Rutte hedh poshtë shqetësimet në lidhje me angazhimin e SHBA-së ndaj NATO-s përpara takimit të Ukrainës

Komentet e Rutte vijnë pas planit 28-pikësh të Presidentit Donald Trump për t’i dhënë fund luftës gati katërvjeçare në Ukrainë, e cila alarmoi aleatët evropianë pasi u pa si favorizuese për Rusinë.

Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, hodhi poshtë shqetësimet e ripërtërira në lidhje me angazhimin e Shteteve të Bashkuara ndaj organizatës ushtarake të martën, në prag të një takimi të ministrave të jashtëm të aleancës për të diskutuar luftën e Rusisë në Ukrainë.

Sekretari i Shtetit i SHBA-së, Marco Rubio, nuk do të marrë pjesë në takimin e së mërkurës, i cili po zhvillohet mes negociatave me rrezik të lartë në Moskë dhe qytete të tjera evropiane mbi të ardhmen e Ukrainës.

Mungesa e rrallë e Rubio-s nga takimi i aleancës së udhëhequr nga SHBA-ja vjen pas planit 28-pikësh të Presidentit Donald Trump për t’i dhënë fund luftës gati katërvjeçare, e cila alarmoi aleatët evropianë dhe Kanadanë muajin e kaluar.

Duke folur me gazetarët para takimit, Rutte theksoi se Rubio ka një axhendë shumë të ngjeshur.

“Ai po punon jashtëzakonisht shumë, jo vetëm për t’u marrë me situatën në Ukrainë, por sigurisht, edhe me shumë çështje të tjera në axhendën e tij”, tha Rutte.

“Prandaj, e pranoj plotësisht se ai nuk mund të jetë këtu nesër dhe nuk do të përfshija asgjë në këtë.”

Një zyrtar i lartë i Departamentit të Shtetit, duke folur në kushte anonimiteti rreth arsyeve të brendshme të administratës për mungesën, tha se Rubio kishte marrë pjesë tashmë në dhjetëra takime me aleatët e NATO-s, “dhe do të ishte krejtësisht jorealiste të pritej që ai të ishte në çdo takim”.

Zëvendës Sekretari i Shtetit Christopher Landau do të marrë pjesë në vend të tij dhe do t’i nxisë aleatët të përmbushin angazhimin e tyre për të shpenzuar 5% të produktit të tyre të brendshëm bruto për mbrojtje.

Propozimi origjinal i paqes i Trump

Drafti i administratës kërkonte që NATO të ndalonte zgjerimin e mëtejshëm, një kërkesë e hershme e Rusisë, dhe që Ukraina të mos bashkohej me aleancën, duke thyer premtimet e dhëna Kievit prej vitesh se do të kishte një vend në tryezën e organizatës.

Plani gjithashtu kërkonte një dialog të ndërmjetësuar nga SHBA-të midis Rusisë dhe NATO-s për të adresuar të gjitha çështjet e sigurisë dhe për të krijuar mundësi biznesi. Nuk ishte e qartë se si anëtari më i fuqishëm i NATO-s mund të shërbente si një ndërmjetës i paanshëm.

Rutte gjithashtu minimizoi pjesët kontraverse të planit origjinal të Trump për t’i dhënë fund luftës, duke thënë se ai ishte rishikuar ndjeshëm për t’iu përgjigjur shqetësimeve evropiane.

“Duhet të fillosh diku. Duhet të vendosësh propozime në tryezë”, tha ai.

“Sa i përket elementëve të NATO-s të një marrëveshjeje për t’i dhënë fund luftës kundër Ukrainës, kjo do të trajtohet veçmas. Dhe kjo, sigurisht, do të përfshijë NATO-n.”

Pavarësisht propozimit për të përjashtuar anëtarësimin e Ukrainës, ish-kryeministri holandez këmbënguli që vendi të mbetej në një “rrugë të pakthyeshme” për t’u bashkuar me aleancën më të madhe të sigurisë në botë, siç kishin premtuar udhëheqësit e NATO-s në Uashington në vitin 2024.

Megjithatë, ai theksoi se ishte politikisht e pamundur që Ukraina të bëhej anëtare, pasi kjo do të kërkonte miratimin unanim të të gjithë 32 aleatëve.

Administrata Trump e ka përjashtuar këtë mundësi, dhe Hungaria dhe Sllovakia janë gjithashtu kundër.

“Siç e dini, aktualisht nuk ka konsensus për anëtarësimin e Ukrainës në NATO”, tha Rutte.

Shitja e armëve dhe tërheqja e trupave

Në samitin e fundit të NATO-s në Hagë, Trump siguroi partnerët evropianë se SHBA-të do t’i përmbaheshin Nenit 5, garancisë së sigurisë kolektive, sipas të cilit një sulm ndaj një aleati duhet të konsiderohet si sulm ndaj të gjithë aleatëve.

Ai i përshkroi udhëheqësit e tjerë të NATO-s si një “grup njerëzish të mirë” dhe tha se “pothuajse secili prej tyre tha, ‘Faleminderit Zotit për Shtetet e Bashkuara'”. Por disa nga deklaratat e tij që atëherë duket se i vendosin Shtetet e Bashkuara jashtë organizatës që e kanë udhëhequr prej kohësh.

“Ne i shesim shumë armë NATO-s dhe mendoj se shumica e tyre shkojnë në Ukrainë”, tha Trump në tetor gjatë një takimi me Presidentin finlandez Alexander Stubb në Shtëpinë e Bardhë.

“Kjo është puna e tyre, por ata po blejnë armë nga SHBA-të.”

Ekziston gjithashtu shqetësim i konsiderueshëm për një tërheqje të mëtejshme të trupave amerikane nga Evropa. Rumania njoftoi në tetor se Shtetet e Bashkuara do të zvogëlonin praninë e tyre ushtarake në vend deri në 3,000 trupa, ndërsa përqendrohet në kërcënimet e sigurisë në Azi dhe rajone të tjera.

Qeveria pritet të njoftojë planet e saj për lëvizjen e trupave në fillim të vitit 2026./Euronews/