Profesorët serbë: Vuçiq po përdor pensionet dhe represionin për të ruajtur pushtetin – pse po hesht Brukseli?

Regjimi i presidentit serb Aleksandar Vuçiq ka arritur të konsolidojë pushtetin pas më shumë se një viti e gjysmë protestash studentore dhe qytetare, por njëkohësisht po mbështetet gjithnjë e më shumë në represion, kontrollin e institucioneve dhe manipulimin mediatik për të ruajtur pushtetin.

Ky ishte një nga përfundimet e debatit në emisionin Most të Radios Evropa e Lirë, ku diskutuan profesorët universitarë nga Beogradi, Rade Veljanovski dhe Oliver Toshkoviq.

Sipas Veljanovskit, pas hutimit fillestar nga protestat masive studentore, pushteti u riorganizua shpejt dhe nisi të përdorë të gjitha mekanizmat shtetërorë për të kufizuar hapësirën e mendimit kritik.

“Po përpiqen të ngushtojnë hapësirën për mendim të lirë dhe reagime kritike ndaj sjelljes së tyre të paligjshme, jokushtetuese dhe jodemokratike”, tha ai.

Nga ana tjetër, Toshkoviq vlerësoi se tubimet e organizuara nga Partia Progresive Serbe nuk janë tregues force, por “fshatra Potemkin”, duke i cilësuar si aktivitete të inskenuara për të krijuar përshtypjen e mbështetjes masive.

Veljanovski tha se regjimi po përpiqet të ruajë mbështetjen përmes rritjes së pensioneve, pagesave të njëhershme dhe organizimit të tubimeve në qytetet më të vogla, ku qytetarëve u ofrohen ushqim, pije dhe argëtim.

Sipas tij, pushteti po synon veçanërisht pensionistët dhe shtresat më të varfra të popullsisë, të cilat mbështeten kryesisht në mediat proqeveritare për informim.

Tošković shtoi se një pjesë e konsiderueshme e mbështetjes së SNS-së vjen nga pensionistët në zonat rurale, ndërsa njoftimi i fundit për rritjen e pensioneve synon pikërisht ruajtjen e këtij elektorati.

“Regjimet autokratike shtojnë represionin në fund”

Profesorët komentuan edhe shtimin e represionit ndaj studentëve dhe opozitës.

Toshkoviq tha se është karakteristikë e regjimeve autokratike që, në fazën përfundimtare të sundimit, të rrisin përdorimin e forcës.

Ai përmendi dhunën policore ndaj protestuesve, presionin ndaj universiteteve dhe përdorimin e strukturave paraushtarake apo personave me të kaluar kriminale.

Ndërkohë, Veljanovski e quajti të pabazë pretendimin e autoriteteve se studentët kishin përdorur “top zanor” gjatë protestës së 15 marsit në Beograd.

Sipas tij, pretendime të tilla synojnë vetëm të manipulojnë opinionin publik.

Në debat u kritikua edhe rekomandimi i Komisionit Evropian për hapjen e Grupit 3 të negociatave me Serbinë.

Veljanovski tha se regjimi nuk ka interes real për anëtarësim në Bashkimin Evropian, ndërsa Tošković vlerësoi se deklaratat pozitive të Brukselit mund t’i shërbejnë Vuçiqit si argument në fushatën e ardhshme zgjedhore.

Sipas tij, pushteti do ta përdorë këtë për të bindur qytetarët se politika e tij po merr mbështetje ndërkombëtare.

Të dy profesorët vlerësuan se ekziston mundësia që zgjedhjet të mbahen deri në fund të këtij viti.

Sipas Veljanovskit, Vuçiq do ta shpallë datën vetëm kur sondazhet e brendshme t’i garantojnë avantazh elektoral, ndërsa ai beson se presidenti serb tashmë e sheh veten në rolin e kryeministrit pas përfundimit të mandatit presidencial.

Tošković tha se, megjithëse Vuçiq ende ka në dispozicion një makineri të fuqishme shtetërore dhe mediatike, hapësira për manipulim po zvogëlohet.

“Nëse opozita dhe lëvizja studentore bashkohen, ekziston mundësia reale që ai të humbasë zgjedhjet. Pikërisht për këtë arsye, ai mund të përdorë forma edhe më të forta presioni dhe abuzimi me pushtetin”, tha Toshkoviq.

Intervistën e plotë mund ta lexoni në REL.