Në Beograd u mbajt kuvendi i parë serb: Folklor, lutje dhe fishekzjarre për promovimin personal të Vuçiqit

Takimi i serbëve të mëdhenj më saktë – Kuvendi i parë serb i quajtur “Një komb, një kuvend – Serbia dhe Srpska” u mbajt në Beograd.

Krahas “presidentit të të gjithë serbëve të rajonit” siç i drejtohet Aleksandar Vuçiqit, zëvendëskryeministri aktual i Serbisë, Aleksandar Vulin, në takim morën pjesë edhe zyrtarë të institucioneve më të larta të Republikës së Serbisë dhe Republikës Srpska dhe përfaqësues të Serbëve të rajonit të cilët nuk respektojnë vendet ku kanë lindur, jetojnë dhe marrin rroga tashmë dhe e konsiderojnë Beogradin atdheun e tyre.

E shpallur si tubim “pas të cilit asgjë nuk do të jetë më si më parë”, është përdorur, në bazë të asaj që u pa, ekskluzivisht për promovimin personal të Aleksandër Vuçiqit.

Në seancën e përbashkët të qeverive të Serbisë dhe entitetit të Republikës Srpska të Bosnjë-Hercegovinës si dhe përfaqësuesve të serbëve në rajon, si pjesë e programit zyrtar, Vuçiq ndjeu nevojën të justifikohej se parlamenti serb nuk është “marrëzi” dhe një cirk”.

Nga falja e mëngjesit në Kishën e Serbisë për Serbinë dhe Republikën Srpska, përmes deklaratës, deri te folklori dhe fishekzjarrët, ushqimet dhe pijet e bollshme (në Serbi, sipas të dhënave të Agjencisë në kuadër të OKB-së, 12,1 për qind e qytetarëve të Serbisë, d.m.th 800 mijë janë në varfëri absolute, ndërsa një në pesë merr ndihmë financiare sociale) çfarë të re solli kuvend?

Kemi dëgjuar vazhdimisht replika, ankesa dhe thënie për “kërcënimin e Serbisë dhe popullit serb”, se si Serbia qëndron për paqen dhe harmoninë dhe takimin e mbajtur nga anëtarët e qeverive të Serbisë dhe entitetit boshnjak RS, ndërmarrësve dhe institucionet kulturore është praktikisht gjithçka që ka qenë deri tani përmbajtja e seancave të përbashkëta të dy qeverive.

Vuçiq përsëriti vazhdimisht se “populli serb dëshiron më së shumti paqen, sepse ai gjithmonë paguante çmimin më të lartë kur nuk kishte paqe”.

Që në harmoni dhe respekt të ndërsjellë, tha ai, të jetojmë me fqinjët tanë, që të përparojmë së bashku dhe të zgjedhim të ardhmen tonë.

Kohët janë të vështira, ka shumë sfida, tha ai. “Prandaj ky kuvend i kushtohet së ardhmes, ndërsa ne kujtojmë me krenari paraardhësit tanë të lavdishëm, kulturën dhe traditën tonë. Vetëm mbi ato themele të forta mund të ndërtojmë të nesërmen tonë”.

Në Deklaratën për Mbrojtjen e të Drejtave Kombëtare dhe Politike dhe Ardhmërinë e Përbashkët të Popullit Serb, e cila u miratua më 8 qershor në Beograd, thuhet se populli serb përfaqëson një entitet unik.

Çfarë thotë deklarata e miratuar?

Ky dokument, i cili ka 49 pika, është miratuar në një seancë të përbashkët të qeverive të Serbisë dhe Bosnjë e Hercegovinës, entiteti Republika Srpska në kuadër të “Asamblesë Gjithëserbe”.

Siç tha Vuçiq, dokumenti i referohet Marrëveshjes së Dejtonit dhe nuk përmendet përçarja në Bosnjë dhe Hercegovinë.

Ky dokument duhet të miratohet nga parlamentet e Serbisë dhe RS në 90 ditët e ardhshme.

Në Deklaratë thuhet se parlamenti nuk e mbështet Rezolutën për gjenocidin në Srebrenicë, e cila u votua në Kombet e Bashkuara në fund të majit.

“Me Rezolutën në fjalë është bërë përpjekje që kolektivisht të fajësohet mbarë populli serb, gjë që është e papranueshme dhe nuk mund të zbatohet”, thuhet në tekst.

Në Deklaratë thuhet se shprehet nderim për të gjitha viktimat që kanë vdekur gjatë luftës në Bosnje dhe Hercegovinë, si dhe gjatë luftërave në territorin e ish-Jugosllavisë.

Në tekst, ndër të tjera, thuhet se Parlamenti e konsideron emërimin e përfaqësuesit të lartë në BeH si “të papërshtatshëm” dhe në kundërshtim me Aneksin X të Marrëveshjes së Paqes të Dejtonit, i cili përcakton se emërimi i një përfaqësuesi të lartë kërkon pëlqimin e palëve kontraktuese, si dhe një rezolutë përkatëse të Këshillit të Sigurimit të Kombeve të Bashkuara.

Gjithashtu thuhet se Marrëveshja e Paqes e Dejtonit është “shkelur në mënyrë të përhershme dhe të konsiderueshme”, dhe të gjithë aktorët ndërkombëtarë janë të ftuar t’i kthehen respektimit të saj.

Thuhet se territori i Republika Srpska (RS) nuk mund të tjetërsohet jashtë Kushtetutës dhe ligjeve të Republikës Srpska.

Thuhet se Republika Srpska është e kënaqur me shkallën e lartë të autonomisë së përcaktuar me Marrëveshjen e Paqes të Dejtonit, dhe për këtë arsye insiston në zbatimin e kësaj marrëveshjeje, si një traktat ndërkombëtar që nuk mund të ndryshohet në mënyrë të njëanshme apo përmes intervencionimit.

“Kuvendi gjithëserb beson se Republika Srpska, në masën që e sheh të përshtatshme, mund t’i aktivizojë të gjitha kompetencat që sipas Marrëveshjes së Paqes të Dejtonit janë të parapara si kompetenca të subjekteve”, shtoi ai.

Në dokument thuhet gjithashtu se Bosnja dhe Hercegovina nuk është një dhe as një njësi e vetme zgjedhore për zgjedhjen e organeve të përbashkëta.

Theksohet se Bosnja dhe Hercegovina përfaqësohet ekskluzivisht nga një Kryesi prej tre anëtarësh e bazuar në konsensus.

Integrimi në Bashkimin Evropian është përcaktuar si një qëllim strategjik.

Gjithashtu u tha se parlamenti mbështet politikën e neutralitetit ushtarak të Serbisë, me të cilën pajtohet Republika Srpska, “e cila do të luftojë për ruajtjen e neutralitetit ushtarak në Bosnje dhe Hercegovinë”.

Në dokument thuhet se 15 shkurti është Dita e shtetësisë së Serbisë dhe Dita e shtetësisë së Republikës Srpska, të cilat duhet të bashkohen dhe festohen së bashku.

“Parlamenti gjithë-serb pret që Republika Srpska të vazhdojë të festojë 9 janarin si Ditën e Krijimit të Republikës Srpska dhe lavdisë së pagëzimit,” shtoi ai.

Gjithashtu thuhet se parlamenti thekson vlerat familjare dhe tradicionale si vlera themelore të shoqërisë serbe.

Një pjesë e Deklaratës vlen edhe për Kosovën

Një pjesë e Deklaratës i referohet edhe Kosovës, shtetësinë e së cilës Serbia nuk e njeh.

Përveç faktit se Kosova është “pjesë e patjetërsueshme e Serbisë”, thuhet edhe se Kosova është një nga përcaktuesit e identitetit kombëtar të serbëve. Gjithashtu insiston në përdorimin e “emrit të Kosovës dhe Metohisë”.

Ai gjithashtu insiston në “zbatimin” e Rezolutës 1244 të Këshillit të Sigurimit të Kombeve të Bashkuara në të gjitha aspektet e saj.

“Parlamenti gjithëserb beson se zbatimi i Marrëveshjes së Brukselit, formimi i Bashkësisë së Komunave Serbe dhe dialogu i përhershëm është mënyra e vetme e qëndrueshme për zgjidhjen e problemit”, thuhet në deklaratë.

Vuçiq tha se populli serb në Kosovë nuk do të mbetet pa emrat dhe mbiemrat e tij.

“Ne sot folëm për dialogun si zgjidhje thelbësore mes nesh dhe shqiptarëve. Në vetë deklaratën do të shihni se fjalët janë zgjedhur me kujdes dhe është folur për çdo gjë”, ka elaboruar presidenti i Serbisë.

“Ekonomia – interesi kombëtar serb”

Vuçiq tha se interesi kombëtar serb është ekonomia, pa të cilën, siç shtoi ai, nuk ka as ruajtjen e alfabetit cirilik dhe as ruajtjen e gjuhës.

“Interesi kombëtar serb është diçka për të cilën kemi folur sot këtu, ndoshta nuk folën mjaftueshëm, dhe kjo është ekonomia. E kemi quajtur Expo 27. Ekonomia është thelbi dhe pika e parë e sigurisë kombëtare. Progresi ekonomik është me interes jetik dhe na jep forcë”, tha Vuçiq dhe shtoi se kjo nënkupton edhe tërheqjen e investitorëve të rinj.

Ai shtoi se është një fushë në të cilën duhet të punohet më shumë me të gjithë në rajon – Bosnjë dhe Hercegovinë, Maqedoninë e Veriut, Malin e Zi, Shqipërinë, Pishtinën brenda CEFTA-s, por edhe me të gjithë partnerët evropianë.

Vuçiq përkujtoi se Serbia është përballur me presion të madh për anëtarësimin e të ashtuquajturës Kosovë në Këshillin e Evropës, duke thënë se Prishtina nuk ka përmbushur asgjë nga ato që parashihen as në marrëveshjet e Brukselit dhe as të Ohrit.

“Sa i përket rezolutës për Srebrenicën, i cili ishte një vend i gjërave të tmerrshme, dhe ne e dënojmë këtë, por nuk mund të arrijmë kurrë një marrëveshje për një çështje – nëse një rezolutë e përgjithshme për gjenocidet e kryera në të gjitha pjesët e botës u miratua në vitin 2015, pse duhej të miratohej një rezolutë specifike nëntë vjet më vonë?” pyeti presidenti.

Vuçiq pohoi se Serbia do të jetë gjithmonë e gatshme për dialogje që do të çojnë në marrëdhënie më të mira se ato që ekzistojnë, se serbët në Serbi kanë marrëdhënie të mira me boshnjakët.

“Dhe ne sot luftuam për unitetin e popullit dhe ju lutemi, të mos lejojmë askënd ta shkatërrojë atë”, tha ai, duke shtuar se paqja është e nevojshme në rajon.

“Nuk ka asnjë ndarje në Deklaratë. Unë vetëm ju kërkoj të mendoni një milion herë se sa shumë kemi nevojë për paqen. I thashë Milos (Milorad Dodik), unë di për zërat dhe ata që shajnë në kafene. Si dhe ata që më dhanë ligjërata për Serbinë dhe kur e solla flamurin në OKB, më kërkuan që ta nxjerr, sepse është e ndaluar ta vesh”, tha Vuçiq.

Gjithashtu thuhet se parlamenti mbështet rolin e Kishës Ortodokse Serbe në edukimin e të rinjve përmes veprimtarive pedagogjike dhe edukative.

Konstatohet “domosdoshmëria e tubimit kombëtar serb”, kështu që parashihet që “Kuvendi mbarëserb” të mbahet çdo dy vjet për të shqyrtuar çështjet më të rëndësishme kombëtare.

Pse duhej kuvendi?

Kuvendet, si mënyrë për të marrë vendime, praktikoheshin në kohët e lashta.

Ky model i vjetër i vendimmarrjes kishtare kombëtare, i cili e ka origjinën nga mesjeta, tashmë është rikthyer në skenë nga Vuçiqi dhe Dodik.

Marko Milosavljeviq nga Nisma Rinore për të Drejtat e Njeriut tha për Radion Evropa e Lirë se publiku duhet të fokusohet në atë që është në Deklaratë.

“Bashkëpunimi kulturor dhe ekonomik është absolutisht legjitim dhe i zakonshëm. Por ajo që mendoj se ngre dyshime dhe në fakt shkakton edhe një lloj frike, veçanërisht për popujt e rajonit të Ballkanit Perëndimor, është shpallja e asaj deklarate,” tha ai.

Duke komentuar mbajtjen e “Kuvendit Gjithëserb”, ai vlerësoi se në këtë mënyrë rrumbullakoset koncepti i “botës serbe”.

“Qytetarët e kombësisë serbe si në Serbi ashtu edhe në Bosnje e Hercegovinë paraqiten me përkatësinë e tyre etnike si identitetin më të rëndësishëm dhe jo të drejtat dhe liritë e tyre civile, të cilat janë lënë mënjanë”, tha ai.

Ideja e një “bote serbe” u proklamua nga nënkryetari prorus i Qeverisë së Serbisë, Aleksandar Vulin, kur ishte në krye të Ministrisë së Mbrojtjes, ndërsa presidenti serb Aleksandar Vuçiq mohoi se kjo ishte politikë zyrtare.

Milosavljeviq thotë se roli i madh i Kishës së Serbisë shihet përmes aktiviteteve të kuvendit, por jo ashtu siç e lejon Kushtetuta e Serbisë.

“Përkundrazi, ne shohim një nëpërkëmbje flagrante të parimit të sekularizmit”, tha Milosavljević.

Përkujtimi qendror i kuvendit u mbajt në sheshin qendror të Republikës me 48 ansamble folklorike dhe 2500 valltarë. Ngjarja përfundon në mbrëmje me fishekzjarrë nga, siç është paralajmëruar, “Parku i Republikës Srpska”.

/The Geopost