“Dronët me rreze të gjatë të Ukrainës po dëmtojnë rëndë biznesin e naftës të Rusisë – dhe arkën e saj të luftës”

Sipas ekspertëve të industrisë, fushata e dronëve të Ukrainës që synon objektet ruse të naftës dhe gazit i ka kushtuar tashmë armikut 10 përqind të kapacitetit të tij të rafinimit – dhe Kievi është i vendosur ta përshkallëzojë fushatën.

“Dhjetë përqind nuk është një shifër e habitshme,” thotë Tatiana Mitrova e Qendrës për Politikën Globale të Energjisë në Universitetin e Kolumbias. “Por është ende diçka që po bëhet gradualisht e dukshme, duke pasur parasysh krizën e karburantit të Rusisë, rënien e eksporteve të produkteve të rafinuara të naftës dhe tensionet e përgjithshme brenda sektorit rus të naftës.”

Ukraina ka investuar shumë në teknologjinë e re të dronëve me rreze të gjatë veprimi dhe ka zhvilluar armë si droni Lyutiy, i cili mund të mbajë eksplozivë deri në 2,000 kilometra nga vendi i tij sekret i lëshimit.

Megjithatë, njësitë ukrainase të dronëve kanë fituar gjithashtu përvojë duke sulmuar objektiva me dhjetëra dronë më pak të kushtueshëm me pamje nga personi i parë (FPV).

Falë këtyre përparimeve teknologjike, Kievi tani mund të sulmojë burimet kryesore ruse të naftës dhe gazit pothuajse çdo ditë.

Gjithashtu është zotuar të sulmojë në mënyrë të përsëritur të njëjtat rafineri, gjë që, sipas Mitrovës, është një strategji e rëndësishme ndërsa Rusia punon për të rindërtuar dhe riparuar dëmet.

Kievi ka sulmuar gjithashtu të paktën gjysmën e 38 komplekseve kryesore të prodhimit të Rusisë, duke e detyruar Rusinë të ulë rafinimin e naftës nga 5.4 milionë fuçi në ditë në korrik në vetëm 5 milionë dy muaj më vonë.

Megjithatë, thotë Mitrova, Rusia operon sistemin e tretë më të madh të rafinimit në botë dhe ka mbikapacitet të integruar të konsiderueshëm.

“Mund të duhen vite që efektet të bëhen vërtet të dukshme”, thotë ajo, “kështu që nuk po flasim për kolapsin e industrisë ruse të rafinimit në të ardhmen e afërt – por shterimi i potencialit të saj ka filluar tashmë”.

Konsumatorët rusë po ndiejnë efektet e mungesës së benzinës dhe racionimit, ndërsa eksportet e benzinës janë ndaluar. Për më tepër, vëren Mitrova, Rusia aktualisht po eksporton më shumë naftë bruto dhe më pak produkte të rafinuara, duke ulur ndjeshëm fitimet e saj nga eksporti.

Rëndësia e lëndëve djegëse fosile për ekonominë ruse vështirë se mund të mbivlerësohet, pasi ato gjenerojnë 100 miliardë dollarë në vit. Megjithatë, kjo shifër është rreth 20 përqind më e ulët se vlera e vitit të kaluar, sipas analistëve të industrisë nga organizata të tilla si Qendra për Kërkime mbi Energjinë dhe Ajrin e Pastër.

Pushtimi në shkallë të gjerë i Ukrainës, i cili ka vazhduar për gati katër vjet, financohet kryesisht nga shitjet e gazit dhe naftës ruse jashtë vendit, prandaj ky sektor është bërë gjithnjë e më shumë një objektiv i sanksioneve të SHBA-së dhe BE-së.

Megjithatë, do të ishte naive të supozohej se masat ekonomike dhe ushtarake kundër naftës dhe gazit rus do të kenë një ndikim të dukshëm në rrjedhën e luftës, thotë Mitrova, duke theksuar se ushtria ruse zakonisht ka përparësi kur burimet janë të kufizuara.

Megjithatë, Presidenti ukrainas Volodymyr Zelenskyy ka deklaruar se është i bindur fuqimisht se sulmet ndaj rafinerive ruse janë “sanksionet më efektive – ato që hyjnë në fuqi më shpejt”.

https://www.rferl.org