Ballkani nuk është fokusi i Konferencës së Sigurisë së Mynihut

Si çdo vit në shkurt, Mynihu është skenë e shumë diskutimeve për situatën aktuale të sigurisë në botë për tre ditë. Siç pritej, temat e Konferencës së Sigurisë së Mynihut (MSC) këtë vit ishin lufta në Ukrainë dhe konflikti në Lindjen e Mesme. Këto dy pika problematike dominuan shumicën e diskutimeve gjatë konferencës tre-ditore.

Një mundësi për diskutime dypalëshe

Përveç diskutimeve publike, MSC ka qenë i njohur që nga epoka e Luftës së Ftohtë për diskutimet në prapaskenë midis zyrtarëve qeveritarë, të cilët normalisht mbajnë distancë nga njëri-tjetri në publik. Përqendrimi i lartë i pjesëmarrësve kryesorë dhe labirintet e hotelit luksoz ku u zhvillua konferenca ofrojnë mundësi për biseda më intime larg syve kureshtarë të përfaqësuesve të medias.

Këtë e dinë edhe pjesëmarrësit nga vendet e Ballkanit Perëndimor, për të cilët takimi në Mynih është një takim i rëndësishëm në fillim të vitit politik. Edhe këtë vit, në konferencë u përfaqësuan presidentët dhe qeveritë e të gjitha vendeve që dolën pas shpërbërjes së Jugosllavisë. Megjithatë, me përjashtim të presidentit maqedonas Stevo Pendarovski dhe homologut të tij malazez Jakov Milatoviq, ata vetë nuk morën pjesë në diskutimet publike.

Krerët e shteteve dhe qeverive të vendeve të Ballkanit Perëndimor patën takime të shumta dypalëshe: Presidenti serb Aleksandar Vuçiç u takua me ministrat e jashtëm të Britanisë së Madhe dhe Kinës, David Cameron dhe Wang Yi, delegacionin e Senatit amerikan dhe mikpritësin jozyrtar, kryeministrin bavarez. Markus Söder, të cilin e kishte ftuar të vizitonte Beogradin. Siç kanë raportuar gazetarët në Mynih, Vuçiq është ankuar tek të gjithë për gjendjen e serbëve në Kosovë.

Në të njëjtën kohë, kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, ishte në metropolin bavarez, i cili, sipas zyrës së tij, në një bisedë me përfaqësues të Senatit amerikan, ka akuzuar Beogradin zyrtar për problemet e fundit që dalin nga vendimi për ndalimin e dinarit. Jeanne Shaheen, anëtare e Komisionit të Senatit për Marrëdhëniet me Jashtë, tha gjatë një paneli diskutimi për Ballkanin se ajo foli me Vuçiqin dhe Kurtin dhe u tha atyre se “të dyja palët duhet të lëvizin”.

Sarajeva ka nevojë për reforma

Kryeministri kroat Andrej Plenkoviç nuk iu drejtua Serbisë dhe Kosovës, por temës së tij të preferuar në skenën ndërkombëtare: mbështetjen e Kroacisë për Bosnjën dhe Hercegovinën në rrugën e saj drejt Bashkimit Evropian. Në të njëjtën kohë, anëtari i Presidencës së Bosnjës dhe Hercegovinës, Denis Beqiroviç, në një nga panelet i bëri thirrje Brukselit që në mars të fillojë negociatat me Bosnjën dhe Hercegovinën për anëtarësimin e plotë në BE.

Komisioneri i Qeverisë Federale për Ballkanin Perëndimor, Manual Sarrazin, i tha Deutsche Welle-s në margjinat e konferencës se fillimi i negociatave tani varet nga koalicioni në Sarajevë.

“Koalicioni ka dërguar sinjale të kujdesshme për progres në reforma në mënyrë që ne të mund ta marrim këtë rrugë pozitivisht, por duhet të shohim edhe rezultate konkrete në terren”, tha Sarrazin. Me fjalë të tjera, ju ende duhet të bëni diçka nëse doni që ne t’ju shtyjmë. Sarrazin e lidhi gjithashtu çështjen e anëtarësimit në BE të shteteve të Ballkanit Perëndimor me çështjen e stabilitetit dhe sigurisë, veçanërisht në dritën e agresionit rus kundër Ukrainës.

Pranimi në BE si garanci sigurie

Gjatë diskutimeve të ndryshme në MSC, anëtarësimi në NATO dhe në Bashkimin Evropian për vendet e Ballkanit Perëndimor u theksua në disa raste si garanci e paqes dhe sigurisë. Megjithatë, rruga drejt Bashkimit Evropian nuk është e lehtë, u ankua presidenti maqedonas Stevo Pendarovski, i cili vazhdimisht theksoi bllokimin absurd të negociatave për anëtarësim nga Bullgaria. Por problemet e Malit të Zi dhe Kroacisë, të cilat ende nuk i kanë zgjidhur mosmarrëveshjet e tyre kufitare, të cilat mund të jenë një faktor vendimtar për aspiratat e Malit të Zi për anëtarësim në BE, u diskutuan gjithashtu në panel.

Pendarovski e sheh problemin e ngecjes së negociatave si problem ekskluzivisht për Bashkimin Evropian. Edhe Sarrazin është i vetëdijshëm për këtë.

“Nëse Bashkimi Evropian tregon në Ballkanin Perëndimor se nuk është në gjendje të zgjidhë problemet, sa seriozisht do të na marrë kur bëhet fjalë për probleme shumë më të mëdha globale”, tha Sarrazin për Deutsche Welle.

Ai theksoi se në Mynih ishte edhe Miroslav Lajçak, përfaqësuesi special i BE-së për negociatat ndërmjet Serbisë dhe Kosovës. Por ai tha se nuk ka “asgjë të re për të thënë për momentin” kur bëhet fjalë për përparimin në afrimin midis Beogradit dhe Prishtinës.

Ndikimi shkatërrues rus në Ballkan

Analistët vazhdojnë ta shohin ndikimin rus në Ballkan si një nga faktorët më të mëdhenj të destabilizimit.

“Mënyra se si po vepron Rusia nuk është e drejtuar vetëm kundër Ukrainës. Rusia është një faktor destabilizues kudo në botë. Rusia po përpiqet gjithashtu të destabilizojë Ballkanin… ne nuk kemi nevojë për takime të reja, por kemi nevojë që Ukraina ta mbështesë menjëherë dhe jepini asaj atë që i nevojitet”, tha kryeministrja daneze Mette Frederiksen në një panel diskutimi mbi rolin e Bashkimit Evropian në siguri.

Frauke Seebass, analiste dhe specialiste e Ballkanit Perëndimor në Këshillin Gjerman për Marrëdhëniet me Jashtë (DGAP), i tha Deutsche Welle-s se narrativa pro-ruse është e pranishme në shumë pjesë të Ballkanit Perëndimor, veçanërisht në ato nën ndikimin e Beogradit, paraqet një problem të rëndësishëm sigurie.

“Duke pasur parasysh situatën aktuale gjeopolitike, afërsia me Rusinë dhe shpërfillja gjithnjë e më e hapur ndaj vlerave themelore demokratike janë gjithashtu shqetësuese. Komunikimi publik është gjithnjë e më shumë antiperëndimor dhe Rusia portretizohet si një aleat kyç. Perspektivat për t’u bashkuar me BE-në kanë fituar besueshmëria me kalimin e viteve dhe kështu humbi efektivitetin e saj, gjë që kufizon më tej ndikimin e aktorëve perëndimorë”, tha Seebass.

Sa i përket Malit të Zi, siç tha presidenti Milatoviq, reputacioni i Rusisë është në rënie.

“Nuk ka kuptim në aktivitetet e Rusisë në Ukrainë. Sipas mendimit tim, Rusia ka humbur ndikimin e saj në Mal të Zi,” tha Milatoviç të shtunën në mbrëmje në një panel për Ballkanin.

Rreziku i luftës është ende i ulët

Edhe pse duket se BE dhe SHBA po përpiqen të parandalojnë shfaqjen e pikave të reja problematike në Ballkanin Perëndimor që do të rrezikonin përqendrimin e energjisë në Ukrainë, ekspertë si Seebass nuk shohin rrezik të menjëhershëm të konflikteve ushtarake në Ballkan.

“Ndërsa tensionet rriten, shpesh bëhen krahasime me vitet 1990 para fillimit të luftërave në Jugosllavi. Megjithatë, situata e sigurisë është e ndryshme: tre vende të Ballkanit Perëndimor që nuk janë anëtarë të BE-së janë tani anëtarë të NATO-s, duke e bërë luftën më pak të mundshme.” tha Seebass ./euronews.l/