Bisedime paqeje: Franca dhe Mbretëria e Bashkuar këmbëngulin në krijimin e një force shumëkombëshe për Ukrainën e pasluftës

Franca dhe Mbretëria e Bashkuar kanë riafirmuar synimin e tyre për të vendosur trupa në terren pasi të përfundojë lufta e Rusisë kundër Ukrainës. “Garancitë e vërteta dhe të qëndrueshme janë një domosdoshmëri,” tha Presidenti francez Emmanuel Macron.

Franca dhe Mbretëria e Bashkuar u kanë bërë thirrje anëtarëve të “Koalicionit të Vullnetshëm” që t’i ofrojnë Ukrainës garanci të fuqishme sigurie për të mbrojtur një marrëveshje të ardhshme paqeje, duke përfshirë vendosjen e trupave në terren si pjesë e një force shumëkombëshe.

“Koalicioni i Vullnetshëm”, i cili bashkon shumicën e vendeve evropiane, Turqinë, Kanadanë, Australinë, Zelandën e Re dhe Japoninë, u takua virtualisht të martën për të diskutuar shtytjen diplomatike të nisur nga Shtetet e Bashkuara për të arritur një marrëveshje paqeje.

Plani origjinal me 28 pika, i hartuar fshehurazi nga zyrtarë amerikanë dhe rusë, përjashtonte çdo prani të NATO-s në territorin ukrainas, në përputhje me kundërshtimin e kahershëm të Kremlinit.

Por Franca dhe Mbretëria e Bashkuar mbeten të palëkundura në synimet e tyre, duke argumentuar se prania e tyre fizike e armatosur do të ndihmonte në parandalimin e një agresioni të ri. “Më në fund ekziston një shans për të bërë përparim të vërtetë drejt një paqeje të mirë. Por kushti absolut për një paqe të mirë është një sërë garancish sigurie shumë të fuqishme, dhe jo garanci në letër,” tha Presidenti francez Emmanuel Macron në fjalën e tij hyrëse.

“Ukraina ka pasur pjesën e saj të premtimeve që u shkatërruan nga agresionet e njëpasnjëshme ruse. Dhe garancitë e vërteta dhe të qëndrueshme janë një domosdoshmëri.”

Më herët të martën, Macron shpjegoi se e ashtuquajtura “forca e ri-sigurimit” e parashikuar nga koalicioni do të vendosej në lokacione strategjike në të gjithë Ukrainën, si Kievi dhe Odesa, pas ndërprerjes së armiqësive.

“Ushtarët francezë, britanikë dhe turq do të jenë të pranishëm (atje) kur të nënshkruhet paqja për të kryer trajnime dhe operacione sigurie,” i tha presidenti francez radios RTL.

“Ne kurrë nuk kemi planifikuar të jemi në vijën e parë.” Kryeministri britanik Keir Starmer shprehu një mesazh të ngjashëm, duke u bërë thirrje koalicionit që të “forcojë” angazhimet e tyre ndaj forcës së ardhshme.

“Ne duhet të përgatisim planifikimin dhe financimin për të ndërtuar forcën e ardhshme të Ukrainës, në mënyrë që ajo të mund të mbrohet. Forca shumëkombëshe që ne trajnojmë do të jetë një pjesë jetike e kësaj. Planifikuesit tanë ushtarakë që kanë punuar shumë në muajt e fundit do të vazhdojnë të punojnë për gatishmërinë e kësaj force,” tha Starmer në fjalimin e tij.

“Ne duhet të kthehemi te kjo me një garanci të fortë politike për t’i treguar Rusisë se jemi seriozë në lidhje me reagimin ndaj çdo shkeljeje. Dhe vetëm nëse Rusia beson se ne po i përgjigjemi seriozisht një shkeljeje, kjo do të mbështesë një paqe të qëndrueshme.”

Franca dhe Britania e Madhe këtë vit kanë udhëhequr thirrjet për vendosjen e trupave në terren në Ukrainën e pasluftës, një mision me rrezik të lartë që ka ndarë ashpër aleatët perëndimorë. Suedia, Danimarka dhe Australia kanë shprehur hapje, ndërsa Polonia, Greqia dhe Italia kanë thënë jo.

Në fund të takimit, ku morën pjesë online 35 vende dhe Sekretari amerikan i Shtetit Marco Rubio, Macron njoftoi se do të ngrihej një “grup pune” për të finalizuar garancitë e sigurisë dhe kontributet e secilit pjesëmarrës.

Grupi do të udhëhiqet nga Franca dhe Britania e Madhe dhe do të përfshijë SHBA-në dhe Turqinë.

Në fjalimet e tyre, si Macron ashtu edhe Starmer theksuan nevojën për të mbajtur presionin mbi Moskën përmes sanksioneve dhe për të përdorur asetet e imobilizuara të Bankës Qendrore Ruse për të mbështetur Ukrainën, një iniciativë pa precedent.

Nxitimi Diplomatik

Takimi i së martës erdhi disa orë pasi Ukraina njoftoi se diskutimet e saj dypalëshe me amerikanët kishin dhënë një “mirëkuptim të përbashkët mbi termat thelbësorë të marrëveshjes”.

Çështjet më të ndjeshme janë lënë të hapura në pritje të një takimi ballë për ballë midis Presidentëve Volodymyr Zelenskyy dhe Donald Trump, ende i panjoftuar.

“Unë jam i gatshëm të takohem me Presidentin Trump – ka pika të ndjeshme për të diskutuar, ne i kemi ende, dhe mendojmë se prania e liderëve evropianë mund të jetë e dobishme,” tha Zelenskyy, duke lënë të kuptohet për një udhëtim të përbashkët në Uashington, DC.

“Kur diçka vendoset pas shpinës së një vendi ose popullit të tij, ekziston gjithmonë një rrezik i lartë që thjesht nuk do të funksionojë.”

Frenetizmi i negociatave ka ndryshuar ndjeshëm përmbajtjen e planit me 28 pika, i cili përmbante dispozita të gjera që favorizonin kryesisht interesat e Moskës dhe shkaktuan dëshpërim në kryeqytetet evropiane.

Ndër to, Pika 8 thoshte: “NATO bie dakord të mos stacionojë trupa në Ukrainë,” duke kundërshtuar drejtpërdrejt forcën e ri-sigurimit të parashikuar nga “Koalicioni i Vullnetshëm”.

Një delegacion i SHBA-së u takua me homologët rusë në Abu Dhabi për të diskutuar ndryshimet e bëra pas bisedimeve të nivelit të lartë me ukrainasit në Gjenevë, Zvicër.

Kremlini ka sinjalizuar preferencën e tij për modelin origjinal me 28 pika.

Ndërkohë, evropianët po i mbyllin radhët për të kërkuar “përfshirje të plotë” në çdo aspekt që bie nën juridiksionin e tyre, si sanksionet ekonomike dhe asetet e imobilizuara të Bankës Qendrore Ruse, me vlerë 210 miliardë euro në territorin e BE-së.

“Ne kërkojmë një armëpushim sa më shpejt të jetë e mundur, një paqe të drejtë dhe të qëndrueshme për Ukrainën dhe siguri për Evropën. Çdo plan që prek interesat dhe sovranitetin evropian kërkon pëlqimin e Evropës,” tha Kancelari gjerman Friedrich Merz të martën.

Evropianët janë gjithashtu të shqetësuar për mungesën e garancive të sigurisë të forta dhe të zbatueshme që Rusia mund t’i shfrytëzojë për të nisur një sulm të ri kundër Ukrainës në të ardhmen. BE po zhvillon plane për të qenë ushtarakisht e gatshme të zmbrapsë një inkursion rus deri në vitin 2030.

“Ne jemi të bashkuar në mbështetjen për një paqe të drejtë, të denjë dhe të qëndrueshme për Ukrainën që do të ruante sovranitetin e saj dhe do të siguronte sigurinë e saj afatgjatë,” tha Macron.

Shtëpia e Bardhë fillimisht dëshironte një marrëveshje kuadër të nënshkruar deri në Ditën e Falënderimeve, e cila bie më 27 nëntor, por bisedimet e Gjenevës injektuan më shumë fleksibilitet në proces./Euronews/