Kandidati i Listës Studentore për kryeministër: Kosova është pjesë e Serbisë, nuk do të biem dakord me kroatët për vitet ’90

Dejan Shoshkiq, ish-guvernator i Bankës Kombëtare të Serbisë dhe një nga emrat që përmendet si kandidat i mundshëm për kryeministër pas fitores së Listës Studentore, ka deklaruar se ndryshimi i pushtetit në Beograd nuk do të nënkuptojë ndryshim të qëndrimit ndaj Kosovës, të cilën vazhdon ta konsiderojë pjesë të Serbisë.

Në një intervistë për mediumin kroat Index, një ditë pas zgjedhjeve të parakohshme parlamentare në Serbi, Shoshkiq ka paralajmëruar përmirësimin e marrëdhënieve me Bashkimin Evropian dhe vendet fqinje, përfshirë Kroacinë, por ka bërë të qartë se Lista Studentore do t’i përmbahet Kushtetutës serbe sa i përket Kosovës.

Profesori universitar 59-vjeçar, të cilin Aleksandar Vuçiq e kishte përmendur në fillim të tetorit si kryeministër të mundshëm të një qeverie të udhëhequr nga studentët, nuk ka pranuar të flasë për ambiciet e tij personale politike.

I pyetur nëse fitorja e Listës Studentore do të sillte ndryshim të politikës së jashtme, veçanërisht ndaj Kosovës, Rusisë dhe Bashkimit Evropian, Shoshkiq ka theksuar se lëvizja do të respektojë kornizën kushtetuese dhe ligjore të Serbisë.

“Korniza ligjore në Serbi është mjaft e qartë. Kushtetuta thotë se Kosova dhe Metohia është një krahinë autonome brenda Serbisë”, ka deklaruar ai.

Shoshkiq është thirrur edhe në Rezolutën 1244 të Këshillit të Sigurimit të Kombeve të Bashkuara, duke pretenduar se ajo mbështet qëndrimin e Beogradit për Kosovën.

“Lista Studentore nuk dëshiron të promovojë zgjidhje që janë në kundërshtim as me ligjin vendas, as me ligjin ndërkombëtar”, ka theksuar ai.

Megjithatë, interpretimi i tij për Rezolutën 1244 nuk përfaqëson një qëndrim të pranuar nga të gjitha shtetet. Kosova ka shpallur pavarësinë më 2008 dhe është njohur nga shumica e vendeve të Bashkimit Evropian dhe nga Shtetet e Bashkuara.

Sa i përket orientimit ndërkombëtar, Shoshkiq ka shprehur bindjen se Serbia, nën drejtimin e shumicës së re parlamentare, mund t’i përmbushë më shpejt kriteret për anëtarësim në Bashkimin Evropian.

Ai ka theksuar se anëtarësimi eventual do të varet nga përmbushja e kushteve, oferta e BE-së për anëtarësim të plotë dhe vendimi i qytetarëve serbë përmes një referendumi.

Ndërkohë, në intervistë nuk ka dhënë një përgjigje të qartë lidhur me qëndrimin që qeveria e re mund të mbajë ndaj Rusisë.

Një tjetër çështje për të cilën Shoshkiq ka paralajmëruar vazhdimësi të qëndrimeve është interpretimi i luftërave të viteve 1990 në ish-Jugosllavi.

I pyetur për Vukovarin, operacionin ushtarak kroat “Stuhia” dhe mosmarrëveshjet historike ndërmjet Beogradit dhe Zagrebit, ai ka deklaruar se nuk pret pajtim të shpejtë për mënyrën se si interpretohen ngjarjet e asaj periudhe.

“Nuk do të ketë shumë dakordësi në të ardhmen rreth perceptimit të përgjithshëm të asaj që ndodhi gjatë viteve ’90, sepse ka narrativa të ndryshme, ose vizione të ndryshme të ngjarjeve”, ka deklaruar Shoshkiq.

Sipas tij, njëra palë i interpreton zhvillimet si agresion, ndërsa pala tjetër si shkëputje të armatosur.

“Lista Studentore nuk merret me këtë. Lista Studentore dëshiron marrëdhënie të mira fqinjësore, zhvillim të bashkëpunimit, stabilitet dhe prosperitet të rajonit”, ka shtuar ai.

Pavarësisht këtyre dallimeve historike, Shoshkiq ka paralajmëruar përmirësimin e marrëdhënieve me Kroacinë, Bosnjën dhe Hercegovinën, Malin e Zi, Maqedoninë e Veriut dhe vendet e tjera të rajonit.

Ai ka vlerësuar se Serbia duhet të shndërrohet në faktor stabiliteti dhe bashkëpunimi rajonal, duke theksuar lidhjet familjare dhe shoqërore ndërmjet qytetarëve të vendeve të ish-Jugosllavisë.

Duke folur për prioritetet e 100 ditëve të para të qeverisë së re, Shoshkiq ka përmendur rikthimin e funksionimit të institucioneve, respektimin e Kushtetutës, lirinë e mediave dhe luftën kundër korrupsionit.

Ai ka paralajmëruar krijimin e mekanizmave të rinj institucionalë, përfshirë një strukturë të specializuar policore pranë prokurorisë, me qëllim forcimin e hetimeve dhe luftimin e korrupsionit.

Sipas tij, fitorja e Listës Studentore erdhi si rezultat i mobilizimit të qytetarëve dhe përpjekjeve për të depërtuar te votuesit që për vite me radhë kishin qenë të ekspozuar ndaj informimit të njëanshëm.

“Besoj se qytetarët e Serbisë e kanë kuptuar sa e rëndësishme është të rivendoset kushtetutshmëria, ligjshmëria, demokracia, të drejtat e njeriut dhe të drejtat civile”, ka deklaruar ai.

Sa i përket formimit të qeverisë së ardhshme, Shoshkiq ka theksuar se vendimi për kryeministrin dhe përbërjen e kabinetit do të merret përmes mekanizmave të brendshëm demokratikë të Listës Studentore.

“Mund të them vetëm se jam një nga 250 kandidatët në listën për deputetë”, është përgjigjur ai, duke shmangur konfirmimin e ndonjë posti ekzekutiv.

Ai ka konfirmuar gjithashtu se Lista Studentore synon të propozojë kandidatin e saj për zgjedhjet presidenciale, të cilat, sipas tij, duhet të mbahen deri në fund të dhjetorit.

Deklaratat e Shoshkiqit tregojnë se, pavarësisht ndryshimit të pushtetit dhe zotimeve për reforma demokratike, përfaqësues të Listës Studentore vazhdojnë të mbajnë qëndrime të ngjashme me politikën e mëparshme serbe për Kosovën dhe çështje të ndjeshme të historisë së rajonit.