Lufta e heshtur civile e Serbisë: Një version vetëshkatërrues i nacionalizmit ekstrem serb

Që nga Vidovdani në Serbi po vlon. Atë ditë, studentët organizuan një protestë të titulluar “Shihemi në Vidovdan”, ku Milo Lompar, profesor në Departamentin e Letërsisë Serbe në Fakultetin e Filologjisë në Beograd, iu drejtua tubimit, atyre që, sipas tyre, do ta ndryshonin Serbinë për mirë. Ndër të tjera, ai foli për lirinë, e cila “ka dy degë – lirinë e popullit serb jashtë Serbisë dhe lirinë e vendit tonë në raport me të tjerët”.

Lompar, i njohur për pikëpamjet e tij të krahut të djathtë, kohët e fundit tërhoqi vëmendjen si pjesëmarrës në promovimin e librit “Fabula e Zezë” nga krimineli i dënuar i luftës Radovan Karaxhiq në Kooperativën Letrare Serbe.

Në fjalimin e tij në asamblenë studentore në Vidovdan, ai tha se në Kushtetutën e Serbisë “Kosova dhe Metohia janë pjesë ‘të patjetërsueshme’ të Serbisë”, dhe përmendi gjithashtu mbrojtjen e sovranitetit të Republikës së Serbisë, të kombit serb në Mal të Zi dhe të të drejtave kombëtare serbe në Kroaci dhe Maqedoninë e Veriut.

Lompar tha se kërkesat e studentëve që institucionet të funksionojnë janë “lufta më e sinqertë për Kosovën”.

Gjatë fjalimit të tij, nga të mbledhurit para skenës dëgjoheshin thirrje “Kosova është zemra e Serbisë”. Protesta u dominua nga flamujt serb, disa prej të cilëve mbanin fjalët “Jo dorëzim” të pikturuara me ngjyrat e flamurit serb mbi Kosovën.

Flamujt serbë dominuan protestën, së bashku me disa që shkruanin “Asnjë dorëzim” mbi Kosovën, të vizatuar me ngjyrat e flamurit serb.

Në të njëjtën ditë që u mbajt protesta me thirrjen e studentëve në bllokadë, një mbrëmje letrare u mbajt para Parlamentit me thirrjen e “studentëve që duan të mësojnë” dhe që kanë mbështetjen e autoriteteve, siç njoftuan vetë.

Kryetari i Partisë Progresive Serbe (SNS) në pushtet dhe ish-kryeministri Milos Vuçeviq postoi në Instagram një foto me përfaqësues të veteranëve ushtarakë dhe policorë para Kuvendit të Serbisë.

“Krenar për veteranët serbë që mbrojtën atdheun aty ku ishte e nevojshme dhe kur ishte më e vështira”, shkroi Vuçeviq, duke pozuar me një bluzë me imazhin e Milos Obiliqit.

Pranë tij, siç shihet në foto, qëndron ish-Komandanti i Xhandarmërisë Goran Radosavljevic Guri, i cili është i lidhur me vrasjen e vëllezërve Bytyqi në Kosovë, gjë që e shtyu Departamentin e Shtetit t’i ndalonte hyrjen në Shtetet e Bashkuara.

Protesta e Vidovdanit e ndau bllokun kundër qeverisë në ata që i kanë “braktisur” studentët, të zhgënjyer nga fjalimet nacionaliste, dhe të tjerë për të cilët studentët janë ende “fëmijët tanë të shenjtë” që supozohet se do ta çojnë Serbinë drejt një të ardhmeje më të mirë.

Që nga Vidovdani, në Serbi ka shpërthyer një luftë civile e heshtur – përplasjet midis studentëve dhe qytetarëve me policinë janë të përditshme, ashtu si edhe arrestimet masive. Qeveria i dyshon ata për terrorizëm dhe për kërcënim të rendit kushtetues.

Studentët e kanë shpallur qeverinë aktuale të paligjshme dhe kanë kërkuar zgjedhje të parakohshme.

Ministri i Brendshëm Ivica Daçiq, nxënësi i Millosheviqit i cili ka sunduar në mënyrë sovrane Serbinë për tre dekada, i dënoi sulmet ndaj policisë me fjalët më të ashpra dhe njoftoi arrestime dhe përdorimin e të gjitha pushteteve. Pas tetë muajsh, regjimi shtypës në Serbi më në fund ka treguar fytyrën e tij të vërtetë, të vjetër dhe të sinqertë. Forcë të zhveshur.

Nga ana tjetër, ka mesazhe nga studentët dhe qytetarët të cilët, gjatë përleshjeve me policinë në Beograd, bërtitën “Shkoni në Kosovë” drejt policisë.

Serbia, ose më saktë ajo pjesë e shoqërisë që, në vend që të rregullojë oborrin e vet, do të donte ta zëvendësonte këtë qeveri autoritare, të niste një rrugë katarsisi dhe, në këtë vit 2025, të jetonte në vitin 1389.

Situata aktuale në Serbi është përmbledhur mirë në një koment në X nga Branko Milanoviq, Profesor Vizitor në Qendrën për Studime Pasuniversitare në Universitetin e Qytetit të Nju Jorkut (CUNY), Profesor në Shkollën e Ekonomisë në Londër dhe një nga ekonomistët kryesorë bashkëkohorë në botë: “Media perëndimore, e cila vetëm me vonesë filloi t’i kushtonte vëmendje protestave shtatëmujore kundër sundimit autoritar të Aleksandar Vuçiqit në Serbi, nuk arriti të vërente se nxitësi kryesor i kësaj ‘proteste qytetare’ që atëherë është bërë një version vetëshkatërrues i nacionalizmit ekstrem serb”.

Supozohet se doni të ndryshoni sistemin, por riciklimi i miteve nacionaliste që kemi dëgjuar për dekada nuk ka gjasa ta arrijë këtë. Si dhe pse lufta kundër korrupsionit dhe krimit çoi përsëri në Kosovë dhe Koshare, mite që kanë tronditur dhe shkatërruar këto zona për dekada të tëra? Vuçiq, i cili në vitet 1990 mori një doktoraturë në ideologji nacionaliste, nuk ka gjasa të mposhtet nga e njëjta ideologji.

Tetë muaj pas shembjes së stacionit të autobusëve në Novi Sad, ku humbën jetën 16 persona, dhe protestave të bllokadës studentore, Serbia është ende në një rrugë pa krye. Presidenti Vuçiq ka deklaruar vazhdimisht fitoren, duke pasur parasysh fishkëllimën e fundit për “revolucionin me ngjyra”, për të cilin një libër ende po botohet, është kërcënuar dhe fyer, por levat e pushtetit janë ende fort në duart e tij, edhe pse mbështetja dhe popullariteti i tij duket se po pakësohen. Deri më tani, asgjë nga ndryshimet./The Geopost/