Shembja institucionale dhe bllokimi i rrugës evropiane të Serbisë

I përballur me sfida gjithnjë e më të mëdha dhe pothuajse të pazgjidhshme si në planin e brendshëm ashtu edhe në atë ndërkombëtar, regjimi i Aleksandar Vuçiqit ka hapur një front të drejtpërdrejtë lufte kundër segmenteve të prokurorisë dhe gjyqësorit që nuk i ka nën kontroll.

Ky konflikt ka arritur në atë pikë sa mediat pranë pushtetit paralajmërojnë hapur shfuqizimin e Prokurorisë për Krim të Organizuar (TOK), të maskuar si një “riorganizim” i pretenduar i sistemit prokurorial në Serbi.

Megjithatë, pavarësisht këtyre paralajmërimeve, pushteti nuk ka guxuar ende të dalë zyrtarisht përpara Kuvendit me një propozim të tillë. Në vend të kësaj, një prej figurave të njohura të regjimit për punë të errëta politike, në cilësinë e deputetit, ka paraqitur një nismë për ndryshime në ligjet e drejtësisë.

Edhe pse në këtë propozim nuk përmendet drejtpërdrejt TOK-u, është e qartë se bëhet fjalë për një “balonë prove” të pushtetit, për të testuar reagimin e opinionit publik vendas dhe të Bashkimit Evropian. Duke pasur parasysh mënyrën e njohur të veprimit të regjimit të Vuçiqit, ekziston frika e arsyeshme se, për të shmangur një reagim të ashpër publik, sulmi ndaj Prokurorisë për Krim të Organizuar mund të realizohet përmes futjes së amendamenteve shtesë në një fazë të mëvonshme. Këto amendamente mund t’i shtohen propozimit të paraqitur nga ish-grevisti i urisë në tendën e ashtuquajtur “Ćacilend”, deputeti Uglješa Mrdić.

Po aq e mundshme është edhe skenari që i gjithë propozimi të tërhiqet ose të hidhet poshtë, nëse pushteti vlerëson se një përballje e hapur me TOK-un do të shkaktonte reagime jashtëzakonisht negative nga Bashkimi Evropian dhe nga publiku vendas.

Ndërkohë, paralelisht me performancën politike të Mrdićit në Kuvend, regjimi pësoi një humbje të rëndë në zgjedhjet për anëtarët e Këshillit të Lartë të Prokurorisë, ku kandidatët e mbështetur nga pushteti u mundën thellë. Përmes një sërë veprimesh obstruktive — përfshirë ankesat e kandidatëve të humbur dhe përpjekjet për të bllokuar funksionimin e Këshillit — regjimi po përpiqet tani të kontestojë procesin zgjedhor dhe të imponojë përsëritjen e tij.

Megjithatë, organizata prokuroriale po i kundërvihet ashpër këtyre përpjekjeve dhe gjithnjë e më shumë po bëhet e qartë se pikërisht prokuroria mund të shndërrohet në një pengesë edhe më të madhe për Vuçiqin sesa universitetet, të cilat prej kohësh janë në shënjestër të presionit politik.

Ajo që e ka shqetësuar realisht Vuçiqin në punën e prokurorisë janë hetimet që Prokuroria për Krim të Organizuar (TOK) ka nisur lidhur me përpjekjet e regjimit për të shuar, përmes Telekomit shtetëror dhe drejtorit të tij, mediat e fundit në Serbi që nuk janë nën kontrollin e drejtpërdrejtë të pushtetit. Pikërisht këto hetime kanë ndezur një përplasje të hapur mes TOK-ut dhe Prokurorisë së Lartë Publike në Beograd, e cila kontrollohet nga Vuçiqi, rreth hetimeve paralele për rastin e regjistrimit audio të bisedës mes drejtorit të Telekomit të Serbisë, Vladimir Luçiç, dhe drejtorit të United Group, Sten Miller.

Në këtë regjistrim, drejtori i operatorit shtetëror të telekomunikacionit, duke vepruar në emër të presidentit të Serbisë, i kërkon drejtuesit të kompanisë konkurrente largimin e kuadrove “të papërshtatshëm” nga mediat që janë në pronësi të saj. Ndërsa ajo që në opinion njihet si “prokuroria e Vuçiqit” përpiqet të vërë në dyshim autenticitetin e regjistrimit, TOK është fokusuar në ekzistencën e abuzimeve serioze që sugjeron vetë përmbajtja e tij.

Ashtu si në rastin e policisë, të cilën Vuçiqi po e nënshtrojnë një “pastrimi” të thellë kadrovik – më saktë, një ndotjeje me kuadro besnike ndaj tij – frika e tij nga TOK buron nga fakti se kjo prokurori disponon një sasi të konsiderueshme provash për lidhjet mes regjimit dhe krimit të organizuar. I dobësuar politikisht, Vuçiqit i është bërë e qartë se koha e papërgjegjshmërisë po i vjen fundit dhe se ai, bashkë me njerëzit e rrethit të tij më të afërt, përfshirë edhe atë familjar, mund të përballen lehtësisht me përgjegjësi penale sapo të humbasin pushtetin.

Lufta e regjimit kundër pavarësisë së pushtetit gjyqësor është shoqëruar edhe me vendimin e gjykatës për të hedhur poshtë vazhdimin e procedurës ndaj ministrave të Vuçiqit, të cilët konsiderohen përgjegjës për shembjen e strehës në Novi Sad, ku humbën jetën 16 persona. Ky rast dëshmon se, përmes gjykatave që i mban nën kontroll, Vuçiqi po përpiqet të eliminojë nga hetimi ata të dyshuar, përmes të cilëve çështja e tragjedisë dhe lidhjet korruptive që çuan deri te ajo, do të mund ta çonin drejtpërdrejt tek ai vetë.

Edhe këtu, pengesë për pushtetin po bëhet sërish Prokuroria për Krim të Organizuar, e cila po zhvillon një hetim paralel për korrupsionin në të gjithë projektin e ndërtimit të hekurudhës nga Beogradi në Suboticë – një aferë ku si të dyshuar shfaqen sërish emra të njohur të qeverisë, përfshirë Goran Vesiç dhe Tomislav Momiroviç.

Ndërkohë, Vuçiqi u përball edhe me kolapsin e procesit të zgjedhjes së këshillit të ri të REM-it, si dhe me refuzimin e deritanishëm të numrit më të madh të shteteve anëtare të Bashkimit Evropian për t’i hapur Serbisë Klasterin 3 në negociatat e anëtarësimit në BE.

Përveç kontrollit mbi aparatin e forcës shtetërore dhe sistemin e drejtësisë, kontrolli mbi REM-in – i cili sipas ligjit duhet të jetë një organ i pavarur rregullator për mediat elektronike – është jetik për mbijetesën e regjimit të Vuçiqit. Përmes këtij institucioni, ai jo vetëm që mban nën kontroll shërbimin publik, duke ndikuar drejtpërdrejt në emërimin e anëtarëve të Bordit Drejtues të RTS-së që zgjedh drejtorin e përgjithshëm, por njëkohësisht kontrollon edhe ndarjen e frekuencave publike për mediat “e përshtatshme” dhe bllokon dhënien e tyre për mediat që nuk janë në linjë me pushtetin.

Megjithatë, Bashkimi Evropian këmbëngul pikërisht në çlirimin e skenës mediatike të kapur të Serbisë si parakusht themelor për zhvillimin e zgjedhjeve të lira dhe të ndershme, si dhe për stabilizimin e përgjithshëm të situatës së brendshme në vend. Një proces i tillë do të nënkuptonte në thelb fillimin e fundit të regjimit të Vuçiqit dhe hapjen e rrugës për shqyrtimin e përgjegjësisë së tij ligjore.

I përballur me realitetin se për të dhe regjimin e tij nuk ka vend në një shtet të së drejtës, anëtar të Bashkimit Evropian, Vuçiqi ka zgjedhur të sabotojë përparimin e mëtejshëm të Serbisë në procesin e integrimit evropian dhe ta shtyjë vendin drejt vetëizolimit. Edhe pse, ashtu si homologët e tij autoritarë në Gjeorgji, ende nuk guxon ta refuzojë hapur rrugën evropiane të Serbisë, përmes obstruksioneve të vazhdueshme ai arrin të njëjtin efekt praktik.

Dhe ky efekt është një goditje e drejtpërdrejtë ndaj së ardhmes së Serbisë, e cila – nëse mbetet e izoluar dhe jashtë Bashkimit Evropian – rrezikon realisht të dënohet me zhdukje graduale nga harta e shteteve të pavarura dhe të qëndrueshme./TheGeoPost.