NYT: Zgjedhjet e fundit duket se vetëm e kanë shtyrë Vuçiçin më afër Moskës

Akuzat e bëra nga ambasadori i Rusisë në Serbi ishin përpjekjet e fundit të Moskës për të penguar një fushatë diplomatike për të joshur Serbinë nga orbita e Rusisë.

Duke peshkuar në ujërat e trazuara të Serbisë pas zgjedhjeve të përgjithshme të kontestuara, Rusia të hënën akuzoi Perëndimin për orkestrimin e protestave antiqeveritare në rrugë në Beograd, kryeqytetin serb, që u ndezën në dhunë të dielën në mbrëmje.

Pretendimet për një komplot perëndimor nga ambasadori i Rusisë në Serbi, Alexander Botsan-Harchenko, ishin përpjekjet e fundit të Moskës për të penguar një fushatë diplomatike deri tani kryesisht të pafrytshme nga Shtetet e Bashkuara dhe Evropa për të joshur Serbinë nga orbita e Rusisë dhe për të thyer lidhjet tradicionalisht të forta midis dy kombeve të krishtera sllave dhe ortodokse.

Protestat e mëparshme paqësore në rrugë në Beograd për ato që opozita thotë se ishin zgjedhje të përgjithshme të manipuluara më 17 dhjetor u kthyen në të ashpra të dielën pasi protestuesit u përpoqën të sulmonin ndërtesën e Këshillit Bashkiak të kryeqytetit dhe u pritën nga breshëri gazi lotsjellës nga oficerët e policisë që menaxhojnë trazirat.

Ambasadori rus, në një intervistë televizive, tha se kishte “prova të pakundërshtueshme” se “trazirat” ishin nxitur nga Perëndimi. Kjo i bëri jehonë pretendimeve të liderit të fortë të Serbisë, presidentit Aleksandar Vuçiç, se qeveria e tij ishte sulmuar nga forcat e jashtme që kërkonin një “revolucion me ngjyra”, një term i shpikur nga Rusia për të përshkruar revoltat popullore që ajo i hedh pa ndryshim si komplote perëndimore.

“Kjo ishte një tentativë për marrjen e dhunshme të institucioneve shtetërore të Republikës së Serbisë”, tha Vuçiç për TV Pink, një stacion televiziv pro-qeveritar, duke i përqeshur akuzat për parregullsi zgjedhore si “gënjeshtra” të krijuara nga kundërshtarët e tij politikë.

Nuk ka asnjë provë që qeveritë perëndimore nxitën protestat e javës së kaluar kundër Vuçiçit dhe asaj që kundërshtarët e tij besojnë se ishin zgjedhje të vjedhura në Beograd.

Protestat kundër zgjedhjeve vazhduan të hënën. Një demonstratë e udhëhequr nga studentët e universitetit tërhoqi vetëm një pjesëmarrje modeste, por bllokoi trafikun në një rrugë qendrore të Beogradit për në selinë e qeverisë.

Një raport të hënën e kaluar nga vëzhguesit e zgjedhjeve nga Organizata për Siguri dhe Bashkëpunim në Evropë tha se votuesve serbë iu është dhënë një zgjedhje e gjerë e kandidatëve dhe se “liria e shprehjes dhe e tubimit në përgjithësi respektohej”. Por, tha ai, partia qeverisëse kishte shijuar një “fushë loje të anuar” sepse “presioni mbi votuesit si dhe përfshirja vendimtare e presidentit dhe avantazhet sistematike të partisë në pushtet minuan procesin zgjedhor në përgjithësi”.

Partia Progresive Serbe në pushtet e Vuçiq mundi opozitën në votimin parlamentar të këtij muaji, por rezultoi më pak mirë në zgjedhjet për Këshillin Bashkiak të Beogradit, duke arritur një fitore të ngushtë që opozita ia atribuoi votuesve të cilët thonë se ishin transportuar ilegalisht në kryeqytet nga vende të tjera të vendit dhe nga Kosova e Bosnja fqinje.

Ndërsa pranoi humbjen në votimin e Parlamenti të ri, opozita u zotua të përmbysë atë që e sheh si një rezultat të manipuluar në zgjedhjet komunale të Beogradit dhe ka organizuar protesta të përditshme në rrugë gjatë javës së kaluar.
Vendet perëndimore, të kujdesshme për djegien e urave me Vuçiq, kanë qenë të heshtura në kritikat e tyre ndaj zgjedhjeve.

Ambasadori i SHBA-së në Serbi, Christopher R. Hill, javën e kaluar i bëri thirrje vendit të adresojë “mangësitë” në sistemin zgjedhor, por theksoi se “qeveria e SHBA-së pret të vazhdojë punën tonë me qeverinë serbe” dhe ta sjellë atë “më të plotë në familjen e kombeve perëndimore”.
Serbia ka aplikuar për anëtarësim në Bashkimin Evropian në vitin 2009, por aplikimi i saj ka ngecur prej vitesh.

Ka pasur një presion në rritje nga Perëndimi ndaj Vuçiç për të zgjedhur një anë që nga fillimi i pushtimit të plotë të Rusisë në Ukrainë në shkurt të vitit të kaluar.

Vuçiq dënoi pushtimin rus të Ukrainës, por ka refuzuar t’i bashkohet sanksioneve evropiane ndaj Rusisë dhe ka treguar vetëm interes të duhur për të zgjidhur një mosmarrëveshje të gjatë mbi statusin e Kosovës. Kosova, e banuar kryesisht nga shqiptarët etnikë, ndërpreu lidhjet e saj me Serbinë pas një fushate bombardimi të NATO-s në vitin 1999 kundër Beogradit dhe qyteteve të tjera që la edhe shumë serbë pro-evropianë të dyshojnë thellësisht për qëllimet e Perëndimit.

Armiqësia është zbutur ngadalë midis Serbisë dhe Perëndimit, i cili fajësoi Kosovën, jo Vuçiqin, për përkeqësimin e tensioneve pas një shpërthimi të dhunës në zonat kryesisht serbe të veriut të Kosovës në shtator. Ky qëndrim çoi në akuza për “zbutje” të Beogradit nga politikanët dhe komentuesit evropianë, të cilët e shohin Vuçiq si kërcënimin kryesor për paqen në Ballkan.

Në vend që t’i jepet Vuçiqit më shumë liri për t’u shkëputur nga forcat nacionaliste serbe të linjës së ashpër, të lidhura ngushtë me Rusinë, siç kishte shpresuar Uashingtoni, zgjedhjet e fundit duket se vetëm e kanë shtyrë atë më afër Moskës.
Pas përleshjeve në Beograd të dielën në mbrëmje, kryeministrja e Serbisë Ana Brnabiq, një aleate e ngushtë e Vuçiç, falënderoi forcat ruse të sigurisë për ndarjen e informacionit që tregonte për një dorë perëndimore në protestat e opozitës.

“Ndoshta nuk do të jetë e popullarizuar me ata nga Perëndimi, por ndihem veçanërisht sonte se është e rëndësishme të ngrihemi në mbrojtje të Serbisë dhe të falënderojmë shërbimet ruse të sigurisë që e patën atë informacion dhe e ndanë atë me ne”, tha Brnabic./The Geopost/