Udhëheqësit evropianë thonë se një plan i diskutueshëm prej 28 pikash i promovuar nga SHBA-të për t’i dhënë fund luftës në Ukrainë është larg të qenit zgjidhja përfundimtare. Kievi është nën presion “të madh” për të pranuar ose për t’u larguar nga marrëveshja deri të enjten. Zelenskyy paralajmëron se vendi mund të “humbë dinjitetin ose aleatin kyç”.
Udhëheqësit evropianë thanë se plani prej 28 pikash i promovuar nga Shtetet e Bashkuara për Ukrainën është “një draft” dhe do të duhet të ndryshohet për të përfshirë kërkesat e tyre.
Udhëheqësit thanë në një deklaratë të përbashkët të shtunën pas një jave dramatike se plani mund të shërbejë si bazë e një negociate, por nevojitet më shumë punë dhe kushtet aktuale nuk janë përfundimtare.
Udhëheqësit, të cilët përfshijnë kancelaren gjermane, kryeministrin e Mbretërisë së Bashkuar dhe presidentin francez, shprehin shqetësime në lidhje me sugjerimet se ushtria e Ukrainës do të zvogëlohet në një zgjidhje me Rusinë dhe argumentojnë se pikat që lidhen me sigurinë evropiane dhe të NATO-s do të duhet të miratohen së pari nga Evropa dhe aleatët. «Jemi të shqetësuar nga kufizimet e propozuara për forcat e armatosura të Ukrainës», thuhet në deklaratë.
«Gjithashtu, përsërisim se zbatimi i elementëve që lidhen me Bashkimin Evropian dhe NATO-n do të kërkonte pëlqimin përkatësisht të anëtarëve të BE-së dhe NATO-s». Deklarata u miratua nga Presidenti i Këshillit të BE-së Costa, Presidentja von der Leyen, Kryeministri kanadez Carney, Presidenti i Finlandës Stubb, Presidenti Macron, Kancelari gjerman Merz, Kryeministri Martin, Kryeministri italian Meloni, Kryeministri japonez Takaichi, Kryeministri holandez Schoof, Kryeministri Støre, Kryeministri Sánchez, Kryeministri i Mbretërisë së Bashkuar Starmer dhe Donald Tusk i Polonisë.
Udhëheqësit e BE-së në 27 vende do të takohen përsëri të hënën.
Javë vendimtare për Ukrainën dhe Evropën
Evropianët dhe aleatët e tyre po zhvillojnë takime të rëndësishme në prag të samitit të G20 në Afrikën e Jugut për të mbrojtur Ukrainën nga presioni për të nënshkruar një marrëveshje të nxituar që mund ta lërë Kievin të ekspozuar ndaj agresioneve të ardhshme.
Një zyrtar i Bashkimit Evropian i tha Euronews se “po zhvillohet një përpjekje intensive diplomatike” para një afati të vendosur nga SHBA-të për Ukrainën për të pranuar ose për t’u larguar nga plani me 28 pika.
I njëjti diplomat i tha Euronews se presioni mbi Kievin është “i madh” dhe një grup vendesh mbështetëse të Ukrainës të udhëhequra nga Franca dhe Mbretëria e Bashkuar do të paraqesin një kundërplan.
Shqetësimet për evropianët varen nga tre pika kryesore: sovranitetin, territoret dhe dëmshpërblimet e luftës të Rusisë.
Deklarata e publikuar të shtunën thotë se kufijtë nuk mund të ndryshohen me forcë, një qortim ndaj planit 28-pikësh i cili kërkon lëshime të konsiderueshme territoriale nga Ukraina, duke përfshirë edhe dorëzimin e të gjithë Krimesë, Luhanskut dhe Donetskut ndaj Rusisë.
Në deklaratën e tyre, udhëheqësit theksojnë gjithashtu refuzimin e tyre për të zvogëluar kapacitetin ushtarak të Ukrainës, në kundërshtim me planin amerikan i cili kërkon një reduktim në 600,000 personel krahasuar me gati 900,000 trupa që Ukraina mban aktualisht.
Evropianët dhe ukrainasit bien dakord që forcat e armatosura të vendit duhet të forcohen dhe të rriten në të ardhmen për të përmbajtur mundësinë e një agresioni në të ardhmen.
Së fundmi, evropianët nuk pajtohen se çfarë të bëjnë me asetet e ngrira të Rusisë, kryesisht të mbajtura në Evropë.
BE-ja po kërkon mënyra për të përdorur 140 miliardë euro nga asetet ruse të palëvizshme të mbajtura në Belgjikë për të lëshuar një kredi të paprecedentë dëmshpërblimi për Ukrainën për të mbuluar nevojat e saj ushtarake dhe buxhetore për vitet 2026 dhe 2027.
Plani i propozuar nga SHBA-të pas negociatave të drejtpërdrejta me Moskën sugjeron të kundërtën.
Megjithëse detajet janë të paqarta, plani tregon se asetet e ngrira do të zhbllokohen dhe do të vendosen në dy fonde investimi, një për Ukrainën dhe i dyti për Rusinë.
SHBA-të do të përfitonin ekonomikisht nga të dy fondet, ndërsa evropianët shihen duke paguar 100 miliardë euro për të rindërtuar Ukrainën.
Një zyrtar evropian që foli për Euronews me kusht anonimiteti pasi bisedimet janë private tha se ishte “e habitshme të shihte atë nivel brutaliteti ekonomik”.
Për Evropën, mbajtja e aseteve të ngrira nën juridiksionin e saj është një mjet i fuqishëm.
Sfida për evropianët do të jetë të paraqesin një plan alternativ pa tërhequr zemërimin e Presidentit Donald Trump i cili dëshiron një marrëveshje të shpejtë.
“Kjo është ora më e vështirë”, tha diplomati.
Presidenti Zelenskyy u tha ukrainasve në një video-adresim të premten se vendi përballet me një zgjedhje drakoniane: të humbasë dinjitetin e tij ose mbështetjen e Shteteve të Bashkuara.

Raporti i CEPA-s: Rusia po zhvillon “luftë në hije” në Evropë, rritet rreziku i përshkallëzimit
Momçilo Gajiq, udhëheqësi i grupit serb që shkaktoi trazira në Evropë me urdhër të inteligjencës ruse, strehohet në Moskë
Kosova bashkë me vendet e tjera dënon sulmet iraniane në Ngushticën e Hormuzit
Deputeti i Bundestagut gjerman: Ndërhyrja e NATO-s në ’99-ën ndali gjenocidin e Millosheviqit në Kosovë
Ulja e orëve të gjuhëve të huaja në shkollat ruse si mjet militarizimi
“Nuk e bënë shqiptarët” – Si u vra Milosh Vlashkoviqi në Mazgit nga dy ushtarë serbë, teksa grabisnin shtëpitë në vitin 1999