Kush po e “mbron” Kosovën në Republika Srpska dhe nga çfarë kërcënimesh?

Shoqata e sapoformuar e qytetarëve “Lëvizja për Mbrojtjen e Kosovës në Republika Srpska” është prezantuar në Banjallukë, e mbështetur nga qarqe që prej vitesh promovojnë narrativa nacionaliste dhe kontestojnë realitetin politik të njohur ndërkombëtarisht në Ballkanin Perëndimor.

Deisa themeluesit e saj pretendojnë se qëllimi i tyre është “bashkimi i popullit serb në mbrojtje të Kosovës”, mbetet e paqartë se nga kush po “mbrohet” Kosova dhe cili është qëllimi i vërtetë i një organizate të formuar qindra kilometra larg Kosovës.

Në krye të kësaj baze ekstremiste ndodhet prifti i Kishës Ortodokse Serbe, Darko Gjogo, një fakt ky që zhvesh sërish rolin e strukturave kishtare si një vegël politike në shërbim të ideologjisë së Serbisë së Madhe. Gjogo ka paralajmëruar hapur zbatimin e matricës agresive të Beogradit në Bosnjë dhe Hercegovinë, duke deklaruar se Republika Srpska mund të mbijetojë vetëm mbi “bazat anakronike dhe mitomane të Vidovdanit” – gjë që përbën një “shuplakë” direkte ndaj vlerave moderne demokratike dhe progresit civilizues.

Radikalizmi i tij ka rrënjë të thella familjare. Darko Gjogo është i biri i propaganduesit famëkeq të kohës së luftës, Risto Gjogo, i cili ishte dora e djathtë e kriminelit të dënuar të luftës, Radovan Karaxhiq.

Gjatë viteve të 90-ta, përmes TV Pale, Risto Gjogo orkestroi dehumanizimin më monstruoz dhe shpërndau gënjeshtra të tipit fashist për myslimanët boshnjakë – siç ishte trillimi i çuditshëm se fëmijët serbë po u hidheshin luanëve në kopshtin zoologjik të Sarajevës. Raportet e ekspertëve për Tribunalin Ndërkombëtar Penal për ish-Jugosllavinë (ICTY) kanë përcaktuar qartë se veprimtaria e Gjogos së vjetër ishte një mjet kyç për nxitjen e urrejtjes etnike dhe përgatitjen e terrenit për gjenocid.

Në mesin e anëtarëve dhe promovuesve të shquar të lëvizjes është edhe historiani Millosh Koviq, i njohur për qëndrimet e tij revizioniste dhe mbrojtjen publike të disa politikave të viteve të 90-ta. Përgjatë viteve, Koviq ka kontestuar vendimet dhe konkluzionet e gjykatave ndërkombëtare lidhur me luftërat në hapësirën e ish-Jugosllavisë, gjë që e ka bërë atë shpesh shënjestër të kritikave nga organizatat për të drejtat e njeriut dhe një pjesë e komunitetit akademik.

Koviq, i cili përdor mitet kombëtare (“Besëlidhjen e Kosovës”) për të mobilizuar masat, për një kohë të gjatë e kishte të ndaluar hyrjen në Bosnjë dhe Hercegovinë për shkak të radikalizmit të tij dhe kërcënimit që përbënte për sigurinë. Edhe pse ky status iu anulua me ardhjen e pushtetit të ri në Bosnjë dhe Hercegovinë, vetëm pak muaj më parë Koviq u shpall zyrtarisht kërcënim për rendin publik dhe sigurinë e brendshme në Republikën e Kroacisë, ku i është ndaluar hyrja.

Mbështetje kësaj nisme i ka dhënë edhe Sllobodan Samarxhiq, ish-ministër për Kosovën në qeverinë e Vojisllav Koshtunicës, i cili prej vitesh kundërshton përpjekjet evropiane për normalizimin e marrëdhënieve midis Beogradit dhe Prishtinës. Thirrja e tij për krijimin e një “fronti të unifikuar për mbrojtjen e Kosovës” mund të interpretohet si vazhdimësi e politikës së konfrontimit në vend të dialogut.

Raporte të shumta ndërkombëtare e kanë cituar punën e tij si një shembull të instrumentalizimit të mediave për të nxitur nacionalizmin, urrejtjen dhe dehumanizimin e popullatës josërbe.

Në një kohë kur Bashkimi Evropian dhe partnerët perëndimorë insistojnë në bashkëpunimin rajonal, pajtimin dhe integrimet evropiane, themelimi i organizatave që marrin energji politike nga çështjet e pazgjidhura të së kaluarës ngre një dilemë: a është qëllimi i tyre shqetësimi i vërtetë për qytetarët, apo ruajtja e narativave që e mbajnë rajonin të bllokuar në konfliktet e shekullit të kaluar?

Prandaj, shtrohet pyetja: a ka nevojë Ballkani sot për një tjetër “mbrojtje të Kosovës”, apo për më shumë nisma që do të kontribuojnë në stabilitetin, vlerat demokratike dhe të ardhmen evropiane të rajonit?

The GeoPost