Trump përballet me opsionet e tij për Iranin – nga sulmet e synuara deri te përmbysja e mundshme e regjimit

Presidenti Donald Trump përballet me një nga vendimet më të rëndësishme të mandatit të tij të dytë, ndërsa urdhëron grumbullimin më të madh ushtarak në Lindjen e Mesme në 22 vjet.

Nëse ai vendos të vazhdojë me një sulm ndaj Iranit, opsionet e tij tani variojnë nga sulme më të synuara deri te operacione të qëndrueshme që potencialisht mund të zgjasin me javë të tëra, sipas njerëzve të njohur me çështjen. Disa përfshijnë plane për të eliminuar udhëheqësit e Teheranit. Shumë prej tyre do të ishin në një shkallë shumë më të madhe sesa bombardimet orëshe që shënjestruan objektet bërthamore iraniane verën e kaluar, sipas njerëzve të njohur me planet.

Njerëz të njohur me planet thanë se ushtria amerikane mund të jetë gati që këtë fundjavë për të sulmuar Iranin, por zyrtarët amerikanë dhe diplomatët rajonalë me njohuri për bisedimet diplomatike me Teheranin nuk presin që sulmet të vijnë kaq shpejt. I dërguari i Lindjes së Mesme dhe dhëndri i Trump, Jared Kushner – i cili ka ndihmuar në drejtimin e ekipit negociator të SHBA – është midis një numri këshilltarësh të Trump që shpresojnë se mund të arrijnë një marrëveshje bërthamore me Iranin, sipas një burimi të njohur me mendimin e tij.

Trupat amerikane nuk kanë marrë ende një listë objektivash për sulme të mundshme ndaj Iranit, një shenjë se Trump ende nuk e ka “shtypur këmbëzën” për të urdhëruar ndonjë operacion specifik ushtarak, sipas një burimi të njohur me planifikimin. Zyrtarët e Shtëpisë së Bardhë thonë se ai vazhdon të preferojë një zgjidhje diplomatike.

Megjithatë, shumë tani thonë se shohin perspektiva në zvogëlim të një marrëveshjeje që përmbush të gjitha kërkesat e presidentit.

Trump, deri më tani, nuk ka paraqitur publikisht gjithçka që shpreson të arrijë duke nisur një luftë të re. As nuk ka bërë përpjekje serioze për të fituar mbështetjen e publikut amerikan apo anëtarëve të Kongresit, të cilët kanë qenë larg Uashingtonit këtë javë ndërsa ai shqyrton mundësitë e tij. Dhe ekspertët mbeten skeptikë nëse Irani do të bënte lëshimet që Trump ka kërkuar publikisht, si heqja dorë tërësisht nga pasurimi i uraniumit.

Trump i ka bërë paralajmërime të paqarta Republikës Islamike që të bjerë dakord për një marrëveshje, kushtet e së cilës mbeten të paqarta. Ai tha të enjten në mëngjes në Uashington se do të dijë “gjatë ndoshta 10 ditëve të ardhshme” nëse një marrëveshje ishte e mundur. Më vonë, në bordin e Air Force One, ai e zgjati afatin kohor në 15 ditë.

“Ata nuk mund të vazhdojnë të kërcënojnë stabilitetin e të gjithë rajonit dhe duhet të bëjnë një marrëveshje, ose nëse kjo nuk ndodh – ndoshta mund ta kuptoni nëse nuk ndodh, nuk ndodh, por gjëra të këqija do të ndodhin nëse nuk ndodh”, tha Trump në takimin inaugurues të Bordit të tij të Paqes të enjten.

I pyetur më vonë se çfarë “gjërash të këqija” mund të ndodhnin, Trump refuzoi të jepte hollësi.

«Nuk do të flas me ty për këtë», tha ai.

Trump, i cili premtoi si kandidat se do të shmangte përfshirjen në luftëra të huaja, ka qenë hapur i kujdesshëm për miratimin e një operacioni që nuk ka një rezultat vendimtar dhe që mund t’i vërë amerikanët në rrezik.

Ai ka marrë shumë informacione mbi opsionet e mundshme. Ato variojnë në shkallë, nga sulmet ndaj lokacioneve bërthamore ose të raketave deri te përpjekjet për të rrëzuar udhëheqësit qeveritarë dhe për të rrëzuar regjimin. Të gjitha opsionet do të adresonin, të paktën pjesërisht, kërcënimin e Iranit që të nisë sulme ushtarake kundër Izraelit ose bazave ushtarake amerikane në rajon, si dhe grupet e ndërmjetme iraniane që potencialisht mund të sigurojnë një bombë bërthamore ose të ndyrë.

Trump ka lënë të kuptohet një dëshirë për ndryshim regjimi në Iran, por brenda administratës ka pak qartësi se çfarë mund të ndodhë nëse udhëheqja në Teheran bie. Sekretari i Shtetit Marco Rubio tha gjatë dëshmisë në Kongres muajin e kaluar se askush nuk e di me të vërtetë se kush mund ta zëvendësojë Udhëheqësin Suprem Ali Khamenei nëse ai rrëzohet.

Meqenëse Trump ende nuk ka vendosur për një rrjedhë veprimi, të gjitha asetet ushtarake të nevojshme për të kryer një sërë operacionesh janë në vend, ose do të jenë në ditët në vijim, thanë burimet. Kjo përfshin USS Gerald R. Ford, aeroplanmbajtësen më të përparuar në botë, e cila pritet të lundrojë në Mesdheun Lindor deri në fillim të javës së ardhshme.

Të paktën një pjesë e përgatitjeve ushtarake ka për qëllim të ndihmojë në mbrojtjen e trupave amerikane në rast se Irani ose organizon një sulm paraprak ose hakmerret për sulmet amerikane duke qëlluar dronë ose raketa drejt bazave amerikane.

Megjithatë, mbetet pyetja nëse ndonjë operacion i mundshëm i urdhëruar nga Trump do të përqendrohet në rrëzimin e udhëheqjes së Iranit, duke synuar aftësitë e tij të pasurimit apo duke shkatërruar programin e tij të raketave balistike.

“Presidenti Trump ka qenë i qartë se regjimi iranian duhet të bëjë një marrëveshje përndryshe ‘do të jetë shumë traumatike’ për regjimin”, tha zëdhënësja e Shtëpisë së Bardhë, Anna Kelly, në një deklaratë, duke shtuar se Trump tregoi se “e mendon me bindje atë që thotë” me sulmet e mëparshme.

Prapa skenave, madje edhe disa nga këshilltarët e Trump nuk janë të qartë se si t’ia përcjellin publikut pse mund të jetë e nevojshme që Shtetet e Bashkuara të përdorin potencialisht ndërhyrjen ushtarake në Iran. Një burim tha se zyrtarët e administratës po ishin qëllimisht të paqartë në lidhje me motivet në publik.

Ndërsa Trump pretendonte vazhdimisht se sulmet amerikane qershorin e kaluar “shkatërruan plotësisht dhe tërësisht” impiantet e pasurimit bërthamor të Iranit, kreu i Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë Atomike, Rafael Grossi, tha të enjten se “shumica e materialit që Irani kishte grumbulluar deri në qershor të vitit të kaluar, pavarësisht bombardimeve dhe sulmeve [amerikane], është ende aty, në sasi të mëdha, aty ku ishte në kohën e sulmeve”.

“Disa prej tyre mund të jenë më pak të arritshme, por materiali është ende aty. Nga pikëpamja e mospërhapjes, materiali mbetet”, shtoi Grossi. “Kjo është arsyeja pse ka kaq shumë interes – do të thoja urgjencë – për të arritur një marrëveshje që do të parandalonte veprime të reja ushtarake në rajon.”

Të mërkurën, sekretarja e shtypit e Shtëpisë së Bardhë, Karoline Leavitt, foli me habi rreth e qark përse një sulm ndaj Iranit mund të jetë i nevojshëm.

“Ka shumë arsye dhe argumente që mund të paraqesë dikush për një sulm kundër Iranit”, u tha Leavitt gazetarëve gjatë një konference për shtyp, pa dhënë hollësi se cilat ishin këto arsye ose argumente.

Ajo gjithashtu nuk tha nëse Trump planifikonte të paraqiste objektivat ose arsyetimin e tij për një mision në Iran gjatë fjalimit të tij për Gjendjen e Kombit javën e ardhshme, tradicionalisht një nga audiencat më të mëdha televizive vjetore për një komandant suprem.

Dy këshilltarë të Trump e krahasuan momentin aktual si me vendimin për të sulmuar Iranin vitin e kaluar ashtu edhe me kapjen e udhëheqësit venezuelian Nicolás Maduro në janar, duke vënë në dukje se në secilin rast Trump nuk vendosi në mënyrë të prerë për një rrjedhë veprimi deri pak para dhënies së urdhrit, pavarësisht muajve të planifikimit.

Në të dyja rastet, CNN raportoi se Trump kishte debatuar për javë të tëra nëse do të përdorte forcën ushtarake. Këtë javë, Trump ka argumentuar privatisht si pro ashtu edhe kundër veprimeve ushtarake dhe ka anketuar këshilltarë dhe aleatë për rrjedhën më të mirë të veprimit.

Ai ka marrë këshilla të ndryshme. Kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu, i cili zhvilloi një vizitë urgjente në Shtëpinë e Bardhë javën e kaluar, ka argumentuar se Irani nuk ka qenë kurrë më i dobët dhe se është koha e duhur për të nxjerrë lëshime nga Teherani ose për të tentuar të zhduket programi i tij raketor. Rubio planifikon të vizitojë Izraelin në fund të javës së ardhshme për të informuar Netanyahun mbi bisedimet me Iranin, tha një zyrtar i Departamentit të Shtetit për CNN të mërkurën.

Aleatë të tjerë kryesorë të Trump, përfshirë senatorin Lindsey Graham të Karolinës së Jugut, kanë argumentuar për ndërhyrjen e SHBA-së si në publik ashtu edhe në privat.

Nuk ka asnjë indikacion se Trump po përgatitet t’i kërkojë Kongresit miratimin për ndonjë operacion në Iran. Dy ligjvënës – përfaqësuesi Ro Khanna, demokrat nga Kalifornia, dhe përfaqësuesi Thomas Massie, republikan nga Kentucky – thanë të enjten se planifikojnë të përpiqen të detyrojnë një votim javën e ardhshme për një rezolutë që do të kërkonte autorizim nga Kongresi përpara se Trump të urdhërojë forcën ushtarake.

“Nuk është vendimi përfundimtar që duhet të marrë Donald Trump. Kushtetuta është shumë e qartë për këtë, ai nuk mund të përfshijë forcat amerikane në armiqësi pa autorizimin e Kongresit”, tha në CNN një tjetër ligjvënës, përfaqësuesi demokrat i Masaçusetsit, Jake Auchincloss. “Ky autorizim për përdorimin e forcës ushtarake nuk është dhënë nga Kongresi.”

“Diplomacia shtrënguese kundër Iranit është e përshtatshme, kundër financimit të forcave terroriste me ndërmjetësim, kundër zhvillimit të raketave balistike, sigurisht, kundër programit të tyre bërthamor”, shtoi ai. “Ajo që nuk është e përshtatshme është që ai të marrë vendimin e njëanshëm se do të sulmojë Iranin dhe potencialisht do t’i përfshijë Shtetet e Bashkuara në një luftë tjetër të përjetshme që publiku amerikan nuk e dëshiron.”

The Geopost