Akuza ndaj komisioneres së BE-së, Marta Kos, për bashkëpunim me UDB-në

Komisionerja e Bashkimit Evropian për Zgjerim, Marta Kos, po përballet me akuza të reja se në vitet 1980 ka bashkëpunuar me policinë sekrete jugosllave të njohur si UDB-ën.

Akuzat janë ngritur nga eurodeputetja sllovene Romana Tomc, e cila pretendon se ka siguruar dokumente të reja dhe i ka kërkuar Komisionit Evropian që të hapë një hetim për këtë çështje.

Pretendimet ndaj Kos nuk janë të reja. Ato u përmendën edhe gjatë seancës së konfirmimit të saj në Parlamentin Evropian në vitin 2024, por komisionerja i mohoi kategorikisht, duke i cilësuar si “gënjeshtra dhe dezinformim”.

Debati është rindezur së fundmi pas publikimit të një libri nga autori slloven Igor Omerza, i cili pretendon se dokumente arkivore sugjerojnë lidhje të mundshme të saj me shërbimet sekrete të ish-Jugosllavisë.

Megjithatë, Komisionit Evropian ka deklaruar se Kos ka kaluar një proces të plotë verifikimi dhe se emërimi i saj si komisionere është miratuar në mënyrë të rregullt nga Parlamenti Evropian.

Çështja është bërë edhe temë e debatit politik në Slovenia, veçanërisht në prag të zgjedhjeve në vend, ndërsa pritet që Kos të përballet me pyetje të reja në Parlamentin Evropian lidhur me këto akuza, raporton Politico.

Kush është Marta Kos?

Marta Kos mban postin e komisioneres së Bashkimit Evropian për Zgjerim që nga viti 2024, duke pasuar në këtë detyrë Oliver Varhelyi.

Gjatë karrierës së saj diplomatike, ajo ka shërbyer si ambasadore e Slovenia në disa vende, përfshirë Gjermaninë dhe Zvicrën. Pikërisht gjatë mandatit në Berlin, ajo u njoh me Ursula von der Leyen, e cila në atë kohë ishte ministre e Mbrojtjes e Gjermanisë.

Mandati i saj si ambasadore në Zvicër përfundoi në vitin 2020, kur ajo dha dorëheqje duke përmendur mospajtime me politikën e jashtme të qeverisë. Ajo konfirmoi gjithashtu se dorëheqja lidhej edhe me një mbikëqyrje të jashtëzakonshme mbi mënyrën se si drejtonte ambasadën në Bernë, pas ankesave të disa punonjësve për stilin e menaxhimit.

Përveç këtyre posteve, Kos ka shërbyer edhe si ambasadore e Sllovenisë në Letoni dhe në Lihtenshtajn.

Në politikën e brendshme sllovene, ajo ishte nënkryetare e partisë Lëvizja e Lirisë. Në vitin 2022 shpalli kandidaturën për presidente të vendit, por gjatë fushatës zgjedhore u tërhoq nga gara dhe më pas u largua edhe nga partia, duke deklaruar se “ajo nuk ishte më partia e saj”.

Kos njihet si diplomate me përvojë, lidere biznesi dhe eksperte e komunikimit strategjik. Ajo ka drejtuar gjithashtu kompani dhe organizata në fushën e trajnimit për lidership dhe menaxhim, si dhe është presidente e shoqatës së grave ONA VE.

Para se të hynte në diplomaci dhe biznes, Kos e nisi karrierën si gazetare në RTV Slovenia. Më pas punoi si korrespondente në Bonn për Deutsche Welle.

Ajo më vonë kaloi në administratën shtetërore, ku shërbeu si drejtoreshë e Zyrës për Marrëdhënie me Publikun dhe Media në qeverinë sllovene dhe si zëdhënëse e qeverisë.

Përveç karrierës profesionale, Kos ka pasur edhe një të kaluar në sportin elitar, duke qenë pjesë e përfaqësueses së notit të Sllovenisë dhe të ish-Jugosllavisë.

Gjatë karrierës së saj ka marrë disa çmime dhe vlerësime, përfshirë Çmimin e Studentëve Preseren, titullin “Ambasadorja e Vitit 2016 në Gjermani” dhe dekoratën e presidentit gjerman – Kryqin e Madh të Meritës të Republikës Federale të Gjermanisë.

Marta Kos ka lindur më 28 qershor 1965. Pas një martese 16-vjeçare ajo u divorcua nga bashkëshorti i parë dhe aktualisht është e martuar me Henri Getaz, sekretar i përgjithshëm i Shoqatës Evropiane të Tregtisë së Lirë.

Vëllai i saj, Drago Kos, është një nga ekspertët më të njohur sllovenë në nivel ndërkombëtar në fushën e luftës kundër korrupsionit.

The Geopost