Guximi në rritje i Pekinit: Qëndrimi i Kinës ndaj Ukrainës alarmon BE-në

Publikisht, Pekini e ka paraqitur veten si një palë neutrale në luftën e shkaktuar nga pushtimi i Ukrainës nga Rusia, duke pretenduar se respekton integritetin territorial të Ukrainës, ndërsa thekson nevojën për t’iu përgjigjur shqetësimeve të sigurisë së Rusisë.

Por prapa skenave, kjo mund të jetë duke ndryshuar.

Sipas zyrtarëve të BE-së që folën me RFE/RL në kushte anonimiteti, Ministri i Jashtëm kinez Wang Yi i tha shefes së politikës së jashtme të BE-së Kaja Kallas javën e kaluar se Pekini nuk mund të pranonte një humbje ruse në këtë luftë, pasi kjo do t’i lejonte Uashingtonit të përqendrohej te Kina.

Pranimi i jashtëzakonshëm, i raportuar për herë të parë nga South China Morning Post, erdhi gjatë një bisede katër-orëshe me Kallas në Bruksel, duke mbuluar një sërë temash, duke përfshirë praktikat tregtare si subvencionet shtetërore për automjetet elektrike, Tajvanin, situatën në Lindjen e Mesme dhe, natyrisht, luftën në Ukrainë.

Gjatë këtyre bisedimeve, Brukseli akuzoi Kinën se mban anën e Moskës dhe deklaroi se pushtimi i një vendi sovran shkel ligjin ndërkombëtar.

Pekini thuhet se kundërshtoi pretendimet e BE-së se Rusia po përdorte produkte kineze dhe komponentë të tjerë për përpjekjet e saj të luftës, duke shtuar se kishte frikë si nga sanksionet e mundshme perëndimore kundër institucioneve financiare kineze, ashtu edhe nga një fitore e mundshme e Ukrainës në konflikt.

Shenjat e pakënaqësisë së Brukselit ndaj Kinës për shkak të luftës po shtohen.

Në maj, një raport sekret i BE-së tha se Kina, përfshirë Hong Kongun, ishte përgjegjëse për “përafërsisht” 80 përqind të shmangies së sanksioneve kundër Rusisë.

27 anëtarët e BE-së kanë filluar gjithashtu të synojnë kompanitë kineze që ata thonë se janë përgjegjëse për “minimin e integritetit dhe sovranitetit territorial të Ukrainës”.

Paketa e fundit e sanksioneve përfshin një ngrirje të aseteve dhe ndalim vizash për një biznesmen kinez i cili vazhdimisht dërgonte mallra të prodhuara në BE në Rusi, edhe pse këto mallra ishin subjekt i kufizimeve të eksportit të BE-së.

Dy kompani kineze janë gjithashtu nën shqyrtim për shitjen e automjeteve jashtë rrugës, detektorëve infra të kuqe dhe komponentëve të tjerë optikë për forcat e armatosura ruse për përdorim në Ukrainë.

Një shenjë tjetër e shqetësimit në rritje në Bruksel erdhi nga Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s Mark Rutte, i cili kohët e fundit deklaroi se Kina dhe Rusia përbëjnë një kërcënim në rritje për aleancën transatlantike.

Rutte u tha gazetarëve gjatë një vizite në Berlin se besonte që Rusia dhe Kina po koordinonin sulme ndaj Tajvanit dhe Evropës për të mbajtur Perëndimin në gatishmëri në pjesë të ndryshme të botës në të njëjtën kohë.

“Xi Jinping, presidenti kinez, së pari do të telefonojë Moskën përpara se të sulmojë Tajvanin dhe do t’i kërkojë [Presidentit rus Vladimir] Putin të na mbajë të zënë në këtë pjesë të Evropës”, tha Rutte.

Kina dhe Rusia hynë në një të ashtuquajtur “partneritet strategjik pa kufij” pak para pushtimit rus të Ukrainës në shkurt 2022.

Partneriteti nuk përfshin as një aleancë ushtarake formale dhe as një angazhim specifik për mbrojtje të ndërsjellë, por përfshin bashkëpunim gjithëpërfshirës ushtarak dhe një shtrirje strategjike që forcon interesat e sigurisë të të dy vendeve.

Megjithatë, Pekini është përpjekur publikisht të distancohet nga veprimet e Rusisë.

Pas udhëtimit evropian të Wang, një zëdhënës i Ministrisë së Jashtme përsëriti: “Pozicioni i Kinës ndaj krizës së Ukrainës është objektiv dhe konsistent, që do të thotë negociata, një armëpushim dhe paqe. Një krizë e zgjatur e Ukrainës nuk i shërben interesave të askujt.”

Megjithatë, analistët po përqendrohen në fjalë të tjera të fundit nga zyrtarët e Pekinit.

Analistja politike ruse Natalia Shevshkova vuri në dukje për Current Time se komentet e Wang pas udhëtimit të tij të fundit evropian ishin një shenjë se Pekini ishte bërë “më i guximshëm” në retorikën e tij, “deri në atë pikë sa nuk është më diplomaci lindore, por sjellje e drejtpërdrejtë, pothuajse e vrazhdë”.

“Kina e kupton se nëse Putinit i lejohet ta njohë tani – nëse atij i lejohet ta mbajë Krimenë, nëse komuniteti perëndimor është i gatshëm të negociojë me Putinin dhe t’i japë atij disa territore, atëherë edhe duart e Kinës janë të lidhura”, tha Shevshkova.

https://www.rferl.org/a/beijing-growing-boldness-china-ukraine-eu-russia