Sanksione të mundshme për zyrtarët serbë, SHBA kërkon luftë kundër korrupsionit dhe dezinformimit

Gjendja e demokracisë në Serbi është “shqetësuese”, ndërsa kushtet për mbajtjen e zgjedhjeve kanë qenë “të padrejta”, vlerëson Kongresi i Shteteve të Bashkuara në kuadër të Aktit të Demokracisë dhe Prosperitetit të Ballkanit Perëndimor, i cili u miratua javën e kaluar në Dhomën e Përfaqësuesve.

Ky akt është pjesë e Ligjit për Autorizimin e Sigurisë Kombëtare (NDAA) për vitin 2026 dhe u miratua me 312 vota pro (197 republikanë dhe 115 demokratë) dhe 112 kundër.

Projektligji tani pritet të shqyrtohet nga Senati dhe më pas t’i dërgohet presidentit Donald Trump për nënshkrim. Shtëpia e Bardhë ka konfirmuar se Trump do ta nënshkruajë ligjin.

Ndryshe nga rezolutat e mëparshme deklarative, ky akt përbën një kuadër ligjor detyrues për Departamentin e Shtetit dhe Pentagonin, duke përcaktuar qartë politikën amerikane ndaj vendeve të Ballkanit Perëndimor, shkruan N1.

Nga të gjitha vendet e rajonit, vetëm Serbia përmendet në mënyrë eksplicite.

Kongresi amerikan thekson se zgjedhjet parlamentare dhe lokale të mbajtura më 17 dhjetor 2023, si dhe ngjarjet që pasuan, “ngrenë shqetësime serioze për gjendjen e demokracisë në Serbi”.

Vlerësimi bazohet në raportin përfundimtar të OSBE/ODIHR-it, i cili konstatoi kushte të padrejta zgjedhore, mangësi procedurale, zbatim jokonsistent të masave mbrojtëse gjatë votimit dhe numërimit, mbipopullim të qendrave të votimit, shkelje të fshehtësisë së votës dhe raste të shumta të votimit në grup.

Në dokument theksohet gjithashtu se zyrtarët serbë kanë akuzuar protestuesit paqësorë, opozitën dhe shoqërinë civile për “përpjekje për destabilizimin e qeverisë”, një pretendim që Kongresi e cilëson si shqetësues dhe kërcënues për sigurinë e segmenteve të rëndësishme të shoqërisë.

Ligji thekson se Ballkani Perëndimor është rajon kyç për paqen dhe stabilitetin evropian, por paralajmëron se korrupsioni – përfshirë edhe në nivelet më të larta politike – dhe fushatat e dezinformimit po minojnë institucionet demokratike dhe integritetin zgjedhor.

Në këtë kontekst, Serbia përmendet si shembull i një mjedisi politik të shënuar nga kontrolli autokratik, ku korrupsioni dhe dezinformimi përhapen dhe përbëjnë pengesë serioze për zhvillimin ekonomik dhe politik.

Sanksione brenda 90 ditëve

Një nga elementët kyç të ligjit është parashikimi i sanksioneve.

Presidenti i SHBA-së detyrohet të vendosë sanksione, jo më vonë se 90 ditë nga hyrja në fuqi e aktit, ndaj çdo individi të huaj të përfshirë në korrupsion që lidhet me Ballkanin Perëndimor.

Sanksionet parashikohen gjithashtu për individë apo politika që kërcënojnë paqen, stabilitetin, proceset demokratike dhe integritetin territorial të vendeve të rajonit, si dhe për shkelje të rënda të të drejtave të njeriut.

Masat mund të përfshijnë ngrirjen e aseteve dhe revokimin e vizave.

Njëkohësisht, Sekretari amerikan i Shtetit obligohet të forcojë Nismën Kundër Korrupsionit përmes asistencës teknike, trajnimeve dhe mbështetjes për institucionet e drejtësisë dhe organet e pavarura, me fokus të veçantë në luftimin e korrupsionit politik dhe forcimin e integritetit zgjedhor./TheGeoPost.