Pas gati 4 vitesh lufte, Rusia është e varfëruar dhe e dobësuar në skenën botërore

Në orët e para të 24 shkurtit 2022, duke qëndruar në çatinë e ngrirë të një hoteli në Kiev, ideja që Rusia do të niste një sulm në shkallë të plotë ndaj Ukrainës , pavarësisht një grumbullimi trupash në kufi, dukej ende pothuajse e pamundur të imagjinohej.

Po, Vladimir Putin , njeriu i fortë i Kremlinit, kishte zhvilluar një shije për të ushtruar pushtetin e ashpër të Rusisë. Luftërat e Putinit në Çeçeni, Gjeorgji dhe Siri, si dhe veprimet ushtarake në Krime dhe Ukrainën lindore, i kishin sjellë atij sukses me një kosto relativisht të ulët.

Por pushtimi i vendit të dytë më të madh në Evropë, pas vetë Rusisë, do të ishte një perspektivë potencialisht katastrofike, e cila me siguri do ta bënte një strateg të ftohtë si Putini të ndalej për të menduar.

Me sa duket jo, mbaj mend të kem menduar, ndërsa kapesha me xhaketën time antiplumb ndërsa raketat binin si shi mbi kryeqytetin ukrainas.

Katër vitet e fundit të konfliktit kanë nxjerrë në pah më shumë se një supozim të gabuar, jo më pak besimin e përhapur më parë edhe midis aleatëve të Kievit, se Ukraina do të ishte shumë e dobët, shumë e çorganizuar, për t’i rezistuar një pushtimi në shkallë të plotë.

Po kështu, reputacioni i pathyeshmërisë që rrethon ushtrinë e madhe të Rusisë është dëmtuar gjithashtu.

Sipas një studimi nga një grup ekspertësh, Instituti Mbretëror i Shërbimeve të Bashkuara (RUSI), kur Kremlini nisi atë që e quajti “Operacioni Special Ushtarak”, priste që forcat e tij të merrnin kontrollin e Ukrainës brenda vetëm 10 ditësh.

Më shumë se 1450 ditë më vonë, ky afat kohor duket jashtëzakonisht naiv dhe ka provuar të ketë qenë një llogaritje e gabuar themelore që ka lënë një bilanc shkatërrues në dhimbje, shkatërrim dhe gjakderdhje.

Viktima

Kostoja e vërtetë, sigurisht, fshihet me kujdes në një Rusi ku informacioni është nën kontroll gjithnjë e më të rreptë. Shifrat zyrtare të viktimave mbahen rreptësisht larg vëmendjes së publikut, megjithëse vlerësimet nga burime të shumta tregojnë humbje që janë jashtëzakonisht të larta.

Për shembull, një hulumtim i fundit nga Qendra për Studime Strategjike dhe Ndërkombëtare (CSIS) me seli në SHBA e vlerëson numrin në gati 1.2 milion rusë të vdekur dhe të plagosur që nga fillimi i pushtimit në shkallë të plotë.

Ky numër i tmerrshëm i viktimave – i cili, sigurisht, nuk përfshin numrin marramendës të viktimave në Ukrainë, që mendohet të jetë midis 500,000 dhe 600,000 njerëz – është më i lartë se të gjitha viktimat e pësuara nga “çdo fuqi e madhe në çdo luftë që nga Lufta e Dytë Botërore”, thotë raporti i CSIS-së.

Nga ky vlerësim, deri në 325,000 rusë, shton raporti, janë vrarë në katër vitet e fundit – për një kontekst, kjo është trefishi i humbjeve të kombinuara të shkaktuara forcave amerikane në çdo luftë që Uashingtoni ka luftuar që nga viti 1945, duke përfshirë edhe fushat e betejës së Koresë, Vietnamit, Afganistanit dhe Irakut.

Dhe ndërsa konflikti në Ukrainë hyn në vitin e pestë, gjakderdhja ushtarake – siç e thekson shpesh Presidenti Donald Trump – po përkeqësohet vetëm, duke u ngjitur vazhdimisht lart me kalimin e çdo muaji.

Përsëri, Kremlini nuk i ka konfirmuar shifrat, por zyrtarët ukrainas kohët e fundit u mburrën se kanë vrarë 35,000 trupa ruse vetëm në dhjetor. Qëllimi i deklaruar i planifikuesve ushtarakë në Kiev tani është të vrasin ushtarë rusë më shpejt sesa rekrutët e rinj – të cilët për momentin janë kryesisht vullnetarë – të mund të stërviten dhe të dërgohen në betejë.

«Nëse arrijmë në 50,000, do të shohim se çfarë do t’i ndodhë armikut. Ata i shohin njerëzit si një burim dhe mungesat janë tashmë të dukshme», u tha gazetarëve në një konferencë për shtyp së fundmi ministri i mbrojtjes i Ukrainës, Mykhailo Fedorov.

Në më shumë se një mënyrë, kjo luftë është shndërruar në një lojë të shëmtuar numrash.

Ekonomi

Sa herë që vizitoj Moskën, një qytet nga i cili kaq shumë miq dhe kolegë janë larguar ose janë përjashtuar, është e habitshme sa e largët duket lufta brutale në Ukrainë.

Të paktën në sipërfaqe, kryeqyteti rus i shndritshëm, me dyqanet, kafenetë dhe bllokimet e trafikut, është i izoluar mirë nga tmerret e vijave të frontit, përveç përgjimit të herëpashershëm të dronëve ukrainas, për të cilët pak moskovitë, sinqerisht, mendojnë kalimthi.

Pas një shoku të shkurtër nga sanksionet pas pushtimit të vitit 2022, shpenzimet ushtarake ruse u rritën ndjeshëm dhe ekonomia e saj lulëzoi.

E nxitur nga eksportet e naftës dhe gazit, Rusia sfidoi parashikimet perëndimore për kolaps ekonomik, duke u bërë në vend të kësaj ekonomia e 9-të më e madhe në botë në vitin 2025, sipas Fondit Monetar Ndërkombëtar, përpara Kanadasë dhe Brazilit. Kjo është një rritje nga vendi i 11-të para fillimit të luftës në Ukrainë.

Por ka shenja në rritje të dhimbjes financiare në rritje, të lidhura me një ekonomi të shtrembëruar lufte.

Një problem është praktika gjithnjë e më e shtrenjtë e ofrimit të bonuseve të mëdha për nënshkrimin e kontratave për rusët që pranojnë të bashkohen me ushtrinë, plus pagesa edhe më të mëdha nëse vriten në betejë.

Për më tepër, rekrutimi ushtarak dhe prioritizimi i prodhimit industrial ushtarak kanë çuar në atë që një gazetë ruse pro-Kremlinit, Nezavisimaya Gazeta, e ka quajtur një “mungesë të rëndë të fuqisë punëtore” në industri të tjera thelbësore.

«Ekonomia nuk ka mjaftueshëm operatorë makinerish ose punëtorë montimi. Na duhet të gjejmë 800,000 punëtorë me jakë blu nga diku», raportoi gazeta.

Çmimi në rritje i produkteve ushqimore ka qenë një fokus gjithnjë e më i madh i shqetësimit të konsumatorëve, me kastravecat që janë bërë shkaku më i fundit i pakënaqësisë popullore.

Statistikat zyrtare tregojnë se çmimet e kastravecave janë dyfishuar që nga dhjetori, ndërsa disa dyqane raportohet se i shesin ato me një rritje edhe më të madhe – çmime të kohës së luftës për një produkt bazë për sallatë, ndërsa ekonomia ruse ngadalësohet.

«Çmimet e kastravecave dhe domateve janë të pabesueshme. Dikur thoshin se vezët ishin ‘të arta’. Tani janë kastravecat», shkroi në internet një grua që e quante veten Svetlana, në një nga qortimet e rralla publike ndaj autoriteteve.

Diku tjetër, historitë e zymtësisë ekonomike – nga inflacioni galopant te mbylljet e restoranteve dhe ndikimi i rritjes së rëndë të taksave – përshkruajnë shumë mënyra se si lufta e zgjatur në Ukrainë po i godet tani rëndë rusët në xhep brenda vendit, raporton CNN.

Statusi ndërkombëtar

As lufta nuk ka qenë ndonjë ndihmë e madhe për Kremlinin jashtë vendit.

Ndalimi i një zgjerimi të mëtejshëm të NATO-s ishte një nga arsyet kryesore pse zyrtarët rusë thanë se pushtimi në Ukrainë u nis që në fillim.

Fakti që Suedia dhe Finlanda iu bashkuan aleancës si rezultat i drejtpërdrejtë i pushtimit në shkallë të plotë është një dështim i qartë i këtij qëllimi, pasi vetëm pranimi i Finlandës e ka dyfishuar kufirin tokësor midis Rusisë dhe shteteve të NATO-s.

Për më tepër, sanksionet perëndimore dhe izolimi politik e kanë detyruar Rusinë të orientohet drejt lindjes, veçanërisht drejt Kinës, nga e cila tani është gjithnjë e më e varur për tregti thelbësore, nga eksportet e energjisë te importet e makinave dhe elektronikës, duke i dhënë Pekinit një dorë të fortë mbi Moskën.

“Marrëdhënia është e pabalancuar sepse Moska është më e varur nga Pekini sesa Pekini nga Moska”, komentoi një raport i kohëve të fundit nga Qendra për Analizën e Politikave Evropiane (CEPA).

“Rusia është bërë qartësisht partneri i vogël, kryesisht për shkak të alternativave të saj të kufizuara ekonomike”, shtoi raporti i CEPA-s.

Moska gjithashtu duket e paaftë të parandalojë erozionin e ndikimit të saj tradicional diku tjetër.

Në vitin 2024, Kremlini u detyrua të evakuohej dhe t’i jepte azil aleatit të tij sirian, Bashar al-Assad, pasi ai u rrëzua nga forcat rebele. Presidenti i ri i Sirisë, ku Rusia ende ka dy baza ushtarake, ka kërkuar vazhdimisht që Assad të ekstradohet nga Moska.

Verën e kaluar, Rusia qëndroi duarkryq ndërsa aeroplanët luftarakë amerikanë dhe izraelitë goditën Iranin, një tjetër partner kyç i Kremlinit rus në Lindjen e Mesme, duke synuar objektet e tij bërthamore.

Gjithashtu, nuk ishte në gjendje të mbronte presidentin venezuelian, Nicholas Maduro, një figurë me lidhje të ngushta me Kremlinin, nga kapja në një bastisje nga trupat amerikane muajin e kaluar nga dhoma e tij e gjumit në Karakas.

Mund të jetë që Rusia nuk do të kishte qenë kurrë në gjendje t’i parandalonte këto ngjarje, edhe nëse nuk do të ishte tashmë e zgjatur dhe e bllokuar në Ukrainë.

Por pas katër vitesh lufte të ashpra, që i ka lënë një kosto të tmerrshme Ukrainës, Rusia është lënë e varfër në vend dhe e dobësuar në skenën ndërkombëtare.

Në çatinë e atij hoteli në Kiev në shkurt të vitit 2022, gabohesha – së bashku me shumë të tjerë – në lidhje me mundësinë që Putini të urdhëronte një pushtim në shkallë të plotë të Ukrainës.

Por për fat të keq kishim të drejtë për pasojat katastrofike të një veprimi të tillë – për ukrainasit, sigurisht, dhe për rusët gjithashtu – ishte një parashikim që për fat të keq ka rezultuar shumë i saktë.

Thegeopost