Stigmatizimi i drejtësisë në vend të përballjes me të kaluarën: Si e politizon Beogradi hetimin në Zubin Potok

Reagimet e zyrtarëve të Beogradit ndaj arrestimeve të fundit në Zubin Potok kanë na kujton edhe njëherë mënyrën se si Serbia trajton hetimet për krime lufte dhe çështjen e personave të zhdukur. Deklaratat e drejtorit të së ashtuquajturës Zyrë për Kosovën, Petar Petkoviq, ku arrestimin e të dyshuarve për zhdukjen e 23 intelektualëve të Mitrovicës e cilëson si një “gjueti” ndaj serbëve, paraqesin një përpjekje për ta politizuar procesin e drejtësisë dhe për ta zhvendosur vëmendjen nga përgjegjësia individuale penale.

Petkoviq madje pretendoi se po keqpërdoret çështja e personave të zhdukur. Megjithatë, sipas analizës së The Geopost, në këtë narrativë mungon dallimi mes përgjegjësisë individuale dhe asaj kolektive.

Paraqitja e procedurave penale ndaj individëve si një sulm ndaj gjithë komunitetit serb ose ndaj komunës së Zubin Potokut krijon një perceptim të rremë dhe pengon procesin e përballjes me të kaluarën. Në të njëjtën kohë, kjo qasje, kontribuon në ruajtjen e tensioneve dhe frikës në mesin e banorëve lokalë, duke forcuar narrativat politike në vend të besimit në institucionet e drejtësisë.

Nga perspektiva e sundimit të ligjit dhe standardeve evropiane, hetimet për krime lufte zhvillohen mbi bazën e dyshimeve ndaj individëve konkretë dhe jo ndaj komuniteteve apo grupeve etnike. Për këtë arsye, identifikimi i procedurave gjyqësore me një sulm ndaj një popullsie të tërë konsiderohet si një formë e përgjithësimit politik që e zhvendos debatin nga faktet dhe provat drejt retorikës politike.

Çështja e personave të zhdukur, e cila mbetet një nga plagët më të rënda të luftës së viteve 1998–1999. Theksohet se zbardhja e fatit të të gjithë personave të zhdukur duhet të jetë prioritet, pavarësisht përkatësisë etnike të viktimave.

Kujtojmë se, diskursi politik i Beogradit anashkalon faktin se familjet e mijëra personave të zhdukur shqiptarë vazhdojnë prej vitesh të kërkojnë të vërtetën për më të afërmit e tyre. Në këtë kontekst, përdorimi i çështjes së personave të zhdukur si argument politik rrezikon ta zbehë fokusin nga nevoja për bashkëpunim institucional dhe përmbushjen e obligimeve të marra në kuadër të dialogut në Bruksel, përfshirë hapjen e arkivave dhe avancimin e proceseve të drejtësisë tranzicionale.

/The Geopost/