Përpjekja e Hungarisë për bisedimet e pranimit për Serbinë ngec, shkak refuzimi për t’i vendosur sanksione Rusisë e lidhja me Kinën

Refuzimi i Serbisë për të vendosur sanksione ndaj Rusisë ishte një nga pengesat kryesore që e pengoi vendin të kalonte në fazën tjetër të bisedimeve të pranimit.

Kërkesa e Hungarisë për të çuar bisedimet e pranimit me Serbinë në fazën tjetër u refuzua nga një grup i konsiderueshëm i vendeve të Bashkimit Evropian, thanë disa diplomatë për Euronews, duke e bërë të pamundur sigurimin e unanimitet të nevojshëm.

Debati u zhvillua të hënën gjatë një takimi me dyer të mbyllura të ambasadorëve.

Kroacia, Estonia, Finlanda, Gjermania, Letonia, Lituania, Holanda dhe Suedia ishin në mesin e atyre që kundërshtuan këtë, duke drejtuar gishtin në historikun e paqartë të Beogradit për të drejtat themelore, marrëdhëniet e tensionuara me Kosovën fqinje dhe, veçanërisht, refuzimin e vazhdueshëm për të vendosur sanksione ndaj Rusisë.

Propozimi, i paraqitur nga presidenca hungareze e Këshillit të BE-së, kishte për qëllim ta afronte Serbinë me hapjen e grupit 3 të procesit të anëtarësimit, i cili mbulon tetë kapituj individualë që lidhen me konkurrencën dhe rritjen ekonomike, si taksat, politika monetare, punësimi, dogana dhe kërkimi shkencor.

Serbia kishte zhbllokuar më parë pesë nga këta tetë kapituj, por Brukseli ndryshoi rregullat në vitin 2020 për të krijuar grupimet tematike, të cilat tani duhet të hapen në tërësi pas përmbushjes së një sërë standardesh paraprake.

Sipas Komisionit Evropian, Serbia ka përmbushur standardet dhe është “teknikisht e gatshme” për të filluar bisedimet nën grupin 3, duke e lënë vendimin përfundimtar në duart e vendeve anëtare, të cilat duhet të marrin dritën jeshile në çdo hap të procesit me unanimitet.

Konsensusi nuk u materializua të hënën pasi Hungaria, një mbështetëse e vendosur e integrimit evropian të Serbisë, paraqiti propozimin për grupin 3. Grupi opozitar pranoi përparimin e bërë nga Serbia në kërkesën e saj për anëtarësim, por këmbënguli se “kërkohen rezultate konkrete” përpara se të ecë përpara, tha një diplomat.

Një pikë kryesore shqetësuese rreth tryezës ishte mungesa e dukshme e përafrimit të Beogradit me politikën e jashtme të BE-së, veçanërisht kur bëhet fjalë për sanksionet e shumta që blloku ka vendosur ndaj Rusisë për pushtimin në shkallë të plotë të Ukrainës, tha diplomati.

Presidenti serb Aleksandar Vuçiq ka thënë se nuk ka “turp” që mban “lidhje tradicionalisht shumë të mira” me Moskën dhe refuzon të ndjekë kufizimet perëndimore.

“Askush në Evropë nuk është dakord me mua për këtë çështje, por të gjithë në Evropë e kuptojnë qëndrimin tim”, pretendoi Vuçiq në shtator.

Beogradi është gjithashtu nën vëzhgim për marrëveshjen e tij të tregtisë së lirë me Kinën, e cila hyri në fuqi më 1 korrik dhe hoqi menjëherë 60% të tarifave midis dy palëve. Është e paqartë se si një vend me një marrëveshje të tregtisë së lirë me Kinën mund të bëhet pjesë e BE-së, pasi politika tregtare e bllokut është e unifikuar dhe e përcaktuar nga Brukseli.

Serbia “ka mbajtur marrëdhënie të nivelit të lartë me Federatën Ruse dhe ka intensifikuar marrëdhëniet e saj me Kinën, duke ngritur pikëpyetje rreth drejtimit strategjik të Serbisë”, shkruante Komisioni në raportin e zgjerimit të lëshuar muajin e kaluar.

Politika e Vuçiqit i ngjan asaj të kryeministrit hungarez Viktor Orban, i cili ka prishur radhët me kolegët e tij të BE-së për të nxitur marrëdhënie të mira me Vladimir Putinin e Rusisë dhe Xi Jinping të Kinës. “Turni i paqes” shumë i diskutueshëm i Orbanit në verë, i cili e shfaqi atë duke udhëtuar drejt Moskës dhe Pekinit, nxiti akuza për pabesi.

Përparimi i bisedimeve të pranimit me kandidatët e Ballkanit Perëndimor është një nga prioritetet kryesore të presidencës hungareze të Këshillit të BE-së, e caktuar për të përfunduar më 31 dhjetor.

“Ne u premtuam vendeve të Ballkanit Perëndimor njëzet vjet më parë se atyre do t’u jepet hyrje dhe është koha për të përmbushur premtimin,” tha Orban.

Ndërsa Brukseli i qaset procesit të zgjerimit si “të bazuar në merita”, vendimet e marra nga shtetet anëtare janë në thelb politike. Hungaria, për shembull, ka hezituar të ecë përpara me kërkesën e Ukrainës, e cila aktualisht është në një ndalesë virtuale (një situatë ku nuk ka aktivitet ose ndryshime të dukshme)./The Geopost/