Nacionalisti Simion kryeson në ripërsëritjen e zgjedhjeve rumune – sondazhet e daljes

Gjashtë muaj pas përpjekjes së parë, e cila përfundoi me skandal dhe konfuzion, rumunët mbajtën zgjedhje të reja presidenciale.

Sipas sondazheve, kandidati i krahut të djathtë George Simion ishte në vendin e parë me rreth 30% të votave, i ndjekur nga dy centristë – kryetari i bashkisë së Bukureshtit Nicusor Dan dhe Crin Antonescu, një liberal që përfaqëson koalicionin qeverisës të Social Demokratëve dhe Liberalëve Kombëtarë.

Zgjedhjet e 24 nëntorit u fituan nga një i huaj radikal me prirje mistike, Calin Georgescu, por rezultati u anulua për shkak të akuzave për mashtrim zgjedhor dhe ndërhyrje ruse.

Meqenëse asnjë kandidat nuk pritet të marrë më shumë se 50% të votave në zgjedhjet e përsëritura, pritet një balotazh midis dy kandidatëve kryesorë më 18 maj.

Pasi u mbyllën qendrat e votimit, Simion falënderoi ata që kishin votuar për të. “Ishte një akt guximi, besimi dhe solidariteti”, tha ai në një mesazh të regjistruar.

Në shkurt, zëvendëspresidenti i SHBA-së J.D. Vance mbështeti fuqimisht që Rumania të anulonte zgjedhjet, duke tronditur establishmentin politik të Rumanisë, i cili mbështetet shumë në marrëdhënien e tij të veçantë me Shtetet e Bashkuara. Megjithatë, Georgescu u përjashtua nga pjesëmarrja në rizgjedhje.

“Këto zgjedhje nuk kanë të bëjnë me një kandidat apo një tjetër, por me çdo rumun që është gënjyer, injoruar dhe poshtëruar, por që ende ka forcën të besojë dhe të mbrojë identitetin dhe të drejtat tona”, shkroi Simion në X të premten.

Rezultati pritet me padurim në kryeqytetet evropiane, Uashington, Kiev dhe Moskë. Rumania është një rrugë e rëndësishme tranziti për sistemet e armëve dhe municionet në Ukrainë. Vendi ka një mburojë mbrojtëse nga raketat amerikane në Deveselu dhe tre baza të mëdha ajrore nga të cilat NATO kryen misione policimi ajror në kufirin midis Ukrainës dhe Moldavisë dhe përtej Detit të Zi.

Ukraina eksporton 70% të drithërave të saj në Stamboll nëpërmjet bregdetit të Detit të Zi dhe ujërave territoriale rumune. Marina Rumune po çminon këto ujëra dhe Forcat Ajrore Rumune po trajnojnë pilotë ukrainas për të operuar avionë F-16. Administrata Trump aktualisht po rishqyrton angazhimin e saj ndaj Rumanisë. Një marrëveshje për heqjen e vizave u ndërpre papritur në prag të zgjedhjeve.

«Harrojeni çdo ndihmë të mëtejshme për Ukrainën nëse Simion bëhet president», thotë George Scutaru, një ekspert sigurie në Qendrën e Strategjisë së Re në Bukuresht. Si kreu i Këshillit të Sigurisë Kombëtare, Presidenti mund të vërë veton ndaj çdo vendimi dhe ka ndikim të fortë në politikën e sigurisë. Megjithatë, Scutaru është “optimist i kujdesshëm” se njëri nga centristët do të fitojë zgjedhjet e balotazhit.

Pakënaqësia publike për ndihmën financiare rumune për refugjatët ukrainas ishte një temë qendrore në fushatën zgjedhore të Simionit, megjithëse ai mohon të jetë pro-rus.

Në një pasdite të nxehtë maji, vizitorët mbushin kopshtet e Pallatit Kotroceni, rezidencës presidenciale në Bukureshtin perëndimor. Vendimi i Presidentit të përkohshëm Ilie Bolojan për të hapur ndërtesat dhe kopshtet për publikun është pritur mirë nga vizitorët.

Irisat e bardha dhe të purpurta mbushin shtigjet poshtë pemëve të vjetra të gështenjës së kalit në lulëzim të plotë. Një bandë ushtarake marshon midis shtretërve të manushaqeve dhe vjollcave. Pallati është një ish-manastir që u rindërtua në shekullin e 17-të dhe u bë selia e familjes mbretërore rumune në shekullin e 19-të.

«Nuk mund ta imagjinoj dot Simionin këtu…» më thotë Ionuti, një shkrimtar satirik, pranë një ujëvare të zbukuruar, duke parë muret e pallatit. Ai votoi për Simion në raundin e parë të zgjedhjeve nëntorin e kaluar, i zemëruar për vonesat e vazhdueshme në anëtarësimin e plotë të Rumanisë në zonën e tregtisë së lirë Shengen. Dhe nga frustrimi me presidentin në largim të Rumanisë, Klaus Iohannis.

Por më 1 janar, Rumania më në fund iu bashkua zonës Shengen dhe Iohannis dha dorëheqjen po atë muaj. «Rumunët janë më pak të zemëruar tani», beson ai. Ai i ka thënë vajzës së tij se do të votojë për Nicusor Danin në këto zgjedhje, por ende nuk ka vendosur.

Ana, një konsulente menaxhimi që ecën nëpër kopshtet e pallatit me familjen e saj, gjithashtu mbështet Nicusor Danin. «Dua të votoj si për vazhdimësinë ashtu edhe për ndryshimin», thotë ajo. “Vazhdimësia në marrëdhëniet e Rumanisë me Evropën, por edhe ndryshimi kur bëhet fjalë për korrupsionin. Ne të rinjtë nuk kemi më asnjë lidhje me partitë e vjetra” – diçka që Nicusor Dan e ka të përbashkët me Simion.

Shumë veta në diasporën e madhe rumune – një milion janë votues të regjistruar – kanë hedhur tashmë votat e tyre, veçanërisht në Spanjë, Itali, Gjermani dhe Mbretërinë e Bashkuar. Ata janë të padukshëm në sondazhet e opinionit dhe mund të ndikojnë lehtësisht në rezultatin përfundimtar./BBC/