Beogradi nuk shkëputet nga Moska: Deklaratat e Vulinit kundër BE-së tregojnë vazhdimin e politikës pro-ruse të Serbisë

Pavarësisht përpjekjeve për t’u afruar me Bashkimin Evropian dhe Perëndimin, politika e Beogradit vazhdon të ruajë një lidhje të fortë me Moskën dhe të mos distancohet nga presidenti rus Vladimir Putin.

Deklaratat e fundit të ish-zëvendëskryeministrit serb Aleksandar Vulin, një prej figurave më të afërta me politikën e Kremlinit në Serbi, e kanë nxjerrë sërish në pah këtë orientim.

Në një reagim për agjencinë ruse RIA Novosti, Vulin e cilësoi vizitën e presidentit ukrainas Volodymyr Zelensky në Serbi si rezultat të presionit dhe “hakmarrjes së BE-së” ndaj Beogradit. Sipas tij, vizita nuk përfaqëson interesin e qytetarëve apo nevojat e udhëheqjes serbe, por është pasojë e presionit nga Brukseli.

Por mesazhi më i drejtpërdrejtë i Vulinit ishte ai për Rusinë.

Ai deklaroi se Serbia nuk do të vendosë sanksione ndaj Moskës, nuk do t’i bashkohet “koalicioneve anti-ruse” dhe nuk do të lejojë që municionet serbe të përfundojnë në duart e Ukrainës.

“Serbia nuk do të bëhet pjesë e asnjë koalicioni dhe histerie anti-ruse dhe nuk do të vendosë sanksione kundër Federatës Ruse”, tha Vulin.

Madje ai kërkoi që Beogradi t’ia bëjë të qartë Kievit se Serbia nuk do t’i shesë “asnjë plumb” Ukrainës apo vendeve të tjera përmes të cilave municionet mund të përfundojnë te forcat ukrainase.

Zelensky në Beograd, por Moska mbetet vijë e kuqe

Deklaratat e Vulinit janë veçanërisht domethënëse në ditën kur presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky ndodhet në Serbi për vizitën e tij të parë zyrtare.

Presidenti serb Aleksandar Vuçiq e ka paraqitur vizitën si mundësi për forcimin e marrëdhënieve mes Beogradit dhe Kievit dhe për zgjerimin e bashkëpunimit në fusha me interes të përbashkët.

Por në planin politik, Serbia vazhdon të refuzojë distancimin nga Rusia në çështjet kryesore të politikës së jashtme.

Beogradi nuk i është bashkuar sanksioneve të Bashkimit Evropian kundër Moskës pas pushtimit rus të Ukrainës dhe vazhdon të ruajë marrëdhënie të ngushta politike, ekonomike dhe energjetike me Rusinë.

Pikërisht kjo politikë e vendos Serbinë në një pozitë të veçantë në rajon: ndërsa synon anëtarësimin në Bashkimin Evropian, ajo vazhdon të ruajë një politikë të jashtme që në çështje të rëndësishme përkon me interesat e Moskës.

Vulin: Serbia nuk është “në anën e Ukrainës”

Vulin e bëri të qartë se Beogradi nuk e konsideron mosnjohjen e Kosovës nga Ukraina si arsye të mjaftueshme për t’u rreshtuar me Kievin.

Sipas tij, Serbia duhet të vazhdojë të qëndrojë larg politikës së sanksioneve ndaj Rusisë dhe të mos lejojë që presioni perëndimor ta ndryshojë kursin e saj.

Kjo qasje pasqyron një prej paradokseve kryesore të politikës së jashtme të Serbisë: Beogradi kërkon të avancojë drejt Bashkimit Evropian, por njëkohësisht refuzon të ndërmarrë një prej hapave kryesorë që kërkohet nga Brukseli në raport me Rusinë – harmonizimin e politikës së jashtme dhe vendosjen e sanksioneve ndaj Moskës.

Marrëdhënia me Putinin mbetet faktor politik

Për vite me radhë, Vuçiqi ka ruajtur marrëdhënie të afërta me Vladimir Putinin, ndërsa Rusia vazhdon të jetë një prej mbështetësve kryesorë të Serbisë në çështjen e Kosovës, veçanërisht në Këshillin e Sigurimit të Kombeve të Bashkuara.

Në këtë kontekst, deklaratat e Vulinit nuk duken thjesht si një qëndrim individual politik. Ato pasqyrojnë një rrymë të fuqishme brenda establishmentit politik serb që kërkon ruajtjen e aleancës tradicionale me Moskën dhe kundërshton çdo orientim të plotë të Beogradit drejt Perëndimit.

Vizita e Zelenskyt mund të sjellë mesazhe të reja për bashkëpunimin Serbi–Ukrainë, por deklaratat nga Beogradi tregojnë se, për sa kohë që Serbia refuzon sanksionet ndaj Rusisë dhe vazhdon ta konsiderojë Moskën një partner strategjik, shkëputja politike nga Putini mbetet larg.

Në mes të presionit evropian, luftës në Ukrainë dhe ambicies për anëtarësim në BE, Beogradi vazhdon të ecë në dy drejtime: njëri drejt Brukselit, tjetri drejt Moskës.

The GeoPost