Serbia mund të shkojë drejt zgjedhjeve të reja pas protestave më të mëdha në histori

Serbia mund të shkojë drejt zgjedhjeve të parakohshme pasi protestat më të mëdha në historinë e vendit shpërthyen më 15 mars, duke rritur presionin ndaj qeverisë dhe presidentit Aleksandar Vuçiç për t’iu përgjigjur.

Rreth 300,000 njerëz u mblodhën në kryeqytetin Beograd të shtunën, duke shënuar kulmin e protestave muajsh të udhëhequra nga studentët, të shkaktuara nga shembja vdekjeprurëse e infrastrukturës së stacionit të trenit në Novi Sad në nëntor 2024.

Incidenti, i cili la 15 të vdekur dhe dy të tjerë të plagosur, ka shkaktuar një valë protestash studentore duke kërkuar llogari dhe drejtësi nga qeveria. Protestat e kanë futur presidentin në një krizë politike dhe kanë çuar në dorëheqjen e kryeministrit Millosh Vuçeviq.

Gjatë një mbledhjeje të qeverisë në Pallatin Serb më 16 mars, presidenti Vuçiq deklaroi se dorëheqja e kryeministrit do të konfirmohet zyrtarisht më 18 mars. Pas kësaj fillon afati 30-ditor për formimin e qeverisë së re.

“Nëse qeveria e re nuk formohet brenda afatit ligjor, zgjedhjet do të mbahen, me shumë mundësi më 8 qershor”, u tha Vuçiq gazetarëve, duke shtuar se situata në vend duhet të normalizohet sa më shpejt që të jetë e mundur.

Pavarësisht përpjekjeve të qeverisë për të trajtuar pakënaqësinë publike dhe për të qetësuar protestat që kanë vazhduar prej muajsh, zemërimi publik vetëm sa ka vazhduar të rritet. Protestat kanë vazhduar të rriten, me protestat e 15 marsit në Beograd që shënuan kulmin e një lëvizjeje mbarëkombëtare që pa demonstrata të ngjashme në mbi 200 qytete anembanë Serbisë.

Vuçiç i bëri komentet e tij në një takim me kryetaren e Asamblesë Kombëtare Ana Brnabiq, ku shpjegoi afatin kohor për dorëheqjen e Vuçeviçit për të shkaktuar afatin 30-ditor. Nëse brenda kësaj periudhe nuk formohet qeveria e re, zgjedhjet e parakohshme mund të shpallen në qershor.

Ndërsa protestat kanë marrë një vrull të konsiderueshëm, partitë opozitare kanë luftuar për të paraqitur një përgjigje të unifikuar ose një udhëheqje alternative që mund të sfidojë Partinë Progresive Serbe (SNS) në pushtet. Ky fragmentim politik mund ta shtyjë Vuçiqin të thërrasë zgjedhje për të riafirmuar legjitimitetin e tij politik, edhe nëse rrezikon të humbasë shumicën e tij parlamentare.

Vuçiq, i cili njihet për thirrjet e shpeshta të zgjedhjeve të parakohshme për të forcuar autoritetin e tij, mund t’i shohë zgjedhjet si një mundësi për të riformuluar rolin e tij drejtues mes pakënaqësisë publike në rritje. Megjithatë, mbajtja e zgjedhjeve në vazhdën e protestave më të mëdha në historinë e Serbisë mbart rreziqe të mëdha.

Frustrimi publik mund të çojë në një rritje të mbështetjes për partitë opozitare, madje edhe ato që kanë luftuar për të paraqitur një platformë të unifikuar. Megjithatë, manovrat politike që presidenti ka ndërmarrë në të kaluarën tregojnë se ai i sheh zgjedhjet si opsionin më të mirë për zgjidhjen e krizës aktuale./IntelliNews/