Dy aleatët e ngushtë të Rusisë – Pse Vuçiq ka frikë nga humbja e Orban në zgjedhje

Lidhjet politike midis Fidesz të Hungarisë dhe Partisë Progresive Serbe (SNS) në pushtet janë rritur në një nga aleancat më të forta në rajon vitet e fundit.

Nga mbështetja e hapur në fushata, përmes projekteve të përbashkëta, deri te afërsia ideologjike – marrëdhënia midis Viktor Orban dhe Aleksandar Vuçiq shpesh përshkruhet sot si pothuajse një partneritet strategjik.

Ky partneritet u bë veçanërisht i dukshëm para zgjedhjeve në Hungari, të planifikuara për 12 prill, kur përfaqësuesit e autoriteteve në Serbi i ftuan hapur qytetarët me shtetësi të dyfishtë të votonin për Fidesz. Presidenti i SNS-së, Milosh Vuçeviq, tha se partia “mbështet me gjithë zemër fitoren e Orbanit”, duke vlerësuar se triumfi i tij do të garantonte “marrëdhëniet më të mira të mundshme midis Serbisë dhe Hungarisë”.

Në të njëjtën kohë, kryeministri hungarez Viktor Orbán iu drejtua drejtpërdrejt votuesve në Serbi, duke u dërguar letra qytetarëve me origjinë hungareze me mesazhin se “e ardhmja e kombit është në lojë” në zgjedhje dhe se në kohë krize “hungarezët mund të mbështeten vetëm te njëri-tjetri”.

Afërsia ideologjike dhe politike

Marrëdhënia midis Vuçiqit dhe Orbanit shkon përtej bashkëpunimit të zakonshëm diplomatik. Ata mund të përshkruhen edhe si “binjakë politikë”, dhe Vuçiq nuk e fshehu kurrë mbështetjen e tij për udhëheqësin hungarez, pavarësisht konflikteve të tij të shpeshta me Bashkimin Evropian.

Analistët bëjnë një vlerësim të ngjashëm.

Afërsia reflektohet jo vetëm në lëvdatat e ndërsjella, por edhe në një model të ngjashëm politik qeverisjeje.

“Është bashkëpunimi i dy regjimeve autoritare që funksionojnë brenda institucioneve formalisht demokratike”, vlerëson politologu Dejan Bursaq në një deklaratë për Radion Evropa e Lirë , duke treguar se të dy sistemet karakterizohen nga kontroll i fortë qeveritar dhe institucione më të dobëta.

Sipas të dhënave në dispozicion, bashkëpunimi nuk është vetëm simbolik. Për vite me radhë, Fidesz dhe SNS kanë shkëmbyer mbështetje politike, duke marrë pjesë në tubime dhe duke mbajtur lidhje të ngushta në nivelin më të lartë, ndërsa kompanive të lidhura me rrethin e Orbanit u janë dhënë vende pune në Serbi.

Orban shprehu gjithashtu mbështetjen e tij për SNS-në në një video ku foli kundër protestave studentore në Serbi, duke përdorur të njëjtën narrativë të përdorur nga regjimi në pushtet në Beograd.

“Ne kemi ndjekur atë që po ndodh në Serbi për muaj të tërë. Jemi të njohur me situatën. Fuqitë e huaja duan të ndërhyjnë në jetën e serbëve. E njëjta gjë po ndodh edhe këtu. Fuqitë e huaja duan të përcaktojnë se si duhet të jetojnë serbët. Po bëjnë të njëjtën gjë edhe këtu. Ata sulmojnë vazhdimisht njerëzit që mbrojnë sovranitetin e Serbisë. Dhe na sulmojnë për këtë arsye”, tha Orban.

Ura mbi Vojvodinë

Unioni i Hungarezëve të Vojvodinës (SVM), i cili funksionon si një kanal politik midis Budapestit dhe Beogradit, ka një rol të veçantë në këtë marrëdhënie. Kreu i SVM-së, Balint Pastor, u bëri thirrje hapur votuesve të mbështesin Orbánin, duke theksuar politikën e tij të kujdesit për hungarezët jashtë vendit të tyre të origjinës.

Kjo lidhje ka edhe pasoja praktike. Qytetarët serbë me shtetësi hungareze – nga të cilët, sipas të dhënave zyrtare, ka më shumë se 85,000 votues të regjistruar – po bëhen një faktor i rëndësishëm në zgjedhjet në Hungari, por edhe një instrument i ndikimit politik.

Gjeopolitika dhe interesat e përbashkëta

Analizat tregojnë se bashkëpunimi midis Serbisë dhe Hungarisë përshtatet në strategjinë më të gjerë të Fidesz në Ballkan.

Sipas PISjournal , politika e Orbanit në vitet e fundit ka synuar forcimin e ndikimit në rajon përmes aleancave politike, projekteve ekonomike dhe mbështetjes për diasporën.

Në këtë kontekst, Serbia ka një rol kyç. Të dy vendet po bashkëpunojnë në projekte të mëdha infrastrukturore dhe energjetike, duke përfshirë hekurudhën Beograd-Budapest dhe tubacionin e planifikuar të naftës që do të lidhë Serbinë me sistemin rus “Drushba”.

Një shtresë e veçantë bashkëpunimi midis autoriteteve në Budapest dhe Beograd mund të shihet më qartë sot përmes energjisë dhe negociatave për Industrinë e Naftës së Serbisë (NIS), të cilat hynë në fazën përfundimtare në mars 2026.

Kompania hungareze MOL po zhvillon negociata intensive për marrjen përsipër të pjesës shumicë ruse prej 56.15 përqind, me përfshirjen e drejtpërdrejtë të qeverive të Serbisë, Hungarisë dhe Shteteve të Bashkuara të Amerikës. Afati për mbylljen e marrëveshjes u zgjat deri në maj 2026, pasi OFAC i SHBA-së lejoi që negociatat të vazhdonin për të finalizuar marrëveshjen.

Në të njëjtën kohë, si Beogradi ashtu edhe Budapesti mbajnë marrëdhënie të ngushta me Moskën dhe Pekinin, gjë që shpesh i vë në konflikt me Brukselin. Është pikërisht ky orientim i politikës së jashtme që e forcon më tej aleancën e tyre.

Marrëdhëniet e Rusisë me Serbinë dhe Hungarinë janë të ndryshme në formë, por të lidhura nga një element i përbashkët: përdorimi i këtyre lidhjeve për të zgjeruar ndikimin rus në Evropë dhe për të sfiduar linjën e Perëndimit.

Serbia – aleancë tradicionale dhe politike

Raportet mes Rusisë dhe Serbisë janë historikisht të ngushta, të mbështetura në lidhje kulturore, fetare dhe politike. Moska ka qenë një mbështetëse e vazhdueshme e Beogradit në çështjen e Kosovës, duke kundërshtuar pavarësinë e tij në arenën ndërkombëtare.

Presidenti Vladimir Putin dhe udhëheqja serbe, përfshirë Aleksandar Vuçiq, kanë ndërtuar një partneritet strategjik që përfshin:

bashkëpunim në energji (varësia nga gazi rus),

koordinim diplomatik për Kosovën,

lidhje të forta në fushën e sigurisë dhe propagandës.

Serbia shpesh pozicionohet si neutrale, por në praktikë ruan një afërsi të madhe me Rusinë, duke mos iu bashkuar sanksioneve perëndimore ndaj Moskës.

Hungaria – partner pragmatik brenda BE-së

Ndryshe nga Serbia, Hungary është anëtare e BE-së dhe NATO-s, por nën udhëheqjen e Viktor Orbán ka ndërtuar një marrëdhënie pragmatike dhe shpesh të kontestuar me Rusinë.

Budapesti ka: kundërshtuar ose zbutur sanksionet ndaj Rusisë në disa raste,ruajtur bashkëpunimin energjetik (gaz dhe projekte bërthamore si centrali Paks me ndihmë ruse), mbajtur një retorikë më të butë ndaj Moskës krahasuar me vendet e tjera të BE-së.

Kjo e bën Hungarinë një “derë të brendshme” për ndikimin rus në strukturat evropiane.

Qasja ruse: ndikim përmes aleancave të ndryshme

Strategjia e Rusisë është fleksibile:

Në Serbi, ajo mbështetet në identitet dhe histori për të ndërtuar një aleancë të fortë politike,

Në Hungari, përdor interesa ekonomike dhe energjetike për të krijuar ndikim brenda BE-së.

Në të dy rastet, qëllimi është i ngjashëm: dobësimi i unitetit perëndimor dhe krijimi i hapësirës për narrativa alternative, sidomos në çështje kyçe si Kosova, Ukraina dhe siguria evropiane.

The Geopost