Si duhet të përgatitet Europa për vitin 2026 — analizë e presionit të jashtëm dhe sfidave të brendshme

Komuniteti mediatik europian po debaton intensisht për si duhet Europa të pozicionohet përballë sfidave kryesore të vitit 2026, ndërsa kërcënimet nga lindja janë rritur dhe mbështetja nga Perëndimi është bërë më e pasigurtë gjatë vitit 2025.  

Sipas komentuesve të ndryshëm nga shtypi europian, presioni i jashtëm mund ta forcojë Bashkimin Europian si komunitet, duke reduktuar ndarjet e brendshme dhe duke kaluar fokusin nga çështje si migrimi apo diversiteti drejt sigurisë dhe bashkëpunimit strategjik.

Presioni i jashtëm ndërton forcë

Çështjet përçarëse po lihen në sfond, vëren korrespondentja e BE-së Caroline de Gruyter në rubrikën e saj në NRC (Holandë):

Sa më shumë që Trump dhe Putin e kërcënojnë Evropën, aq më e fortë bëhet Evropa si komunitet. … Kjo mund të çojë në një ulje të polarizimit të brendshëm brenda Evropës. Siç shkruan profesori i Groningenit, Pieter de Wilde: “Sa më shumë të flasim për sigurinë, aq më pak vëmendje u kushtojmë çështjeve që po nxisin polarizimin aktual: diversitetin dhe përfshirjen dhe – mbi të gjitha – migrimin”. Dhe pse të mos jetë kështu? … Siç shkroi [Papa Piu II] Piccolomini, ne në fund të fundit jemi të gjithë ‘Europeos homines’. Nën presionin e jashtëm, gjithmonë e sheh këtë pak më qartë.

Hiqni dorë nga rregulli i unanimitetit

Është koha që BE-ja të kalojë në votimin me shumicë, thekson Ilta-Sanomat (Finlandë):

Vetë BE-ja ka vështirësi të mëdha në përcaktimin ose edhe kuptimin e duhur të pozicionit të saj në politikën botërore – e lëre më të bëjë diçka për ta forcuar atë pozicion. … Ishte e turpshme për evropianët të shihnin sa e vështirë ishte për udhëheqësit e BE-së të futeshin me forcë në bisedimet e paqes për Ukrainën të iniciuara nga SHBA-të dhe Rusia. … Nëse BE-ja dëshiron të forcojë pozicionin e saj në politikën globale dhe të vendosë për punët e veta, duhet të veprojë së bashku – dhe të paktën në çështjet e sigurisë dhe marrëdhënieve të jashtme, të kalojë nga rregulli i unanimitetit në votimin me shumicë të kualifikuar.

Duke sfiduar rendin e ri botëror

Kolumnisti i LRT Paulius Gritenas thekson (Lituani):

Miqtë e rinj të SHBA-së në Evropë janë Hungaria, Sllovakia dhe Bjellorusia. Në vende të tilla si Gjermania ose Mbretëria e Bashkuar, SHBA-ja i konsideron ekstremistët vendas pro-rusë të krahut të djathtë si aleatët e saj të rinj. Tashmë ka përpjekje të dallueshme për të mbështetur forcat që duan të dobësojnë ose shkatërrojnë BE-në dhe strukturën e saj të përbashkët mbrojtëse – me qëllim copëzimin e Evropës duke promovuar kundërlëvizje kombëtare, marrëveshje dypalëshe, proteksionizëm dhe logjikën e sferave gjeopolitike të ndikimit. … Evropa po bie gjithnjë e më shumë në një kurth në të cilin e vetmja shans për mbijetesë qëndron në mobilizimin e forcave demokratike dhe luftën e ashpër për të mbrojtur parimet, normat dhe realizmin e saj politik.

Berlini duhet të udhëheqë

Nëse Evropa do të mund të qëndrojë në skenën ndërkombëtare varet mbi të gjitha nga Gjermania, shkruan kolumnisti i Spiegel, Henrik Müller (Gjermani) :

Në vitin 2026, do të bëhet më e qartë se kurrë se BE-ja mbështetet te shteti i saj më i madh anëtar, ose do të dobësohet edhe më shumë. Gjermania përballet me çështjen hegjemonike nëse duhet të investojë masivisht në stabilitet dhe siguri – apo të rrezikojë kaos dhe luftë. Sepse nuk ka askush tjetër që mund ta përmbushë këtë rol. Gjermania është i vetmi vend që është mjaftueshëm i madh dhe financiarisht i fortë për të garantuar sigurinë evropiane. … Kjo është një barrë e madhe.

Kievi është garantuesi i sigurisë së BE-së

Aktualisht, është Ukraina ajo që po e mbron Evropën nga Rusia, shpjegon shkrimtari Andriy Lyubka në shërbimin ukrainas të Deutsche Welle:

Meqenëse shpresat për mbrojtjen e Amerikës mbështeten në nocione të pasigurta, nëse jo iluzore, kryeqytetet kryesore [të Evropës] tashmë po e mendojnë thellë hartimin e një sistemi evropian të sigurisë kolektive – një lloj ‘NATO-je evropiane’.

Megjithatë, meqenëse krijimi i këtij modeli do të zgjaste me vite edhe nëse do të ekzistonte vullneti politik, shtetet kryesore të BE-së dhe Mbretëria e Bashkuar përballen me një fakt të dukshëm: e vetmja garanci e vërtetë sigurie për BE-në aktualisht është Ukraina dhe forcat e saj të armatosura. Është Ukraina ajo që po i vonon planet agresive të Rusisë kundër Evropës./TheGeoPost.