Avionë luftarakë gjermanë dhe rumunë u ngritën në ajër më 25 nëntor për të ndjekur të fundit nga një seri inkurisionesh me dron në hapësirën ajrore të Rumanisë, ndërsa Rusia vazhdon të sulmojë objektiva pikërisht përtej lumit Danub në Ukrainën fqinje.
Dy dronë hynë në hapësirën ajrore të vendit anëtar të NATO-s dhe gjashtë u raportuan në Moldavi, ku njëri ra mbi çatinë e një ndërtese, por nuk shpërtheu. Kjo pason një incident javën e kaluar kur një dron rus goditi një cisternë turke të GPL-së (Gazit të Lëngshëm të Naftës) të ankoruar në anën ukrainase të lumit.
“Ne e konsiderojmë veten disi pjesë të luftës,” i tha Tudor Cernega, kryebashkiaku i fshatit Ceatalchioi, Shërbimit Rumun të RFE/RL. “Nëse anija do të kishte shpërthyer, i gjithë fshati do të ishte zhdukur.”
Banorët e fshatit dhe vendbanimit aty pranë, Plauru, i cili gjithashtu është nën administrimin e tij, u evakuan përkohësisht pas shpërthimit dhe zjarrit që pasoi.
“Njerëzit nuk po vijnë më për të vizituar të afërmit e tyre. Janë tepër të frikësuar. Njerëzit e kanë kuptuar rrezikun: nëse një dron do të kishte rënë mbi një shtëpi – Zoti na ruajt – do të kishte vrarë një person apo dy,” tha Cernega.
Koha për Evakuim?
Një banore tha se familja e saj do të konsideronte largimin përgjithmonë nëse situata përkeqësohej.
“Nëse bombardimet përshkallëzohen, mendoj se mund të largohemi,” tha Daniela Tanase, 48 vjeçe.
“Këtu kanë ndodhur shpërthime, pikërisht para shtëpisë sonë.”
Tanase tha se ishte më keq gjatë natës, duke përshkruar se si ata shikonin dritat kërkuese ukrainase duke skanuar qiellin për dronë gjatë alarmeve.
Një tjetër fshatar, Gheorghe Puflea, mekanik i dalë në pension, 73 vjeç, tha se nuk mund të flinte pasi ishte zgjuar nga dronët.
“Unë mund të largohesha në çdo moment, por çfarë do të bëja me kafshët? A duhet t’i lë këtu?” pyeti ai, ndërsa shpërndante ushqim për pulat e tij. Ai ka edhe derra, një kalë, një dem dhe një qen.
“Në fund të fundit, kafshët janë mësuar me dronët,” tha ai, duke shtuar se në fillim ishin kapur nga paniku nga shpërthimet në Ukrainë. Sa për veten e tij, ai tha se nuk kishte frikë. “Jemi mirë tani për tani. Kemi ende ushtrinë e NATO-s këtu që na mbron.”
Plauru ndodhet vetëm 300 metra matanë lumit nga porti ukrainas i Izmailit, ku u sulmua cisterna turke. Në vitin 2023, Ushtria Rumune ndërtoi strehimore kundërajrore në fshat.
Vetëm në javën e fundit ka pasur inkurisione të dronëve në zonë tri herë. Më 25 nëntor, banorët u paralajmëruan të strehoheshin pasi lufta kërcënoi – edhe një herë – të përhapej në territorin e NATO-s.
Rumania ka legjislacion në fuqi që i mundëson të rrëzojë dronët gjatë kohës së paqes nëse rrezikohen jetët ose pronat, por ende nuk e ka përdorur atë. Ministri i Mbrojtjes, Ionut Mosteanu, tha më 25 nëntor se pilotët gjermanë gjithashtu kishin marrë leje për të qëlluar.
“Shumë ka të ngjarë, duke analizuar dëmet potenciale kolaterale që mund të shkaktonin duke qëlluar me armë mbi territorin rumun, ata zgjodhën të mos angazhoheshin. Ky është supozimi im,” shtoi ai.
Në Moldavi, policia publikoi një fotografi të dronit që ra në çatinë e një ndërtese në një pemishte.
Droni i ngjan tipit Shahed që përdoret gjerësisht nga Rusia dhe ka shkronjën Z – një simbol i përdorur shpesh nga ushtria ruse në pushtimin e saj në shkallë të plotë të Ukrainës që zgjat prej gati 4 vjetësh – të lyer në bishtin e tij.
Policia tha se nuk ishte e qartë nëse droni kishte një ngarkesë shpërthyese dhe kishte evakuuar banorët vendas. Ministria e Punëve të Jashtme e Moldavisë tha se do të thërriste ambasadorin rus për një shpjegim.
Më vonë u raportua se një fragment droni ra në oborrin e një ndërtese banimi në Puiesti, një qytet në Rumaninë lindore që është më shumë se 100 kilometra larg Ukrainës. Askush nuk u lëndua dhe Ministria e Mbrojtjes e vendit raportoi se droni nuk kishte një ngarkesë.
Inkurisionet e dronëve rusë mbi Rumani dhe Poloni, së bashku me avionët ushtarakë rusë që hynë në hapësirën ajrore të Estonisë, kanë çuar në nisjen e iniciativës së NATO-s, Eastern Sentry (Rojtari Lindor), për të forcuar mbrojtjen ajrore.
Ndërkohë, ekzekutivi i Bashkimit Evropian miratoi muajin e kaluar një udhërrëfyes pesëvjeçar të mbrojtjes që përmban plane për një “mur me dronë” që do të jetë plotësisht funksional deri në fund të vitit 2027.
Incidentet e fundit me dronë në Moldavi dhe Rumani erdhën në mes të një sulmi tjetër masiv ajror rus mbi Ukrainën. Të paktën gjashtë persona u raportuan të vrarë në Kiev dhe 13 të plagosur./Rferl/

Rusia dhe lufta hibride: Propaganda, dezinformimi dhe sulmet kibernetike
Demokracia triumfoi në Hungari, Vuçiqi në frikë nga ndryshimet që po vijnë
Portal Novosti shpërndan propagandë: Marrëveshja mediatike shpallet “pakt kundër serbëve”
Zgjedhjet lokale në Serbi: Vuçiq i dobësuar, alternativa ende nuk ekziston
Analizë: Beteja për Hormuzin dhe “Prosperity Guardian”
Mediumi serb manipulon për ushtarët amerikanë të KFOR-it: Nga interesi për ortodoksinë në pranim të fesë