Rusia po përpiqet të parandalojë bisedimet e paqes dhe të zgjasë luftën, thotë Zelensky

Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky e ka akuzuar Rusinë se “po bën gjithçka që është në fuqinë e saj” për të parandaluar një takim me Vladimir Putinin në përpjekje për t’i dhënë fund luftës.

Presidenti amerikan Donald Trump është përpjekur t’i bashkojë të dy udhëheqësit, por tha të premten, “kjo është si vaji dhe uthulla… ato nuk përzihen shumë mirë”.

Ministri i Jashtëm rus Sergei Lavrov tha se Putin do të ishte i gatshëm të takohej me udhëheqësin ukrainas “kur axhenda për një samit të jetë gati, dhe ajo axhendë nuk është aspak gati”, dhe akuzoi Zelenskyn se “i thotë jo gjithçkaje”.

Pas një jave intensive diplomacie, në të cilën Trump u takua fillimisht me Putinin në Alaska dhe më pas Zelensky me udhëheqësit evropianë në Uashington, presidenti amerikan tha se lufta ishte më e vështira që ai ishte përpjekur ndonjëherë të përfundonte.

Trump tha pas një telefonate me presidentin rus të hënën se kishte filluar përgatitjet për një samit midis Putinit dhe Zelenskyt, në të cilin do të merrte pjesë më pas.

Presidenti ukrainas e mbështeti këtë veprim, por kërkoi garanci sigurie nga aleatët perëndimorë për të parandaluar sulmet e ardhshme ruse në rast të një marrëveshjeje paqeje: “Ukraina, ndryshe nga Rusia, nuk ka frikë nga takimet midis krerëve të shteteve”.

Gjatë një vizite në Kiev, Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, tha se Trump donte të “thyente ngërçin” dhe se aleanca po punonte për garanci të forta sigurie me SHBA-në dhe Evropën për të siguruar që Putini “nuk do të përpiqet kurrë të sulmojë përsëri Ukrainën”.

Duke folur përkrah Rutte-s, Zelensky tha se donte që garancitë e sigurisë për Ukrainën të pasqyronin Nenin 5 të NATO-s, i cili e konsideron një sulm ndaj një anëtari të aleancës si një sulm ndaj të gjithë anëtarëve të NATO-s.

“Ky është fillimi i një ndërmarrjeje të madhe dhe nuk është e lehtë, sepse garancitë përbëhen nga ajo që partnerët tanë mund t’i japin Ukrainës, si dhe si duhet të duket ushtria ukrainase dhe ku mund të gjejmë mundësi që ushtria të ruajë forcën e saj”, tha Zelensky.

Rutte tha se aleanca po punonte me Ukrainën për të përcaktuar garancitë dhe deklaroi se ata do të përqendroheshin në bërjen e ushtrisë ukrainase sa më të fortë të jetë e mundur dhe në përfshirjen e angazhimeve perëndimore të sigurisë. Është “ende shumë herët për të thënë saktësisht se cili do të jetë rezultati”, shtoi ai.

Në të kaluarën, garancitë e sigurisë ishin rënë dakord, por nuk ishin mbajtur. Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s theksoi se ishin nxjerrë mësime nga marrëveshjet e mëparshme, siç është Memorandumi i Budapestit i vitit 1994, në të cilin Ukraina pranoi të hiqte dorë nga armët e saj bërthamore në këmbim të “garancive” nga Rusia, SHBA-të dhe Mbretëria e Bashkuar në lidhje me sigurinë e saj të ardhshme.

I pyetur nga BBC se çfarë do t’u thoshte ukrainasve që kanë pak besim në suksesin e këtyre përpjekjeve të fundit diplomatike, Zelensky u përgjigj: “Ndoshta po mburrem, por Uashingtoni e perceptoi atë si një sukses.

Pse? Sepse Ukraina ka nevojë për garanci sigurie. Por pa SHBA-në, Evropa nuk do të na japë gjithçka që mundet.

Nuk e di se si do të përfundojë kjo, por është shumë më mirë sesa ishte një ose dy javë më parë.

“Ne pamë unitet në Uashington. Është ende politik, por është vetëm hapi i parë, me të gjithë që punojnë për garancitë e sigurisë.”

Ministri i jashtëm rus duket se i shuajti shpresat për një samit të mundshëm kur i tha NBC News se “nuk është planifikuar asnjë takim”.

Sergei Lavrov tha se Rusia kishte rënë dakord të tregonte fleksibilitet në një numër çështjesh të ngritura nga Trump në samitin SHBA-Rusi në Alaska javën e kaluar.

Ai akuzoi Ukrainën se nuk tregoi të njëjtën fleksibilitet në bisedimet pasuese në Uashington dhe fajësoi Ukrainën për pengimin e përparimit drejt një marrëveshjeje paqeje.

Lavrov tha se ishte “e qartë për të gjithë se ka disa parime që Uashingtoni i konsideron të pranueshme”.

Këto, sipas Lavrov, përfshinin heqjen dorë nga anëtarësimi i Ukrainës në NATO dhe bisedimet për çështjet territoriale: “Zelensky tha jo për gjithçka”, tha Lavrov.

Ai foli pasi shefja e politikës së jashtme të BE-së Kaja Kallas i tha BBC-së se Putin po kërkonte lëshime territoriale nga Ukraina, të cilat ishin një “kurth në të cilin Putini dëshiron që ne të biem”.

“Ne harrojmë se Rusia nuk ka bërë asnjë lëshim të vetëm dhe se ata janë agresorët këtu”, tha Kallas.

Më vonë të premten, Putin tha se kishte “dritë në fund të tunelit” për marrëdhëniet ruso-amerikane, duke iu referuar takimit të javës së kaluar me Trump në Alaska, të cilin ai e quajti “shumë të mirë, kuptimplotë dhe të hapur”.

Udhëheqësi rus tha se “cilësitë udhëheqëse” të Trump do të ndihmonin në rivendosjen e marrëdhënieve pas niveleve të ulëta të fundit.

Ai nuk përmendi Ukrainën apo një takim me Zelenskyn.

Pavarësisht përpjekjeve të fundit për të arritur një marrëveshje paqeje, Rusia nisi një nga sulmet e saj më të rënda ndaj Ukrainës në javë të tëra të enjten, duke qëlluar 574 dronë dhe 40 raketa brenda një nate.

Ndërkohë, një dron ukrainas hodhi në erë një stacion pompimi nafte në rajonin Bryansk të Rusisë, duke ndërprerë furnizimet me naftë përmes tubacionit Druzhba për në Hungari dhe Sllovaki – sulmi i tretë ndaj tubacionit në nëntë ditë.

Hungaria dhe Sllovakia mbështeten shumë te tubacioni Druzbha për furnizimet e tyre me naftë, dhe Budapesti thotë se mund të duhen të paktën pesë ditë që operacionet të rifillojnë. Dy shtetet anëtare të BE-së janë ankuar në Komisionin Evropian.

Bashkimi Evropian është përpjekur të frenojë furnizimet me energji të Rusisë pas pushtimit të plotë të Ukrainës nga Rusia në vitin 2022 dhe synon të heqë plotësisht naftën dhe gazin rus deri në fund të vitit 2027.

Kryeministri hungarez Viktor Orban i shkroi Presidentit Trump për t’u ankuar për sulmin ndaj tubacionit, dhe stafi i tij publikoi përgjigjen e shkruar me dorë të Trump.

“Viktor – nuk më pëlqen ta dëgjoj këtë – jam shumë i zemëruar për këtë,” shkroi ai.

“Thuaji Sllovakisë. Ti je miku im i mirë.”/BBC/