Kosova sërish në qarkullimin politik: Si Moska dhe Beogradi në mënyrë të sinkronizuar po e ngrohin konfliktin e vjetër

Në gjysmën e dytë të prillit 2026, çështja e Kosovës është rikthyer sërish në qendër të zhvillimeve rajonale, jo vetëm si temë diplomatike, por si instrument politik për interesa të shumëfishta. Një valë e re përshkallëzimi informativ, që lidhet me Beogradin, Moskën dhe aleatët e tyre në rajon, po shihet si përpjekje për të përdorur Kosovën si mjet destabilizimi dhe mobilizimi politik.

Dimensioni i parë i këtij zhvillimi është ai malazez. Më 16 prill, politikani malazez Milan Knezheviq paralajmëroi nisjen e një fushate për revokimin e njohjes së Kosovës nga Mali i Zi, duke propozuar që procesi të kalojë fillimisht përmes këshillave lokale, më pas në parlament dhe në fund përmes një fushate publike. Ai tha se do të kërkojë edhe mbështetjen e Kishës Ortodokse Serbe.

Kjo nismë lidhet me rikthimin e temave identitare dhe konfliktuale në Mal të Zi, pas largimit të DNP-së nga koalicioni qeverisës. Pas debateve për flamurin serb, statusin e gjuhës serbe dhe shtetësinë e dyfishtë, tani fokusi është zhvendosur te Kosova.

Analistët e lexojnë këtë si përpjekje për të zhvendosur vëmendjen e Podgoricës nga agjenda e reformave dhe integrimit evropian, në një kohë kur Brukseli po kërkon përqendrim maksimal në sundimin e ligjit dhe përmbylljen e kapitujve negociues. Edhe nëse njohja e vitit 2008 nuk rishikohet, vetë hapja e debatit shihet si mjet për të turbulluar kursin evropian të Malit të Zi — një objektiv që përputhet me interesat ruse.

Paralelisht, Moska ka riaktivizuar çështjen e Kosovës në diskursin e saj më të gjerë anti-perëndimor. Ministri i Jashtëm rus Sergey Lavrov e ka përdorur sërish Kosovën për të mbështetur narrativën se Perëndimi po ushtron presion ndaj Serbisë dhe se çështja e Kosovës përfaqëson dëshmi të “standardeve të dyfishta”.

Në hapësirën pro-ruse informative, është rikthyer edhe narrativa e “precedentit të Kosovës”, e përdorur për të legjitimuar pretendimet ruse për territoret e pushtuara në Ukrainë. Në këtë kuadër, në një tekst të përbashkët të Dmitry Medvedev dhe Viktor Medvedchuk, është cituar edhe mendimi këshillimor i Gjykatës Ndërkombëtare të Drejtësisë për Kosovën, për të ndërtuar paralele me Krimenë dhe territoret e pushtuara ukrainase.

Kjo tregon se për Kremlinin, Kosova nuk është vetëm çështje ballkanike, por edhe instrument revizionist në betejën më të gjerë kundër Perëndimit.

Ndërkohë, Beogradi po e përshtat këtë kornizë sipas interesave të veta të brendshme dhe rajonale. Presidenti serb Aleksandar Vuçiq ka intensifikuar retorikën për “kohë të vështira për Serbinë”, duke paralajmëruar sfida sigurie dhe duke paraqitur afrimin mes Kosovës, Shqipërisë dhe Kroacisë si një aleancë anti-serbe.

Kjo retorikë po lidhet edhe me mundësinë e zgjedhjeve të parakohshme në Serbi, të cilën Vuçiq e la të hapur pas konsultimeve politike të 2 prillit. Në këtë kontekst, Kosova shihet si temë e favorshme për mobilizimin e elektoratit, kombinimin e diskursit të sigurisë me narrativën anti-perëndimore dhe ndërtimin e imazhit të një lideri “nën presion”.

Sipas vlerësimeve, kjo i mundëson Vuçiqit të zhvendosë debatin publik nga korrupsioni, presioni ndaj mediave dhe tensionet e brendshme drejt “interesave kombëtare” dhe kërcënimeve të jashtme.

Në këtë sfond, pyetja nuk është më nëse Beogradi do ta përdorë çështjen e Kosovës për kalkulime politike, por deri ku mund të shkojë kjo strategji në rast të një cikli të ri zgjedhor.

Zhvillimet e fundit sugjerojnë se Kosova po përdoret gjithnjë e më shumë si instrument presioni nga aktorë të ndryshëm — nga Moska te Beogradi dhe aleatët e tyre në rajon, nga Podgorica në Banja Luka.

Për rajonin, ky shihet si sinjal shqetësues, pasi rikthen Kosovën jo si çështje për zgjidhje, por si konflikt të hapur që për disa aktorë mbetet politikisht i dobishëm të mos mbyllet. Në një kohë tensionesh globale dhe sfidash të brendshme në NATO e Bashkimin Evropian, kjo dinamikë mund të prodhojë pasoja më të gjera për stabilitetin e Ballkanit Perëndimor./CWBS