Çfarë kërkon Trump dhe çfarë pranon Irani në bisedimet bërthamore

Irani ka thënë se pret përparim në një kornizë për të rinisur bisedimet bërthamore me Shtetet e Bashkuara, pasi raportet e paverifikuara sugjerojnë se presidenti i vendit ka urdhëruar ringjalljen e negociatave.

Teherani tha të hënën se po shqyrton disa procese diplomatike të propozuara nga vendet në rajon për të lehtësuar tensionet me Uashingtonin, duke shtuar se pret një kornizë për bisedime në ditët në vijim.

Njoftimi vjen ndërsa Teherani dhe Uashingtoni duket se po tërhiqen nga kërcënimi i veprimeve ushtarake.

Agjencia e lajmeve Reuters, duke cituar zyrtarë të paidentifikuar iranianë dhe amerikanë, tha se Teherani dhe Uashingtoni do të zhvillojnë bisedime të premten në Stamboll, në të cilat do të marrin pjesë i dërguari special i SHBA-së, Steve Witkoff, dhe ministri iranian i Punëve të Jashtme, Abbas Araghchi.

Agjencia e lajmeve AFP citoi një zyrtar rajonal të paidentifikuar të thoshte se një “takim i mundshëm” ka të ngjarë të zhvillohet të premten në Turkiye falë diplomacisë që përfshin Katarin, Turqinë, Egjiptin dhe Omanin.

Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, dërgoi anije luftarake në Lindjen e Mesme pasi Irani shtypi me dhunë protestat masive në janar, por më pas i bëri thirrje Teheranit të bënte një marrëveshje për të rifilluar bisedimet mbi programin e tij bërthamor, të cilat u braktisën në qershor kur Izraeli dhe SHBA-të sulmuan Iranin.

Të dielën, Trump tha se SHBA-të po bisedonin me Iranin. Zëdhënësi i Ministrisë së Punëve të Jashtme të Teheranit, Esmaeil Baghaei, ka konfirmuar tani se negociatat indirekte janë duke vazhduar.

“Vendet e rajonit po veprojnë si ndërmjetës në shkëmbimin e mesazheve”, tha ai të hënën pa dhënë detaje mbi përmbajtjen e negociatave.

“Janë trajtuar disa pika dhe po shqyrtojmë dhe finalizojmë detajet e secilës fazë në procesin diplomatik, të cilin shpresojmë ta përfundojmë në ditët në vijim.”

Agjencia shtetërore e lajmeve IRNA raportoi se Ministri i Jashtëm Araghchi zhvilloi telefonata me homologët e tij në Arabinë Saudite, Egjipt dhe Turqi për të diskutuar zhvillimet e fundit.

Më vonë, agjencia e lajmeve Fars citoi një burim të paidentifikuar të thoshte se presidenti iranian Masoud Pezeshkian kishte urdhëruar rifillimin e bisedimeve bërthamore.

“Irani dhe Shtetet e Bashkuara do të zhvillojnë bisedime mbi çështjen bërthamore”, raportoi Fars pa specifikuar një datë. Raporti u publikua gjithashtu nga gazeta qeveritare Iran dhe gazeta e përditshme Shargh.

Araghchi do të takohet me të dërguarin e SHBA-së Steve Witkoff për negociata në këtë sfond, raportoi të hënën agjencia iraniane e lajmeve Tasnim. As Teherani dhe as Uashingtoni nuk kanë verifikuar nëse është rregulluar një takim.

Ndërkohë, një zyrtar i Shtëpisë së Bardhë tha se Witkoff do të mbërrijë në Izrael të martën, ku do të takohet me kryeministrin izraelit Benjamin Netanyahu, raportoi Reuters.

Raportet për bisedime të planifikuara vijnë ndërsa Irani është duke u përgatitur për një sulm të mundshëm amerikan, pasi transportuesit e avionëve dhe avionët luftarakë amerikanë ndodhen në Oqeanin Indian, mjaftueshëm afër për të ndihmuar në një sulm.

Trump kërcënoi Iranin pas protestave masive atje, në të cilat u vranë mijëra njerëz në janar. Demonstratat, të cilat u shkaktuan nga vështirësitë ekonomike dhe rënia e monedhës së vendit për shkak të sanksioneve ndërkombëtare, u shndërruan në një sfidë të drejtpërdrejtë ndaj qeverisë.

Megjithatë, kërcënimet e Trump janë transformuar që atëherë në një kërkesë për një marrëveshje bërthamore, pasi SHBA-të dhe Bashkimi Evropian janë të shqetësuar se Irani po kërkon të zhvillojë armë bërthamore. Teherani këmbëngul se programi i tij është rreptësisht civil.

Ndërsa Irani sugjeroi të hënën se po i afrohet më shumë marrëveshjes për rihapjen e bisedimeve, kuptohet që SHBA-të kanë vendosur disa kushte.

Burime iraniane i thanë Reuters se, që bisedimet të rifillojnë, Trump ka kërkuar që Irani të bjerë dakord të ndalojë pasurimin e uraniumit, të kufizojë programin e tij të raketave dhe të ndalojë mbështetjen për rrjetin e tij të grupeve të armatosura aleate në rajon.

Në të kaluarën, Irani ka treguar fleksibilitet në diskutimin e dosjes bërthamore, por raketat dhe aleatët rajonalë janë trajtuar prej kohësh si të panegociueshme.

Nuk është e qartë nëse Irani do ta ndryshojë qëndrimin e tij tani që vendi ka nevojë urgjente për lehtësimin e sanksioneve për të përmirësuar ekonominë dhe për të shmangur trazirat e ardhshme.

Në qershor, zyrtarët amerikanë dhe iranianë nisën negociatat në Oman, por procesi ngeci pasi Izraeli sulmoi Iranin dhe më pas SHBA-të bombarduan objektet bërthamore iraniane.

Të dielën, Trump tha se Irani po “bisedonte seriozisht” me SHBA-në, por këmbënguli se “Ne kemi anije shumë të mëdha dhe të fuqishme që shkojnë në atë drejtim”.

Udhëheqësi Suprem iranian Ali Khamenei gjithashtu ka mbajtur një ton sfidues, duke paralajmëruar të dielën se çdo sulm do të rezultonte në një “luftë rajonale”.

The Geo Post