A janë sukseset sportive të Novak Gjokoviqit një mjet për ndikim të butë apo të fortë nga Serbia dhe Rusia?

Ambasada ruse në Beograd ka uruar Novak Gjokoviqin për fitimin e Australian Open. Dhe nuk do të ishte befasuese nëse rrethanat nuk do të kishin qenë të jashtëzakonshme dhe nëse sukseset sportive të Gjokoviqit nuk do të shoqëroheshin, në dhe rreth tribunave, nga koreografia nacionaliste serbe, e cila kohët e fundit ka përfshirë mbështetje të qartë dhe pa mëdyshje për regjimin e Vladimir Putin dhe pushtimin rus të Ukrainës.

Në fund të turneut në Melburn, rrjetet sociale dhe mediat botërore u mbushën me lajme për flamujt rusë që mbanin imazhin e Vladimir Putinit duke u valëvitur nga tifozët e Novak Gjokoviçit jashtë stadiumit ku po mbahej Australian Open. Në një moment, babai i tenistit, i njohur për pikëpamjet e tij të djathta, iu bashkua turmës, duke mbajtur një flamur me imazhin e Putinit mbi të, së bashku me një burrë që kishte një simbol të pushtimit rus të Ukrainës në formën e shkronjës “Z” në bluzën e tij.

Srdjan Gjokovic ka shprehur mbështetjen e tij për Vladimir Putin në të kaluarën dhe përpara mbërritjes së Putinit në Beograd në vitin 2019, ai vendosi një billboard për nder të tij mbi restorantin “Novak”, me flamujt rus dhe serb të mbivendosur në njëri-tjetrin.

Shkencëtari politik amerikan, Joseph Nye, në artikullin e tij të 2019 të cituar shpesh “Soft Power and the Public Diplomacy Revisited” vë në pikëpyetje aftësinë e regjimeve autoritare për të ushtruar pushtetin e butë. Në mungesë të shoqërisë së lirë civile dhe mediave të pavarura, të cilat më së shpeshti janë mjediset që krijojnë dhe zbatojnë projektet e fuqisë së butë të një shteti dhe kulture, regjimet autoritare përdorin fuqinë e butë ekskluzivisht si një mbulesë për të fshehur fuqinë e fortë.

Në rastin konkret të sukseseve sportive të Gjokoviqit, lind pyetja se çfarë mesazhesh politike dërgon ky sportist i talentuar nga ndeshjet dhe festimet e tij. Përveç përdorimit në rritje të ikonografisë çetnike në tribuna nga fansat e Gjokoviqit, Gjokoviqi është i njohur edhe për pikëpamjet e tij anti-vakserike dhe mbështetjen e tij për zbulimet alternative arkeologjike pseudo-shkencore. Rrëfimet alternative dhe të keqinformuara të historisë, promovimi i Gjokoviçit për autorë të çuditshëm dhe pseudoshkencëtarë si Jovan Deretić dhe Samir Osmanagić janë një burim polemikash serioze dhe kanë qenë burim i shumë kritikave ndaj sportistit.

Ekziston edhe çështja e ndikimit të Novak Gjokoviqit në politikën dhe stabilitetin e rajonit të Ballkanit Perëndimor. Përveç mbështetjes së tij për mosnjohjen e Kosovës nga Serbia, Gjokoviq ka mbështetur lëvizjen protestuese të Kishës Ortodokse Serbe në Mal të Zi, e cila do të çojë në ndryshimin e regjimit në vitin 2020. Babai i tij, Srdjan Gjokoviq, priti populistin britanik Nigel Farage në shtëpinë e tij vitin e kaluar, dhe ai dhe Gjokoviqi më i ri janë parë shpesh në shoqërinë e presidentit autoritar të Serbisë Vuçiq, si dhe liderit serb në Bosnje dhe Hercegovinë, Milorad Dodik.

Duke pasur parasysh mesazhet nga dhe rreth terrenit, ikonografinë e bashkëpunëtorëve të nazistëve serbë nga Lufta e Dytë Botërore, por edhe histerinë nacionaliste që shoqëron çdo sukses të Gjokoviqit në rrjetet sociale, lirisht mund të shtrohet pyetja për natyrën e ndikimit të Gjokoviqit. mbi vendet e rajonit.

Gjokoviqi gëzon mbështetje dhe simpati mes Serbëve dhe popujve të tjerë në rajon. Kur kjo mbështetje dhe dashuri merr formën e një fushate nacionaliste dhe bëhet një mjet i ndikimit rus, siç ndodhi në turneun e fundit në Melburn, atëherë nuk ka dyshim se Gjokoviqi po përdoret, me vetëdije ose pa vetëdije, për fushata të ndikimit malinj, sepse përmes ndeshjeve të tij dërgohen mesazhe për justifikimin e pushtimit rus të Ukrainës, si dhe teori konspirative lidhur me vaksinimin.

Ljubomir Filipović shkruan për The Geopost