Çfarë tregojnë armët e reja të ekspozuara në paradën e madhe për fuqinë ushtarake të Kinës

Kina ka prezantuar një gamë të armëve të reja, dronëve dhe pajisjeve të tjera ushtarake në një paradë gjigante, që shumë e shohin si një mesazh të qartë për Shtetet e Bashkuara dhe aleatët e tyre.

Ngjarja pa që Xi Jinping të priste më shumë se 20 krerë shtetesh të huaja, përfshirë presidentin rus Vladimir Putin dhe liderin e Koresë së Veriut Kim Jong Un, të dy të mbështetur tek Kina për ndihmë ekonomike dhe më shumë.

Ishte një demonstrim i fuqisë gjithnjë e më të madhe të Xi-së në skenën botërore dhe i forcës ushtarake të Kinës – mes sistemeve të shfaqura ishin raketa “vrasësja e Guamit”, droni “shoku besnik” dhe madje edhe ujq robotikë.

Më poshtë pesë përfundimet kryesore:

1. Sa mirë mund t’i përdorë Kina armët e saj?

Parada tregoi se Kina prodhon shpejt armë të larmishme. Dhjetë vjet më parë teknologjia e saj ushtarake ishte kryesisht “kopje elementare” e sistemeve të avancuara amerikane, thekson Michael Raska nga Universiteti Teknologjik i Nanyangut në Singapor.

Kjo paradë tregoi një gamë më inovative armësh, veçanërisht dronë dhe raketa – një pasqyrim i përparimit të kompleksit të saj mbrojtës.

Struktura qendrore dhe burimet e mëdha i mundësojnë Kinës të nxjerrë armë të reja më shpejt se shumë vende dhe në sasi masive, duke i dhënë avantazh në fushëbetejë. Por mbetet pyetja sa mirë ushtria kineze mund t’i integrojë këto sisteme, pasi është e madhe dhe e patestuar për dekada.

2. Kina përqendrohet tek raketat për t’i bërë ballë SHBA-ve

U shfaqën shumë raketa të reja: Dongfeng-61 me disa koka luftarake, interkontinentalja Dongfeng-5C që mund të godasë SHBA-në nga veriu i Kinës, si dhe “vrasësja e Guamit” Dongfeng-26D me rreze mesatare.

U prezantuan edhe raketa hipersonike kundër anijeve YJ-17 dhe YJ-19, që fluturojnë shumë shpejt dhe manovrojnë papritur për të shmangur sistemet kundërraketë.

Kina zhvillon forcat raketore si pjesë kyçe të strategjisë së saj të frenimit dhe për të neutralizuar epërsinë detare të SHBA-ve. Ndërsa SHBA kanë flotën më të madhe të aeroplanmbajtëseve, disa ekspertë perëndimorë thonë se ato janë “shënjestra të qëndrueshme” për raketat kineze.

U shfaqën edhe armë të tjera si arma me lazer LY-1 dhe avionët luftarakë të gjeneratës së pestë J-20 dhe J-35.

3. Kina shkon deri në fund me inteligjencën artificiale dhe dronët

U paraqit një gamë e gjerë dronësh, përfshirë ata me AI. Veçoi vëmendjen droni-submarinë gjigant AJX-002 (XLUUV) deri 20 metra i gjatë, i aftë për misione zbulimi.

Kina tregoi edhe dronin sulmues GJ-11 “shoku besnik” që fluturon pranë avionit luftarak dhe e ndihmon në sulme. Kishte edhe “ujq robotikë” për detyra nga zbulimi deri tek gjuetia e ushtarëve armiq.

Kjo tregon drejtimin që Kina dëshiron për strategjinë e saj ushtarake, duke marrë mësime nga lufta në Ukrainë ku dronët lodhin mbrojtjen e armikut.

4. Kina mund të ketë teknologjinë, por SHBA-të ende kanë epërsi

Parada tregon se Kina po e arrin shpejt SHBA-në në teknologjinë ushtarake, por ushtria amerikane ruan epërsinë në fleksibilitetin operativ. Në SHBA ekziston kulturë “nga poshtë lart” ku njësitë përshtatin vetë strategjinë; në Kinë “nga lart poshtë” ku pa urdhër nuk veprohet.

Kinezët besojnë se teknologjia krijon frenim, por në nivel operativ ka tregues që ata mund të mos jenë aq të aftë sa pretendojnë, thotë Raska, duke përmendur incidentin e fundit kur një luftanije kineze goditi një anije më të vogël kineze gjatë përballjes me rojen bregdetare të Filipineve.

5. Parada ishte edhe reklamë armësh – dhe mesazh uniteti për SHBA

Me liderët e mbi dy duzina vendeve të ftuar, parada ishte në thelb një “ekspozitë gjigante shitjeje” armësh kineze për blerës potencialë.

Disa vende si Mianmari tashmë blejnë sasi të mëdha armësh kineze, por kjo është mundësi për klientë të rinj dhe për të zgjeruar ndikimin global të Pekinit.

Ndër klientët kryesorë ishin ata që qëndronin në qendër pranë Xi-t – Vladimir Putin dhe Kim Jong Un – duke shfaqur një front të bashkuar. Ky ishte mesazh për SHBA: nëse dëshiron vërtet t’i sfidojë, duhet të përballet me ta në disa fronte njëkohësisht – Gadishulli Korean, Ngushtica e Tajvanit dhe Ukraina – dhe mund të dështojë në njërin prej tyre.

/BBC/