Nga pushtimi rus i Ukrainës, Gjeorgjia është bërë më shumë një objektiv dytësor kur bëhet fjalë për luftën e informacionit dhe operacione jokonvencionale, thotë gazetari amerikan në këtë vend Michael Godwin.
Godwin në një intervistë për The Geopost thekson se pas vendosjes së sanksioneve ekonomike perëndimore ndaj Kremlinit, ka bërë që shumë rusë të lëvizin në Gjeorgji.
“Rusia ka pasur një interes në këtë zonë për ndoshta shekuj, por më nga afër ku po e shikojmë është në vitet e fundit dhe veçanërisht, që nga pushtimi rus i Ukrainës, Gjeorgjia është bërë më shumë një objektiv dytësor kur bëhet fjalë për luftën e informacionit dhe operacione jokonvencionale ose klandestine”, thekson Godwin.
“Natyrisht me sanksionet dhe njerëzit që janë më të pakënaqur me veprimet e Kremlinit, veçanërisht me Ukrainën, ne kemi parë mijëra njerëz që lëvizin në Gjeorgji, mijëra llogari bankare, licenca biznesi, gjithçka që hapet këtu, gjë që është mirë”, shton ai.
Sipas tij, lëvizja e rusëve në këtë vend, tashmë ata mund të shihet nga Kremlini si disidentë apo si opozitarë.
“Ju duhet të imagjinoni se shumica e rusëve që po vijnë në Gjeorgji, të cilët vijnë këtu për t’u larguar, ndoshta shihen tashmë nga qeveria ruse si disidentë ose opozitarë, të cilët natyrisht se janë në shënjestër automatikisht, kështu që në thelb kjo është diçka që kemi parë për sa i përket ndikimit që erdhi në Gjeorgji në gjashtë muajt e fundit”, thotë Godwin.
Gazetari freelance duke folur për propagandën dhe disinformimin rus në Gjeorgji, tha se taktikat e Kremlinit nuk janë të njëjta çdoherë dhe për këtë Ambasada e SHBA-së në këtë vend po ofron programe për ndërgjegjësim.
“Ambasada e SHBA-së këtu, ka një program shumë të mirë që ata e kanë shtyrë me partnerët e tyre gjeorgjianë, si në sektorin privat ashtu edhe në atë publik, për t’i arsimuar njerëzit, qoftë vetëm pamflete, trajnime, programe ndërgjegjësimi për median, është një program i vazhdueshëm, do të jetë diçka që mendoj se duhet ndryshuar vazhdimisht, sepse siç e dimë të gjithë, Kremlini nuk luan të njëjtën taktikë pa pushim”, tha ai.
Në këtë intervistë, Godwin ka folur edhe për propagandën ruse në Ballkan, veçanërisht se si Serbia po e përdor këtë ndaj Kosovës.
“Nuk po them që mediat e Kosovës duhet të merren në pyetje gjatë gjithë kohës, është fraza e vjetër që nëse duket e pazakontë, me shumë mundësi është dhe duhet t’i hidhni një sy. Bëni kërkimin tuaj, unë e di për njerëz si ju dhe unë, dhe e di që ju dhe shumë gazetarë, kjo është puna jonë, kërkimi, verifikimi i kërkimit për t’u siguruar që ne kemi gjithçka të drejtë”, përfundon Godwin. /The Geopost/
Intervista e plotë
The Geopost: A mund të na tregoni për ndikimin rus në Republikën e Gjeorgjisë dhe në rajon?
Në Gjeorgji, thjesht duke qenë gjeografikisht në kufi me Rusinë, padyshim që ne kemi një histori me Rusinë në 10 ose 20 vitet e fundit dhe jemi një interes thelbësor në Kaukazin jugor, si me Azerbajxhanin për naftë dhe gaz, por edhe si një nga fuqitë e vetme jo të mëdha jashtë Turqisë, Rusisë dhe zonës lindore të Detit të Zi që ka porte kyçe, lokacione strategjike shumë të rëndësishme në rajon.
Pra, Rusia ka pasur një interes në këtë zonë për ndoshta shekuj, por më nga afër ku po e shikojmë është në vitet e fundit dhe veçanërisht, që nga pushtimi rus i Ukrainës, Gjeorgjia është bërë më shumë një objektiv dytësor kur bëhet fjalë për luftën e informacionit dhe operacione jokonvencionale ose klandestine.
Me ndikimin rus, ne shohim shumë ndikime ruse në media, sigurisht jo të gjitha, por disa publikime, disa media, agjenci lajmesh kanë mbështetje të rëndësishme ose gjurmë që kthehen në Rusi, pavarësisht nëse janë në pronësi të kompanive ruse, kompanive mediale ruse ose ato thjesht financohen ose u jepen grante nga subjektet ruse. Shumë prej tyre formojnë narrativën që ata përhapin.
Një nga gjërat kryesore që kemi parë shumë me ndikimin rus, dhe kjo është më shumë fakt se çdo gjë tjetër, është ndikimi i njerëzve që vijnë nga Rusia dhe që nuk vijnë për, le të themi, kushte më të mira këtu.
Natyrisht me sanksionet dhe njerëzit që janë më të pakënaqur me veprimet e Kremlinit, veçanërisht me Ukrainën, ne kemi parë mijëra njerëz që lëvizin në Gjeorgji, mijëra llogari bankare, licenca biznesi, gjithçka që hapet këtu, gjë që është mirë, dhe siç thashë, shumica e tyre janë njerëz që duan të largohen nga efektet negative të qeverisë së tyre, por ajo që tashmë po shihet dhe kam shkruar për këtë është se jo të gjithë ata njerëz që vijnë përtej kufirit janë civilë, në përkufizimin që ata janë agjentë që punojnë për Kremlinin.
Por, edhe njerëzit që u paraqitën duke thënë se u tentuan të rekrutoheshin nga FSB, GRU, Qeveria Ruse, jo vetëm që mbajnë shënime mbi gjeorgjianët dhe aktivitetet gjeorgjiane në Gjeorgji dhe peizazhin sociopolitik këtu, por edhe për rusët e tjerë se çfarë janë duke bërë këtu.
Ju duhet të imagjinoni se shumica e rusëve që po vijnë në Gjeorgji, të cilët vijnë këtu për t’u larguar, ndoshta shihen tashmë nga qeveria ruse si disidentë ose opozitarë, të cilët natyrisht se janë në shënjestër automatikisht, kështu që në thelb kjo është diçka që kemi parë për sa i përket ndikimit që erdhi në Gjeorgji në gjashtë muajt e fundit.
The Geopost: Cila është strategjia e Gjeorgjisë dhe e medias për t’u mbrojtur nga dezinformatat dhe propagandat që vijnë nga Rusia?
Tani për tani, një nga çështjet e mëdha që është në proces për t’u trajtuar dhe mendoj se edhe nga njerëzit në qeveri edhe njerëzit që unë personalisht i njoh që punojnë brenda qeverisë. Është një enigmë komplekse sepse duhet të balanconi disa gjëra.
Padyshim që ju duhet të balanconi hallkën shumë të rëndësishme demokratike të fjalës së lirë. Nuk ka nevojë të censurojmë apo ndalojmë plotësisht asgjë, por duhet të vihet një kontroll për gjërat ku ne nuk po nxjerrim domosdoshmërish informacione të rreme, që mund të konsiderohen ose të dëmshme apo edhe kundërintuitive për strukturën demokratike, sigurisht synimet e qeverisë gjeorgjiane dhe popullit gjeorgjian.
Kështu që unë mendoj se një nga gjërat kyçe është marrja në rrënjë me edukimin. Një nga gjërat që kam biseduar me disa nga njerëzit, si politikanë ashtu edhe punonjës që punojnë në qeveri, shtytja e parë është edukimi, duke i bërë njerëzit të identifikojnë dezinformatat.
Sigurisht që problemi i parë si me gjithçka, pjesa e parë kyçe e zgjidhjes së problemit është të identifikosh fillimisht se cili është problemi, i cili po ndihmon njerëzit të identifikojnë se çfarë është keqinformimi apo dezinformata, si të identifikojnë nëse diçka vjen nga një burim me reputacion?
Natyrisht ne kemi median tonë të zakonshme gjeorgjiane, por herë pas here ju shihni disa nga këto media të vogla dhe ju duhet të jeni në gjendje të identifikoni nëse këto janë medie të reja dhe legjitime, ndoshta ka gazetari “Gresford” që është e rëndësishme të kesh, por ndoshta këto janë gjithashtu “pop-ups” që janë një lloj reklame e krijuar nga një forcë e jashtme për përdorime jo aq të dobishme, pra edukim dhe trajnim, për të qenë në gjendje të njiheni me atë që është, si ta identifikoni atë dhe nëse është diçka që bëhet problem, një problem i përsëritur, si ta raportojmë këtë dhe si do t’i përgjigjet qeveria nëse ka një burim legjitim të dezinformimit që po e shtyn vazhdimisht këtë.
Përsëri, kjo është nga ana legjislative, nga ana ligjore, si mund ta trajtoni diçka të tillë pa ecur në thelb mbi të drejtat e dikujt, dhe kjo është një vijë shumë e hollë.
Unë e di me të vërtetë, Ambasada e SHBA-së këtu, ka një program shumë të mirë që ata e kanë shtyrë me partnerët e tyre gjeorgjianë, si në sektorin privat ashtu edhe në atë publik, për t’i arsimuar njerëzit, qoftë vetëm pamflete, trajnime, programe ndërgjegjësimi për median, është një program i vazhdueshëm, do të jetë diçka që mendoj se duhet ndryshuar vazhdimisht, sepse siç e dimë të gjithë, Kremlini nuk luan të njëjtën taktikë pa pushim.
Ata vazhdimisht e ndryshojnë atë si loja e maces dhe e miut, kështu që do të jetë diçka për t’u kujdesur dhe mendoj se do të jetë diçka që qeveria thjesht do të duhet të përditësojë dhe të jetë e vetëdijshme vazhdimisht.
The Geopost: Rusia përdor Serbinë dhe shumica e medieve në Serbi përdorin propagandën ruse, keni ndonjë mesazh për Kosovën apo për shtetet e Ballkanit?
Një gjë e them gjithmonë, të njëjtën gjë u them miqve të mi, qofshin në Evropë, Shtetet e Bashkuara, këtu në Gjeorgji dhe do t’u thosha të njëjtën gjë njerëzve atje, është më mirë të pyesësh dhe konfirmosh sesa të besosh plotësisht diçka si të gatshme.
Nuk po them që mediet e Kosovës duhet të merren në pyetje gjatë gjithë kohës, është fraza e vjetër që nëse duket e pazakontë, me shumë mundësi është dhe duhet t’i hidhni një sy. Bëni kërkimin tuaj, unë e di për njerëz si ju dhe unë, dhe e di që ju dhe shumë gazetarë, kjo është puna jonë, kërkimi, verifikimi i kërkimit për t’u siguruar që ne kemi gjithçka të drejtë.
Për njeriun e zakonshëm që nuk është ajo që bëjnë, kanë punë, kanë familje kanë prioritete të tjera. Por sigurohuni që gjërat që po shihni të mos marrin kurrë gjithçka nga një burim, përpiquni të merrni mendime të tjera, përpiquni të merrni këndvështrime të tjera dhe nëse dy mendime ose dy histori për një ngjarje duken krejt të kundërta, e vërteta shpesh është diku në mes, kështu që unë do të thosha të njëjtën gjë.
Shikoni mirë gjithçka që shihni, kini kujdes të besoni diçka që është paksa tronditëse në fillim, një lajm tronditës ose lloj i atij efekti është një taktikë që përdoret nga dezinformata, sepse kjo është ajo që ju tërheq dhe ju tërheq më shumë vëmendjen kundrejt diçkaje që është pak më shumë thashetheme. /The Geopost/

Aro: Humbja e kandidatit pro-rus në Hungari nuk nënkupton dështimin e propagandës së Kremlinit
Nga propaganda te manipulimi: Rrëfimi i gazetares finlandeze që ekspozoi “fabrikat e trollëve” rusë dhe ndikimin e tyre global
Edukimi medial çelësi kundër lajmeve të rreme – përvoja zvicerane në krahasim me Kosovën, flet Prita Bytyqi
Si po shfrytëzohen konfliktet ndërkombëtare për përhapjen e lajmeve të rreme në Kosovë, flet hulumtuesi Rizanaj
Profesori universitar flet për rrezikun e dezinformimit në epokën e AI dhe propagandën ruso-serbe
Besa Luci në The Geotalks: Si ndodh manipulimi përmes emocioneve, propaganda, AI dhe ndikimi në Kosovë