Pesë muaj pas heqjes së sanksioneve amerikane, Dodik mbetet i palëkundur nga Rusia

Sanksionet amerikane u hoqën, por narrativa pro-ruse mbeti e njëjtë.

Kjo tregohet nga një analizë e Radios Evropa e Lirë, bazuar në deklaratat që Milorad Dodik, kreu i partisë në pushtet në Republika Srpska, dha kryesisht për mediat ruse.

Në to, ai vlerëson Presidentin rus Vladimir Putin dhe kritikon ashpër Perëndimin.

Në pesë muajt e fundit, pas heqjes së sanksioneve amerikane , ai është shfaqur në media pranë Kremlinit, të tilla si RIA Novosti, Russia 24 dhe Russia 1, ku promovon pikëpamje të përafërta me Moskën.

Ai e përshkruan Rusinë si një “qytetërim të ri”, ndërsa akuzon Bashkimin Evropian për destabilizimin e Ballkanit, duke veçuar veçanërisht Gjermaninë.

Ai gjithashtu njofton një udhëtim në Rusi më 9 maj, Ditën e Fitores, ku pret të takohet me Putinin dhe Sergej Lavrovin, të cilët i quan “miq”.

Komisioni Evropian i tha jozyrtarisht Radios Evropa e Lirë se nuk u jep rëndësi deklaratave të Dodikut në mediat ruse, në të cilat ai kritikon Perëndimin dhe lavdëron Moskën.

Deklaratat e Dodikut: Për Rusinë, kundër BE-së

Në intervistat me median ruse, Dodik kryesisht e vlerësoi Putinin, mbështeti pushtimin rus të Ukrainës (duke përdorur eufemizmin e preferuar të Kremlinit “operacion ushtarak special”) dhe pretendoi se Perëndimi, i udhëhequr nga BE-ja, po punonte për të shpërbërë Rusinë.

Duke folur për RIA Novosti në fund të marsit, ai tha se “Perëndimi dhe BE-ja vazhdojnë të jenë destruktivë” dhe “demonstrojnë qëndrimin e tyre armiqësor” ndaj RS-së.

Ai theksoi gjithashtu se dëshiron që RS të lidhet me rrjetin serb të gazit përmes tubacionit të gazit Eastern Interconnection, duke marrë kështu gaz rus.

Në një intervistë me të njëjtën media në shkurt, ai deklaroi se Rusia ishte “e detyruar të angazhohej në një operacion ushtarak special”.

Pas kthimit nga një vizitë në Shtetet e Bashkuara në fillim të shkurtit, e para e tij që nga heqja e sanksioneve, Dodik tha se po vazhdonte bashkëpunimin “strategjik” me Rusinë. Ai bëri të njëjtën deklaratë në janar në Izrael, pas një takimi me ambasadorin rus atje.

Në një raport të janarit nga kanali televiziv rus “Russia One” në lidhje me festimin e Ditës së Republikës së Bosnjës dhe Hercegovinës, një festë që Gjykata Kushtetuese e Bosnjës dhe Hercegovinës e ka shpallur disa herë jokushtetuese, Dodik tha se Republika e Bosnjës dhe Hercegovinës “nuk do të heqë dorë nga sovraniteti i saj” për hir të anëtarësimit në BE.

Një intervistë në dhjetor me televizionin Russia 24 ishte e ngjashme. Në të, ai justifikoi pushtimin rus dhe akuzoi presidentin ukrainas Volodymyr Zelensky, pa prova, për pushtimin e territoreve të populluara nga rusët në Ukrainën lindore.

Më parë, ai i tha agjencisë TASS se BiH nuk do t’i bashkohej NATO-s sepse RS e kundërshton këtë dhe tha se vetëm bashkëpunimi i ripërtërirë me Rusinë “mund ta shpëtojë Evropën nga kolapsi”.

Nga ana tjetër, nga Moska vinin mesazhe se, pavarësisht afrimit me Uashingtonin, ata ende mbështesnin Dodikun dhe SNSD-në.

Kështu, zëdhënësja e Ministrisë së Punëve të Jashtme ruse, Maria Zakharova, në prag të zgjedhjeve të përsëritura të parakohshme presidenciale në RS në fillim të shkurtit, deklaroi se kjo ishte një fushatë nga Perëndimi “për të destabilizuar RS”.

Cila është strategjia e Dodikut?

Tanja Topić, një analiste politike nga Banja Luka, i thotë Radios Evropa e Lirë se Dodik po ndjek një politikë “të ulur në dy karrige”, duke u përpjekur të balancojë midis Moskës dhe Uashingtonit, ngjashëm me strategjinë e Presidentit serb Aleksandar Vuçiç.

Ajo thekson se Dodik ngadalë u tërhoq nga “përqafimi” i Rusisë pasi u hoqën sanksionet.

“Megjithatë, ai nuk i ka shpëtuar plotësisht atij përqafimi dhe sigurisht që nuk do ta bëjë, por do të përpiqet të mos rrezikojë vullnetin e mirë që SHBA-të gëzojnë aktualisht, por thjesht do të përpiqet të balancojë dhe të luajë me dy karrige”, beson ajo.

Topić kujton fazën kontradiktore të politikës së Dodikut – ndërsa ishte nën sanksione amerikane, ai kritikoi ashpër administratën e Joe Biden, ndërsa paralelisht, Republika Srpska ndau fonde të konsiderueshme për lobim me qëllim heqjen e tyre.

Në atë kohë, thotë Topić, ai përhapi “shumë hapur” narrativën pro-ruse që në një moment u bë dominuese në RS. Tani këto marrëdhënie janë “nën frena dore”, por janë ende të mira.

“Në këtë situatë, ekziston një hendek midis opinionit publik ndaj SHBA-së dhe asaj që udhëheqja politike e RS po na paraqet si një lloj axhende politike në këtë moment”, vlerëson ajo.

Që kur Donald Trump u bë president i SHBA-së, Dodik dhe bashkëpunëtorët e tij politikë e kanë lavdëruar rregullisht administratën aktuale në Uashington.

A pati kontakte të tjera me Rusinë?

Gjatë gjashtë muajve të fundit, kontaktet midis RS-së dhe Rusisë janë mbajtur kryesisht në nivelin e shkëmbimit kulturor dhe arsimor.

Zyrtari më i lartë i një subjekti që udhëtoi në Rusi gjatë asaj periudhe ishte Draga Mastilović, Ministre e Zhvillimit Shkencor dhe Teknologjik dhe Arsimit të Lartë të RS-së. Ai ishte në Moskë në mars për forumin “Rusia-Ballkani”.

Në dhjetor të vitit të kaluar, Željko Budimir, Ministri i Punëve të Brendshme të RS-së, u dekorua me medaljen “Pushkin” nga ambasadori rus në BiH, Igor Kalabuhov, një çmim i lartë rus në fushën e kulturës, artit dhe forcimit të miqësive midis popujve, i cili iu dha atij me dekret të Putinit.

Dy javë para heqjes së sanksioneve, në mesin e tetorit, një delegacion i Asamblesë Kombëtare të Republikës Srpska të udhëhequr nga Presidenti Nenad Stevandić, i cili ishte gjithashtu nën sanksione në atë kohë, vizitoi Asamblenë Legjislative të Shën Petersburgut.

Takime me Putinin, sanksione në Evropë

Vitet e fundit, Dodik është takuar më shpesh me Vladimir Putinin dhe kryeministrin hungarez Viktor Orban.

Ai u takua për herë të fundit me presidentin rus në Soçi në fillim të tetorit të vitit të kaluar, në margjinat e Klubit Ndërkombëtar të Diskutimit Valdai.

Ishte takimi i tyre i nëntë që nga shkurti i vitit 2022, kur Rusia pushtoi Ukrainën. Në atë kohë nuk u specifikua se në çfarë kapaciteti ishte Dodik, duke pasur parasysh se ai nuk kishte një pozicion në asnjë nivel qeveritar.

Dodik u shkarkua nga posti i tij si President i RS pas një vendimi përfundimtar nga Gjykata e BiH, i lëshuar për mosrespektim të vendimeve të Përfaqësuesit të Lartë.

Dhe ndërsa ai është i mirëpritur në vendin e Putinit, ai nuk është në disa vende evropiane.

Dodik ka qenë më parë nën sanksione nga Mbretëria e Bashkuar, ndërsa vitin e kaluar Gjermania, Austria, Lituania, Estonia dhe Sllovenia vendosën sanksione ndaj tij, prandaj atij iu ndalua hyrja në ato vende.

Parlamenti Evropian më parë kishte bërë thirrje që BE-ja të vendoste kolektivisht sanksione ndaj Dodikut, por këto përpjekje dështuan, pasi ato kërkonin mbështetje unanime nga të gjitha shtetet anëtare, gjë që Hungaria e kundërshtoi.

Më 30 mars, Këshilli i BE-së zgjati kornizën për masat kufizuese në lidhje me situatën në BiH për një vit shtesë.

Është një listë bosh në të cilën mund të shtohen emra sipas nevojës, por që prapëseprapë nuk përmban asnjë emër të vetëm.

Ky kuadër sanksionesh u miratua fillimisht nga BE-ja në mars të vitit 2011, për personat fizikë dhe juridikë, aktivitetet e të cilëve dëmtojnë sovranitetin, integritetin territorial, rendin kushtetues dhe personalitetin ndërkombëtar të BiH-së, kërcënojnë seriozisht situatën e sigurisë në vend ose dëmtojnë Marrëveshjen e Paqes së Dejtonit.

The Geopost