacione televizive në Serbi me transmetime në të gjithë vendin, të paktën katër prej të cilave i kushtohen këtij lloj propagande. Dhe gazetat janë aq të hapura për këtë, aq të paturpshme, saqë ndonjëherë pyesim veten, kush mund t’i besojë gjëra të tilla? Por njerëzit janë të ekspozuar ndaj saj, dhe në një farë mënyre, nuk mund t’i fajësojmë.
The Geopost: Çfarë hapash duhet të ndërmarrin vendet e Ballkanit për t’iu kundërvënë në mënyrë efektive fushatave ruse të dezinformimit?
Gjuriq: Është një luftë e padrejtë kundër dezinformimit. Është një luftë e padrejtë. Duart tona janë të lidhura kur bëhet fjalë për standardet tona, mënyrën se si i bëjmë gjërat, profesionalisht dhe me edukatë. Kundërshtari ynë po përdor gjithçka në arsenalin e tij. Pra, është një histori krejtësisht e ndryshme. Por nga përvoja jonë në Serbi gjatë gjashtë muajve të fundit, kur njerëzit filluan të interesoheshin për njohuritë mediatike, për atë që është e vërtetë dhe çfarë jo, nëse lidhet me jetën e tyre, shpresonim që një numër refugjatësh nga Rusia që erdhën në Serbi pas fillimit të luftës do të ndihmonin në një farë mënyre në kundërshtimin e kësaj propagande ruse.
Nëse dhjetëra mijëra njerëz që ikën nga regjimi i Putinit do të vinin në Beograd.
Por për fat të keq, kjo nuk ndodhi, sepse nuk ishin shumë aktivistë që erdhën në Serbi, por njerëz të zakonshëm që donin të vazhdonin me jetën e tyre. Por ata janë provë e kësaj, dhe kjo ka ndryshuar diçka në mënyrën se si e shohim luftën e Rusisë.
Në sondazhet tona të opinionit, shohim se Putini është një nga politikanët kryesorë në botë dhe se Putini ka mbështetjen më të madhe në Serbi. Dhe kjo është logjike, duke pasur parasysh se ai është konsideruar një udhëheqës i shkëlqyer për 20 vjet (jo vetëm tre vitet e fundit), për 20 vjet. Por pse është ai një udhëheqës i shkëlqyer? Sepse është një njeri i fortë, sepse nuk respekton normat dhe demokracinë. Kjo është ajo që njerëzit shohin tek ai, dhe kjo është arsyeja pse e mbështesin.
Por tani po shohim protesta të mëdha jo vetëm nga opozita dhe shoqëria civile, por edhe nga qytetarët e zakonshëm kundër këtij lloj njeriu të fortë në Serbi, kundër Vuçiqit. Pra, duhet kohë për të lidhur pikat. Por aty ku demokracia nuk vlerësohet, aty është terreni më pjellor për dezinformim.
The Geopost: Ju thatë se, ndryshe nga shoqëria civile e Kosovës, shoqëria civile serbe punon kundër qeverisë në vend që ta ndihmojë atë. A flet kjo më shumë për politikën e dobët serbe apo për shoqërinë civile?
Gjuriq: Unë shoh një ndryshim midis marrëdhënies midis shoqërisë civile dhe qeverisë, por edhe shtetit në përgjithësi. Gjithmonë e kam admiruar ose kam pasur zili shoqërinë civile në Kosovë sepse ka qenë në të njëjtën linjë me qeverinë për çështje të rëndësishme, pavarësisht se cila qeveri ishte. Dhe kjo është ndërtimi i demokracisë, ndërtimi i institucioneve, ndjekja e rrugës evropiane dhe dëshira e qartë për të ndërtuar një shoqëri dhe një vend të bazuar në vlerat perëndimore.
Në Serbi, është ndryshe. Ne vijmë nga këto vlera, bëjmë gjithçka bazuar në këto vlera, por qeveria jonë nuk është e tillë. Pra, ne jemi kundër qeverisë në këto terma shumë bazikë. Dhe normalisht, nuk është një betejë e qartë sepse qeveria jonë është pro-evropiane. Ne jemi në rrugën e duhur për t’u bashkuar me BE-në. Jemi një hap përpara Kosovës, por në thelb, qeveria e Vuçiçit është antidemokratike, anti-evropiane dhe anti-perëndimore. Dhe kështu jemi në një situatë ku edhe partnerët tanë perëndimorë kanë vështirësi të vendosin besimin e tyre në shoqërinë civile serbe sepse ata kanë një qeveri me të cilën po punojnë. Por shpresoj që kohërat po ndryshojnë. Shpresoj që në të ardhmen, gjithçka do të jetë më e qartë, për të parë kush është kush dhe çfarë është çfarë, kush është vërtet për demokracinë dhe integrimin në BE dhe kundër luftës së Putinit dhe pikëpamjes së Putinit për botën dhe të ardhmen e botës, dhe kush është në anën tjetër.
Dhe kur qielli të jetë më i qartë, lufta kundër dezinformimit do të jetë më e lehtë, mendoj unë. /The Geopost/

Besa Luci në The Geotalks: Si ndodh manipulimi përmes emocioneve, propaganda, AI dhe ndikimi në Kosovë
Nis “The Geotalks” në The Geopost: Besa Luci flet për propagandën dhe rrezikun e dezinformimit
Bursaç për Geopost: Vuçiq nuk do t’i kthejë kurrë shpinën Putinit – Ballkani rrezikon të mbetet peng i botës ruso-serbe
“Ballkani, peng i narrativave të vjetra historike”, historiani gjerman: Kosova shembull i transformimit të shpejtë
Danchenkova: Ukraina po lufton dy fronte – sulmet ruse dhe luftën e dezinformimit
Gazetarja polake: Rusia shfrytëzon ndasitë e brendshme për të përhapur dezinformimin