Zelenskyy thotë se Rusia ‘zgjedh të vrasë’ ndërsa Putin përsërit kërkesat e tij të ashpra

Presidenti ukrainas Volodymyr Zelenskyy tha se një sulm masiv rus me dron dhe raketa ndaj Kievit, i cili shkaktoi dhjetëra viktima civile, ishte një kujtesë se Rusia po injoron përpjekjet për armëpushim dhe “zgjedh të vrasë”.

“Ky sulm i kujton botës se Rusia po injoron një armëpushim dhe preferon të vrasë”, tha Zelenskyy më 19 qershor, ndërsa vizitoi vendin e shembjes së një ndërtese nëntëkatëshe që zyrtarët ukrainas thanë se u godit nga një raketë direkte gjatë sulmit ajror intensiv dy netë më parë.

“Ky sulm i urryer, i kryer në mes të natës, la 23 civilë të vdekur”, tha ai në X.

Pesë persona u vranë në pjesë të tjera të kryeqytetit, dhe më shumë se 150 persona në Kiev dhe gjetkë u plagosën në sulmin masiv në mëngjesin e hershëm të 17 qershorit, sipas shërbimeve të emergjencës. Të paktën dy persona u vranë në qytetin portual të Odesës në Detin e Zi. “Jam mirënjohës për të gjithë partnerët tanë që e kuptojnë se Ukraina duhet të forcohet çdo ditë. Falënderoj të gjithë ata që janë të gatshëm të ushtrojnë presion mbi Moskën që ajo të ndiejë koston e vërtetë të kësaj lufte”, vazhdoi Zelenskyy.

Deklarata e Zelensky-t erdhi pasi Presidenti rus Vladimir Putin deklaroi se ishte gati të “gjente një zgjidhje” për luftën e tij kundër Ukrainës dhe ndoshta të takohej me presidentin ukrainas.

Megjithatë, në komentet e tij në një takim me përfaqësuesit e agjencive ndërkombëtare të lajmeve në margjinat e një forumi ekonomik në Shën Petersburg më 18 qershor, Putin përsëriti disa nga qëndrimet e tij maksimaliste në komentet për mediat e huaja dhe nuk tregoi se ishte gati të bënte ndonjë lëshim thelbësor.

“Ne duhet të gjejmë një zgjidhje që jo vetëm i jep fund konfliktit aktual, por gjithashtu krijon kushte që parandalojnë përsëritjen e situatave të ngjashme në planin afatgjatë”, tha Putin.

Kështu, ai përsëriti deklaratat e tij të përsëritura se çdo marrëveshje paqeje duhet të adresojë “shkaqet rrënjësore” të luftës – një formulim që ai përdor për të vënë në pikëpyetje të drejtën e Ukrainës për të ekzistuar, për të zgjedhur partnerët e saj të sigurisë dhe për të mbajtur një ushtri të fortë.

Zyrtarët rusë dhe ukrainas u takuan në Stamboll më 16 maj dhe 2 qershor. Këto ishin bisedimet e para të drejtpërdrejta për paqe që nga javët e para të pushtimit rus të Ukrainës, të cilin Putin e nisi më 24 shkurt 2022. Negociatat çuan në marrëveshje për shkëmbimin e të burgosurve dhe shkëmbimin e trupave të ushtarëve të vrarë në luftë, por nuk u bë asnjë përparim drejt një armëpushimi, e lëre më një marrëveshje paqeje.

Rusia dhe Ukraina dërguan në shtëpi një numër të paspecifikuar të të burgosurve të sëmurë ose të plagosur më 19 qershor, i fundit në një seri shkëmbimesh.

Zelenskyy tha se shkëmbimi solli përsëri ushtarë ukrainas që kishin luftuar në vijën e frontit, përfshirë rajonet e Kievit dhe Çernihivit, të cilat u çliruan nga forcat ukrainase muaj pas pushtimit rus në vitin 2022.

“Shumica e tyre ishin mbajtur robër që nga viti 2022… Qëllimi ynë është të lirojmë secilin prej tyre”, shtoi Zelenskyy.

Putin tha se bisedimet mund të rifillojnë diku pas 22 qershorit, një datë që ai kishte sugjeruar më parë për një tjetër shkëmbim të madh të të burgosurve dhe të vdekurve.

Udhëheqësi rus shtoi, megjithatë, se nuk do të takohej me Zelenskyy deri në “fazën përfundimtare” të negociatave të paqes. Zelenskyy është përpjekur të takohet me Putinin gjatë bisedimeve, por Kremlini thotë se së pari duhet të arrihet një marrëveshje për një marrëveshje, dhe Putin përsëriti pretendimin e tij të pabazuar se Zelenskyy nuk është një udhëheqës legjitim.

“Jam gati të takohem me të gjithë, përfshirë Zelensky-n. Ky nuk është problemi – nëse shteti ukrainas i beson dikujt për të udhëhequr negociatat, atëherë, për hir të Zotit, mund të jetë Zelensky”, tha Putin. “Madje jam gati të takohem me të – por vetëm nëse është një lloj faze përfundimtare.”

Perëndimi ka vendosur sanksione ndaj Rusisë, ndërsa NATO ka rritur forcat e saj në krahun lindor të vendit që kur Putini nisi një pushtim në shkallë të plotë të Ukrainës. Grupet e të drejtave të njeriut akuzojnë forcat ruse për shkelje të rënda të të drejtave dhe krime lufte gjatë operacioneve të tyre ushtarake.

Aleatët perëndimorë gjithashtu e kanë kritikuar ashpër Putinin për refuzimin e tij për të rënë dakord me kushtet e një armëpushimi të propozuar nga Presidenti i SHBA-së Donald Trump. Më 19 qershor, Ministri i Jashtëm ukrainas Andriy Sybiha vuri në dukje se kishin kaluar 100 ditë që kur Kievi pranoi propozimin e Trump për një armëpushim pa kushte, të rinovueshëm për 30 ditë.

Rusia ka vazhduar, dhe në disa raste ka intensifikuar, bombardimet e qyteteve ukrainase në javët e fundit, duke u përpjekur të bëjë përparime të mëtejshme në disa pika përgjatë vijës së gjatë të frontit që shtrihet nga Ukraina verilindore deri në bregdetin e Detit të Zi në jug.

Informimi i plotë i Putinit u zhvillua ndërsa sulmet ajrore ruse vazhduan më 19 qershor. Forcat Ajrore Ukrainase thanë se rrëzuan ose neutralizuan 88 nga 104 dronët e lëshuar nga Rusia. Një person u vra në një granatim me artileri të Kostyantynivka, një qytet i kontrolluar nga Ukraina në rajonin e Donetskut, sipas kreut të administratës ushtarake të qytetit, Serhiy Horbunov, në Facebook. Pesë persona u plagosën në sulmet me artileri dhe dronë rusë në rajonin e Dnipropetrovskit, thanë autoritetet.

Sipas Ministrisë së Mbrojtjes Ruse, forcat e saj të armatosura rrëzuan 85 dronë ukrainas mbi 11 rajone ruse dhe Krimenë e pushtuar nga Rusia.

Në një shenjë të mëtejshme të mosgatishmërisë së tij për të bërë lëshime, Putin u zotua se Moska do ta “demilitarizonte” Ukrainën përmes diplomacisë ose forcës. Në bisedimet e vitit 2022 dhe negociatat e fundit, Rusia nxiti një zvogëlim radikal të ushtrisë ukrainase, të cilin Kievi dhe mbështetësit e tij besojnë se do ta linte vendin të pambrojtur.

“Ne nuk do të lejojmë që Ukraina të ketë forca të armatosura që përbëjnë një kërcënim për Federatën Ruse dhe popullin e saj”, tha ai. “Dhe nëse nuk arrijmë një marrëveshje, do t’i arrijmë qëllimet tona me mjete ushtarake”.

I pyetur për vdekjet e civilëve në sulmet ruse ndaj Ukrainës, Putin përsëriti pretendimin e Moskës se nuk synon civilët, pavarësisht provave të shumta që dëshmojnë të kundërtën.

“Sulmet synuan industritë ushtarake, jo zonat e banuara”, tha Putin.

Numri i vdekjeve të konfirmuara të civilëve në Ukrainë që nga fillimi i pushtimit rus tejkalon 13,000, sipas Kombeve të Bashkuara, me shumicën e viktimave në rritje të civilëve që i atribuohen raketave me rreze të gjatë veprimi dhe sulmeve me dronë rusë. Shifrat zyrtare tregojnë se numri real i viktimave civile është shumë më i lartë.

Ndërkohë, më 19 qershor, Zelenskyy emëroi Hennadiy Shapovalov si komandant të Forcave Tokësore të Ukrainës, duke zëvendësuar Gjeneral Major Mykhaylo Drapatiy, i cili dha dorëheqjen pas një sulmi vdekjeprurës rus në një vend stërvitjeje ushtarake./Rferl/