Trump–Zelensky zbulojnë detaje kyçe nga bisedimet për paqen në Ukrainë

Konferenca e përbashkët për shtyp e presidentit amerikan Donald Trump dhe presidentit ukrainas Volodymyr Zelensky ka hedhur dritë mbi negociatat intensive që sapo janë zhvilluar mes dy palëve, duke zbuluar pika kyçe të planit amerikan të paqes dhe çështjet që mbeten ende të pazgjidhura.

Zelensky deklaroi se garancitë e sigurisë së SHBA-së për Ukrainën janë “100 për qind të dakorduara”, në kuadër të planit të paqes me 20 pika.

Trump, megjithatë, e relativizoi këtë vlerësim, duke thënë se marrëveshja është “rreth 95 për qind e përfunduar”.

Dy çështjet më të vështira në negociata

Sipas deklarimeve, negociatorët amerikanë dhe ukrainas janë përqendruar kryesisht në dy tema të ndjeshme:

Territori i Donbasit

Një nga pikat më problematike mbetet kërkesa e presidentit rus Vladimir Putin që Ukraina të dorëzojë rreth 25 për qind të rajonit lindor të Donetskut, territor që Rusia nuk ka arritur ta pushtojë plotësisht.

Trump e cilësoi këtë çështje si “të pazgjidhur”, duke pranuar se është pengesa më e madhe drejt një marrëveshjeje.

Plani amerikan parasheh që zona të shndërrohet në një zonë të çmilitarizuar dhe ekonomike.

Kievi ka bërë të ditur se kjo mund të merret në konsideratë vetëm nëse Rusia tërhiqet nga territori, dhe pas një referendumi ose votimi në parlamentin ukrainas. Megjithatë, Trump tha se Putin ka refuzuar një armëpushim që do t’u mundësonte ukrainasve organizimin e një referendumi për çështjet territoriale.

 Termocentrali bërthamor i Zaporizhzhyas

Një tjetër pikë e ndjeshme është e ardhmja e termocentralit më të madh bërthamor në Evropë, pranë Zaporizhzhyas, aktualisht nën pushtimin rus dhe me gjashtë reaktorë aktivë. Trump tha se kjo temë u diskutua “gjerësisht”.

Sipas planit të SHBA-së, termocentrali do të menaxhohej nga SHBA-ja, Rusia dhe Ukraina, me përfitime të përbashkëta ekonomike. Zelensky, megjithatë, njihet për kundërshtimin e çdo përfshirjeje komerciale të Rusisë në këtë objekt strategjik.

Mesazhet kryesore nga konferenca

Vlerësime pozitive për takimin: Trump e quajti takimin “të mrekullueshëm”, duke thënë se palët janë “shumë afër” një marrëveshjeje. Zelensky e cilësoi atë “takim të shkëlqyer” dhe konfirmoi se plani i paqes është rreth 90 për qind i dakordësuar.

Garancitë e sigurisë: Zelensky i quajti ato “moment kyç për paqe të qëndrueshme”, ndërsa Trump tha se ekipet po punojnë për finalizimin e detajeve.

Territori: Donbasi mbetet çështja më e vështirë, me qëndrime të kundërta mes Kievit dhe Moskës.

Rindërtimi i Ukrainës: Trump deklaroi se Rusia “do të ndihmojë” në rindërtimin e vendit pas luftës dhe u shpreh i hapur për një vizitë në Ukrainë, mundësisht pas arritjes së marrëveshjes.

Takim trepalësh: Presidenti amerikan la të hapur mundësinë e një takimi mes SHBA-së, Ukrainës dhe Rusisë “në kohën e duhur”, duke sugjeruar se edhe Putin është i interesuar për një format të tillë.

Megjithëse ende pa një marrëveshje përfundimtare, deklaratat e Trump dhe Zelensky tregojnë se negociatat kanë hyrë në një fazë intensive, me disa çështje kyçe që mbeten vendimtare për arritjen e një paqeje të qëndrueshme në Ukrainë, raporton BBC./TheGeoPost.