Si e deformuan mediat serbe protestën në Prishtinë

Aktgjykimi i Gjykatës së Hagës ndaj ish-krerëve të UÇK-së shkaktoi revoltë të fuqishme në Kosovë, ku opinioni publik e përjetoi vendimin si padrejtësi ndaj njerëzve që janë përfaqësues të luftës për çlirim. Mijëra qytetarë kanë dalë në rrugë gjatë ditëve të fundit në shenjë mbështetjeje për Hashim Thaçin, Kadri Veselin, Jakup Krasniqin dhe Rexhep Selimin, ndërsa pas shpalljes së aktgjykimit protestat vazhduan në Prishtinë.

Megjithatë, mënyra se si disa media serbe raportuan për këto zhvillime tregon një dallim të madh mes arsyes për të cilën u mbajtën protestat dhe imazhit që iu përcoll publikut në Serbi.

Ndërsa në një pjesë të raportimeve flitet për pakënaqësinë me aktgjykimin, të tjerat e zhvendosin pothuajse tërësisht fokusin te incidentet, gurët, policia dhe mesazhet fyese, ndërsa titujt më ekstremë tabloideskë i paraqesin protestat si “egërsim kolektiv të shqiptarëve”.

Aktgjykimi i 16 shtatorit shkaktoi reagime të fuqishme në Prishtinë dhe në mbarë Kosovën. Thaçi u dënua me 25 vjet burgim, Jakup Krasniqi me 25, Kadri Veseli me 18, ndërsa Rexhep Selimi me 13 vjet për krime lufte.

Aktgjykimi shkaktoi protesta në Prishtinë dhe Hagë, ndërsa mbështetësit e ish-krerëve të UÇK-së e dënuan publikisht vendimin si të padrejtë.

Pikërisht ndjenja e padrejtësisë përbën çelësin për të kuptuar atë që ndodhi në rrugët e Prishtinës.

Njerëzit nuk dolën në protestë sepse dëshironin përplasje me policinë apo EULEX-in. Protesta ishte reagim ndaj aktgjykimit.

Gjatë tubimeve pati incidente dhe ato duhet të paraqiten qartë. Por mënyra se si disa media në Serbi zgjodhën t’i paraqesin ato hapi pyetjen nëse po raportohet për një protestë konkrete apo nëse protesta po përdoret për një mesazh më të gjerë politik dhe etnik.

Analizë

RT Balkan: aktgjykimi përmes historisë së viktimave serbe

Portali RT Balkan publikoi një tekst me titullin “Paradoksi i Hagës: Thaçi dënohet për krime ndaj shqiptarëve, ndërsa vrasjet e serbëve mbeten në hije”.

Në tekst flitet në detaje për krimet e pretenduara për të cilat janë dënuar ish-krerët e UÇK-së, por këndi kryesor i shkrimit është çështja e pozitës së viktimave serbe dhe joshqiptare.

RT Balkan thekson veçanërisht se në mesin e viktimave ishin serbë dhe joshqiptarë të tjerë, paraqet të dhëna për vrasjet dhe krimet e tjera dhe kritikon atë që autori e sheh si lënien në hije të viktimave serbe në narrativën publike për luftën në Kosovë.

Në vend që fillimisht të shpjegohet se një pjesë e opinionit publik në Kosovë e përjetoi aktgjykimin si padrejtësi dhe se pikërisht për këtë arsye doli në rrugë, lexuesit i ofrohet një rrëfim se viktimat serbe edhe një herë kanë mbetur në hije.

Kjo krijon një perceptim krejtësisht tjetër të ngjarjes.

Večernje novosti: “egërsimi i ri i shqiptarëve”

Një qasje edhe më e ashpër pati Večernje novosti.

Portali i paralajmëroi protestat me titullin:

“TENSIONE NË SHTETIN E RREMË: Policia e Kurtit në gatishmëri, pritet egërsim i ri i shqiptarëve për shkak të aktgjykimit ndaj kriminelëve të UÇK-së”.

Vetë titulli e përcakton mënyrën se si lexuesi duhet ta shohë ngjarjen.

Kosova quhet “shtet i rremë”, ndërsa protesta e pritshme nuk përshkruhet si një tubim i ri i qytetarëve të pakënaqur me aktgjykimin, por si “egërsim i shqiptarëve”.

Një titull i tillë e vendos në plan të dytë arsyen për të cilën u mbajt protesta.

Aktgjykimi, të cilin opinioni publik në Kosovë e përjetoi si padrejtësi, shndërrohet vetëm në një pretekst për një rrëfim mbi “egërsimin” e pretenduar.

RTS dhe Tanjug: protesta përmes prizmit të incidenteve

RTS dhe Tanjug i paraqitën zhvillimet disi ndryshe. Në raportimet e tyre përmenden tubimet e qytetarëve, flamujt e UÇK-së dhe Shqipërisë, prania e shtuar e policisë, gurët, mjetet piroteknike dhe incidentet para EULEX-it dhe Qeverisë së Kosovës.

Megjithatë, RTS njëkohësisht pasqyron edhe prapavijën politike të protestës.

Në raportime thuhet se protestuesit kërkonin reagim nga institucionet e Kosovës dhe se pakënaqësinë e shprehnin për shkak të aktgjykimit që e konsiderojnë të padrejtë. Po ashtu janë regjistruar edhe thirrje që protesta të vazhdojë pa sulme ndaj policisë dhe institucioneve.

Për këtë arsye, raportimi i RTS-së është më kompleks se tekstet më tabloideske.

Megjithatë, kur në plan të parë vendosen policia, gurët dhe “trazirat”, ekziston rreziku që të humbet pyetja më e rëndësishme:

Pse dolën qytetarët në rrugë?

Përgjigjja është – për shkak të aktgjykimit.

Sputnik: nga protesta politike te pasqyra e sigurisë

Sputnik në raportimin e tij theksoi praninë e shtuar të policisë rreth ndërtesës së Qeverisë së Kosovës, grumbullimin e protestuesve, gurët, mjetet piroteknike dhe incidentin pranë EULEX-it.

Në këtë mënyrë, protesta paraqitet kryesisht si një ngjarje e sigurisë.

Në tekst i kushtohet shumë më tepër hapësirë asaj që ndodhte rreth institucioneve sesa emocioneve dhe arsyes politike për të cilën qytetarët u mblodhën.

Një qasje e tillë e ndryshon perspektivën.

Kur fillimisht lexohet se policia ka shtuar praninë, se janë përdorur gurë dhe se ka pasur incident pranë EULEX-it, protesta fillon të duket si kërcënim për sigurinë.

RTV: mesazhet fyese bëhen temë qendrore

RTV, duke transmetuar informacionet e Tanjugut, publikoi një tekst me titullin “Në Prishtinë vazhduan protestat, të tubuarit brohoritën mesazhe fyese në adresë të serbëve”.

Në tekst përmenden flamujt, mjetet piroteknike, tubimi i mbështetësve të UÇK-së dhe mesazhet fyese ndaj serbëve.

Po ashtu përmenden incidentet pranë EULEX-it dhe Qeverisë së Kosovës, përfshirë hedhjen e gurëve dhe shisheve dhe thyerjen e xhamave.

Këto ngjarje duhet patjetër të raportohen. Por kur mesazhet fyese ndaj serbëve veçohen si një nga përcaktuesit kryesorë të gjithë protestës, sërish zhvendoset fokusi nga arsyeja themelore e saj.

Protesta nuk u organizua për shkak të mesazheve kundër serbëve. Ajo u organizua për shkak të aktgjykimit.

Ky është një dallim me rëndësi të madhe për të kuptuar ngjarjen.

Alo: nga raportimi te stigmatizimi i hapur etnik

Shembulli më i theksuar është portali Alo.

Ai publikoi një tekst me titullin:

“Egërsirat shiptare shkatërruan ndërtesën e EULEX-it, policia madje i ndihmoi, ndërsa BE-ja hesht si e gozhduar!”

Vetë titulli tregon qartë kornizën e zgjedhur.

Në vend të “protestues”, “pjesëmarrës në protestë” apo “qytetarë të pakënaqur me aktgjykimin”, përdoren shprehjet “egërsirat shiptare”.

Në tekst shfaqet edhe shprehja “banda shiptare”, ndërsa thuhet se protestuesit gjuajtën me gurë dhe shishe drejt EULEX-it dhe se u dëmtuan objektet.

Edhe më e rëndësishmja, vetë teksti konfirmon se njerëzit u mblodhën për shkak të pakënaqësisë me aktgjykimet ndaj ish-krerëve të UÇK-së.

/The Geopost/