Kina mbetet litari kryesor financiar për Gardën Revolucionare të Iranit

Kina vazhdon të shpërfillë sanksionet ndërkombëtare duke blerë sasi të mëdha të naftës iraniane, duke i siguruar një litar shpëtimi thelbësor Trupave të Gardës Revolucionare Islamike, grupit brutal paramilitar që drejton shtypjen aktuale ndaj protestuesve iranianë, tha një agjenci perëndimore e inteligjencës për  Euractiv.

Kryesisht falë Kinës, shitjet e naftës mbeten burimi kryesor i të ardhurave për IRGC-në, dega kryesore e forcave të armatosura të Iranit, tha një zyrtar në agjenci.

“Blerësi kryesor është Kina, që përbën afërsisht 90% të eksporteve të naftës së Iranit”, tha zyrtari, duke shtuar se ekonomia e dytë më e madhe në botë tregon pak shqetësim për rrezikun e sanksioneve dytësore, të nxitura nga kërkesa e saj e fortë për naftë të lirë bruto.

Pekini është gjithashtu kryesisht indiferent ndaj shtypjes së dhunshme të protestuesve nga Teherani: “Ata thjesht nuk interesohen për politikat e brendshme të Iranit”, tha zyrtari.

Për të transportuar naftën e tij, Irani mbështetet në një flotë në hije të ngjashme me atë të Rusisë, duke përdorur anije cisterna të maskuara që i fikin sinjalet e tyre të gjurmimit.

Ndërsa Moska më parë ofroi ndihmë për këtë lloj shmangieje të sanksioneve, Rusia dhe Irani që atëherë janë bërë konkurrentë, tha zyrtari, pasi të dyja kërkojnë t’i shesin Kinës naftë të sanksionuar nga Perëndimi.

Kina gjithashtu nuk paguan ekskluzivisht me para në dorë: “Ka dërgesa të drejtpërdrejta të sistemeve të armëve nga Kina për IRGC-në”, tha zyrtari. Gjatë gjashtë muajve të fundit, Pekini ka qenë gjithashtu mbështetësi kryesor i IRGC-së në rindërtimin e programit të raketave balistike të Iranit.

Një pjesë e operacioneve të prokurimit të regjimit kalon gjithashtu përmes Dubait në Emiratet e Bashkuara Arabe, ku një mjedis biznesi relativisht i favorshëm i bën transaksionet më të lehta, tha zyrtari.

Pavarësisht se ekonomia e përgjithshme iraniane është “në rënie të lirë”, regjimi ka ende burime të mjaftueshme financiare për të financuar forcat e tij të përfaqësuara në të gjithë rajonin, me grupin e fuqishëm islamist shiit të Libanit, Hezbollahun, si përfituesin kryesor.

“Ne vlerësojmë se Hezbollahu mori midis 800 milionë dhe 1 miliard dollarë nga Irani vitin e kaluar”, tha zyrtari.

I pyetur në lidhje me raportet që sugjerojnë se Teherani është mbështetur në milicitë e përfaqësuara nga përfaqësuesit e tij për të shtypur protestat brenda Iranit, zyrtari përdori një ton më të kujdesshëm.

Ndërsa shërbimet e inteligjencës kanë vërejtur një fluks të kufizuar të luftëtarëve shiitë nga grupet irakiane të lidhura me koalicionin e lirshëm të Forcave të Mobilizimit Popullor, të njohura si Hashd al-Shaabi, nuk ka asnjë indikacion se kjo ka ndodhur në një shkallë më të gjerë, tha zyrtari.

Zyrtari tha se IRGC ka personel të mjaftueshëm për të shtypur trazirat për momentin. “Regjimi ka nevojë për milicitë shiite irakiane kryesisht në Irak.”

Atje, rrjeti i milicive të lidhura me Iranin – kryesisht Kataib Hezbollah, si dhe fraksione më të vogla si Harakat al-Nujaba dhe Asaib Ahl al-Haq – mbetet një levë kyçe përmes së cilës Teherani ushtron ndikim mbi fqinjin e tij.

Përtej naftës, IRGC-ja është drejtuar gjithnjë e më shumë drejt dy kanaleve shtesë për të diversifikuar financat e saj, thuhet në vlerësim: transaksionet e kriptomonedhave dhe blerjet e arit në shkallë të gjerë.

Turqia ka luajtur një rol të rëndësishëm në tregtinë e arit, si dhe në kontrabandën e monedhës, sipas zyrtarit, pavarësisht se praktika e transportimit të valixheve të mbushura me para të gatshme nëpërmjet Turkish Airlines përmes Libanit për në Hezbollah – ose direkt në Teheran – ka rënë.

Megjithatë, transferta të tilla të drejtpërdrejta parash nga Ankaraja ende po ndodhin, veçanërisht pasi Irani ka probleme me transferimin e drejtpërdrejtë të fondeve në rrugën tokësore pas rënies së aleatit të tyre, Asadit, në Siri në vitin 2024.

The Geo Post