Dy hijet mbi shekullin XXI: Inteligjenca artificiale dhe lufta bërthamore

Një raport i ri i publikuar në revistën shkencore “The Lancet” identifikon 17 kërcënime katastrofike për njerëzimin, duke përfshirë përdorimin keqdashës të inteligjencës artificiale, konfliktin bërthamor, pandemitë dhe ndryshimet klimatike. Studiuesit u bëjnë thirrje udhëheqësve botërorë për veprime të koordinuara për të parandaluar skenarët më të rëndë.

Përdorimi keqdashës i inteligjencës artificiale (IA) dhe një konflikt bërthamor janë identifikuar si dy nga kërcënimet që mund të çojnë në zhdukjen e njerëzimit deri në vitin 2100, sipas një raporti të ri të publikuar në revistën shkencore “The Lancet”, raporton NewsSky.

Raporti, i hartuar nga Komisioni i Lancet-it për Kërcënimet Globale ndaj Shëndetit në Shekullin XXI, identifikon gjithsej 17 kërcënime katastrofike, të cilat përfshijnë teknologjinë, konfliktet, sëmundjet, kushtet sociale dhe ekonomike, si dhe ndryshimet mjedisore.

Përveç dy rreziqeve potenciale të zhdukjes së njerëzimit, studiuesit kanë identifikuar edhe 15 kërcënime të tjera madhore për shëndetin dhe mirëqenien e popullsisë globale.

Në mesin e tyre janë ndotja e ajrit, ndryshimet klimatike, pandemitë natyrore, përdorimi i lartë i alkoolit, pirja e duhanit, obeziteti dhe problemet e shëndetit mendor.

Lista përfshin gjithashtu rezistencën antimikrobike, kequshqyerjen e fëmijëve, konfliktet konvencionale, rënien e ndihmës ndërkombëtare, tensionin e lartë të gjakut, pabarazinë e të ardhurave, nivelin e ulët të arsimimit dhe plakjen e pashëndetshme.

Sipas studiuesve, këto rreziqe janë të ndërlidhura dhe mund të përforcojnë njëra-tjetrën, duke e bërë më të vështirë parandalimin e pasojave të tyre nëse nuk ndërmerren masa në kohë.

Raporti u hartua me kontributin e 35 ekspertëve nga fusha të ndryshme, përfshirë shëndetësinë, ekonominë, sigurinë, qeverisjen dhe teknologjinë.

Autorët shqyrtuan qindra rreziqe të mundshme, duke u mbështetur në dëshmi historike dhe analiza të reja të rrezikut që mbulojnë 204 vende dhe territore, të realizuara nga Instituti për Metrikat dhe Vlerësimin e Shëndetit (IHME) në Universitetin e Uashingtonit.

Bashkëkryetari i komisionit, profesori Christopher JL Murray, drejtor i IHME-së, tha se një nga përfundimet kryesore të raportit është se njerëzimi ende ka mundësi të ndërhyjë për të kufizuar rreziqet.

“Zbulimi i habitshëm nuk është vetëm shkalla e këtyre kërcënimeve, por edhe fakti që njerëzimi ende ka mundësinë për të vepruar”, deklaroi Murray.

Ai paralajmëroi se vendimet e marra nga udhëheqësit e sotëm do të ndikojnë drejtpërdrejt në shëndetin dhe mirëqenien e brezave të ardhshëm.

Sipas tij, shtyrja e masave parandaluese mund të rrisë kostot dhe pasojat në të ardhmen, duke e bërë më të vështirë përballimin e kërcënimeve.

Identifikimi i inteligjencës artificiale dhe konfliktit bërthamor si rreziqe potenciale për zhdukjen e njerëzimit e vendos zhvillimin teknologjik dhe sigurinë ndërkombëtare në qendër të debatit për të ardhmen.

Përdorimi keqdashës i IA-së paraqet shqetësime për shkak të mundësisë që teknologjia të shfrytëzohet në mënyra që rrisin rreziqet për sigurinë njerëzore. Ndërkaq, një konflikt bërthamor mund të shkaktojë pasoja shkatërruese përtej vendeve të përfshira drejtpërdrejt në luftë.

Megjithatë, raporti i trajton këto si rreziqe potenciale katastrofike dhe nuk nënkupton se zhdukja e njerëzimit deri në fund të këtij shekulli është e pashmangshme.

Studiuesit theksojnë rëndësinë e masave parandaluese dhe të bashkëpunimit ndërkombëtar për të ulur mundësinë e skenarëve të tillë.

Autorët e raportit u bëjnë thirrje qeverive dhe udhëheqësve botërorë që t’i trajtojnë kërcënimet në mënyrë të koordinuar, duke shmangur qasjet e izoluara që përqendrohen vetëm në një problem.

Sipas tyre, vendimet në sektorët e shëndetësisë, financave, klimës, mbrojtjes dhe sigurisë do të përcaktojnë shkallën në të cilën brezat e ardhshëm do të përballen me sëmundje të parandalueshme, vdekje të parakohshme dhe kriza globale.

Ndër masat e rekomanduara janë forcimi i sistemeve shëndetësore, rritja e investimeve në inovacionin teknologjik dhe bashkëpunimi ndërmjet institucioneve për parandalimin dhe menaxhimin e rreziqeve.

Gjetjet e raportit pritet të diskutohen edhe në Samitin Botëror të Shëndetit, i cili mbahet për tri ditë në Berlin të Gjermanisë.

Mesazhi kryesor i studiuesve është se, megjithëse kërcënimet janë të shumta dhe të ndërlidhura, vendimet e marra sot mund të ndikojnë në kufizimin e pasojave të tyre për njerëzimin gjatë dekadave të ardhshme.

The GeoPost